SMART CITY-A VENGTE TIṬAWPTU UI EK
Kan ran vulhte hi a ngaina tân chuan an duhawm em em vek a. Kan hmangaihin kan duat ṭheuh a, ṭhenkhat phei chuan an family Ration card ah hialte an telh ve an ti.
Tunlaiah mi tin deuhthawin vulh kan intihhmuh em em a, kan duat a, kan ei in tur bakah kan khumpui hial kan chuankaitir a, an duhawmna leh an lawmawmna ngawr ngawr en chuan amawh lo e. A lehlam kan thlir tel ṭhin lo hi a buaithlak na a ni. Ka ui leh zawhte vulhte Hri danna pek chungchangah te, mihring te nena chengho kan nih avanga mihringte’n kan kai theih hri/a seh vanga kawng tam takin nghawng ṭha lo a nei thei tih erawh lungkham lem lo hi a tam zawk kan ni mai thei. Hemi ah hian kan fimkhur a pawimawh e.
Kan duat em em kan ui/zawhte te hi ei in ṭha tak tak kan hlui a, an ei ve reng chuan an ek a ngai, hetah hian kan duatna leh hmangaihna kha kan hre tawh lo fo, chhungkaw ṭhenkhat chuan gate ṭha tak neiin, an inthiar pawhin an compound chhungah an tihtir a, an hruai chhuah pawhin an ek thiarna tur an pai tel ṭhin. Hetianga ti ṭhin hi ui vulh zingah hian 100 ah 80 kan awm kher lo ang.
Kan ran vulhte hi zirtir theih an ni a, vulh mawl tawp tur a ni lo. Inthiar hunbi hi a neitute chuan kan hriatpuiin an ekna tur hmun kan zirtir a ṭha. A lawmawm zawnga 'Chumi chu ti rawh, chutichuan awm rawh' tih an hriat a pawimawh tluk zêtin inthiarna hmun leh hunbi an hriat a pawimawh.
Dog lovers em em lote tân hian zanreiah leh zingkar hma taka an bauh a bengchhen tawh tehlul nen, zingah ṭhenawm khawvengte thawh hmain, inthiar turin kan han chhuah mawl tawp a. Khawi emaw laiah inthlahrung miah lovin, lian pui pui te, te deuh te, pherh dei duai tein mi kawtkai leh kawngpui/footpath ah te an han è a, zing thawh phan kaw ruak laia hmuh tur a lo awm duai mai ṭhin hi chu, han àn a; phun chhuah loh theih hi a ni lo. Zing ṭawngṭai inkhawm peih ber tan pawh han kal pelh mai hi a harsa ṭhin a. Kan hnaih bera ui vulh te hriat ngei tur a, "Uiii ka tên zia hi, ui hi a rawn e leh tawh," tia an au lûng lûng loh hi thil harsa tak chu a ni ngei ang. Tukṭhuan ei tui lohna khawpin a nia he smart city veng hrang hrangah hian ui ek hi zing tin kawng tluana hmuh tur a awm ṭhin ni. Ui kan vulh a nih chuan ui neitute kan insiam ṭhat vat a ngai a ni. Kan ṭhenawm khawveng mitmei veng chungin ui/zawhte hi I vulh ṭheuh teh ang u.
A enga pawh chu ni se, Ui/Zawhte te hi vulh rawh, vulh suh tu va intih theih a ni ngawt lo a, ui vulh zawng zawngin he thu hi chhiar se zawm mawlh teh se. Kan ui sing chuang man èk hi a tenawm tho, Zo ui ek nen thuhmun reng. Han inkhawn thluksak ila ṭhenawm inhmuh sakhina a thleng zel si a, heng ui ek titlem tur hian khawpui chhung enkawltu atana kan thlan AMC te hian hma an lak a ngai. U.K (England) ah chuan an ui vulh an thununna hnuaia awm, khawlaia an hruaia an ek/sulhnu an tihfai loh chuan Fixed Penalty Notice - £80 an chawi ang a, a nih loh leh thubuai siamsak a ni ang a, hei hian £1,000 thleng chawitir theih an ni a, tifai tura an rawihte’n an tihfaina senso pawh a tel thei bawk. Ui ek paihna hmanrua an ken loh vanga chhuanlam siama an insawifiahna chu pawmtlak a ni lo. AMC aṭangin hrem theihna dan a awm em? A awm lem lo a nih chuan ran vulhte’n khawlai dunga an inthiartir mai mai loh nan chawitir emaw a hremna dan hi duang teh se. Engtin pawhin hma la se, a uisa ei zâwngin nge ni a, kha kha chu an thu a ni. Eng emaw kawng zawng tala kan ui/zawhte ek hi tih rem dan ngaihtuah ran a ṭha khawp mai, SMART CITY lai kan ni ve si a.
- Hmuaka pa Tochhawng, AVS