Written by
- H.Lalchhuanliana

Thutiam hlen loh hi Sual a ni

Thuhriltu bung 5-ah chuan "Thu tiam mai mai suh" tih kan hmu a, thu thlah mai mai lo turte, a ṭul lo chu sawi mai mai lo turtein Pathian thuin min hrilh a ni. Pathian hmaa thu kan tiam chuan hlen ngei turte, hlen loh tur tiam chu Pathian tih thinur theihna a nih vanga tiam loh law law a ṭhat zawk thute kan hmu bawk a ni. Deuteronomy bung 23 tawp lamah pawh khan Pathian hnena thil tiam tawh anga tih leh si loh chu thil sual ti an nih mai tur thute kan hmu bawk a ni.

Tûn hnaia chanchin bu leh chanchin thar luah mektu chu kan ram hruaituten an thutiam an hlen loh vanga 'Nawrhna' a ni leh ta. Kumin August ni 29 vel aṭang khan Lumpsum Aided Higher Secondary Schoolte chuan Adhoc Grant-in Aid dinhmuna dah phutin tiam chin awm lovin sikul pakua an khar a, hei hi sawrkar dinglai party-in kum 2018 inthlan dawna an thutiam an hlen loh vang niin an sawi. A hma pawhin ni 41 lai an lo nuar tawh a ni awm e. Zirna pawimawh thu kan sawi reng lai hian zirna in khar a ni hi a inhmeh lo hle a, thuneitute hian in intiamna a ni tho bawk a, hma han laksak vat teh u khai. Heng sikul awmna khuaa MNF party mite ngei pawhin an thutiam an tih hlawhtlin loh avanga zahthlak an tih thu hial an sawi chhuak an tih kha (Vanglaini dt.31 8.23). Adhoc-grant-in-aid-a hlan kai tur thu tiamtu zingah tuna kan CM Pu Zoramthanga leh, Higher & Tech. Education Minister Dr R Lalthangliana te ngei pawh an tel thu kan hmu bawk a (The Aizawl Post dt 29.8.23& dt.2.9.23).

Kan sawrkar hnathawk pawl lian inzawmkhawm (FMGE&W) meuh pawhin an chanvo tur (DA) an hmuh loh vangin badge dum an bel a, pen down strike leh sitting demonstration nei turin an inbuatsaih hman hial a nih kha. Hetianga DA pek leh mai theih si hi (full lo pawh ni se) nawr kher ngai lo hian kan sawrkar hian pe mai se, "Sum harsat vangin heti zat hi ni rih rawh se aw," lo ti se badge dum bel etc a ngai lo mai tur a ni a. Adhoc-grant- in-aid-te pawh hi inthlan a hnai tawh tho bawk a, zirlai naupangten an tawrh rei lutuk hma leh an intiam ang hian pek ni teh se.

State danga politician tih ṭhin dan an sawi, mi retheite ngaihthah a, an retheihna denchhena election dawna suma lei an ching, tih hi kan ang thei lek lek tawh em? Nge kan dinhmun a ni ve reng tawh zawk le? Hun tlem a la awm chhung hian kan sawrkar hian a thutiam hi hlen hram teh se, thutiam hlen loh chu Pathian thua kan hmuh ang khian 'Sual' a ni tlat si a.

Inthlan dawna Candidate-ten thil an intiam vak vak ṭhin hi tun hunah chuan a ṭhing tawh a, sim a hun tawh hle a ni. Party tin hian Policy leh Manifesto an nei ṭheuh a, chu chu mipui hi min zawrh mai se a tawk em em a ni. Kha leh chen kha inthlan dawnah politician-ten thil min tiam a, party danga mite sawisel thiam apiang kha politician ṭha emaw kan tih hun kha a ni tawh lo e. Politician-te chuan an ṭawng an umpha em, an insawi ang an ni em, ram mipuite min dah pawimawh hmasa ber em, an rinawm nge an hausa chak hle tihte hi kan tehfung ni teh se.

Khawvel inher zel mil hian kan politician-te hi an inher rem ve a ṭul a, politician kum lama upa deuhte phei chu an intuaithar (update) loh phei chuan an thusawi dan hi ṭhangthar mithiam tak takte hian 'Ṭhing' an ti mai ang. Ṭhangtharte hian thil tak tak an duh tawh a, an hmachhawn ngam bawk a, lém ang der thu mai mai hian awih tlei theih an ni tawh lo a nia!

Politician-te hian thil ṭhat hmel tak tak min tiam a, an sawrkar ta cheng a, an ti leh vek hlei lo va. An term a lo ral a, an lal lehna turin thutiam min hlui leh a, mipuite pawh hian rilru fim tak nen kan hma hun kum nga atana kan ram hruaitu turte hi i thlang ang u.

Thu tiam mai mai lo tur leh ṭul lo sawi mai mai loh tur tih bible-a kan hmuh khi kan Politician zawng zawngte hian zawmin, thudik chauh min hrilh tawh teh u. Zoram mipuite hian politics romei ni lo, practical politics hi kan phu ve tawh e!

- H.Lalchhuanliana