Written by
-Dr. C. Lalrampana

FCI HOTUTE MANGANNA



A KAMKÊUNA

Silchar-a economic blockade an siam apianga buai phili chung ṭhin khawpa ei leh bãr, buh leh bãla intodelh lo Mizoram state rethei ber pawla ngaih, OMB hmanga leiba ngah si hian kan ei leh bãr rawn phurluttu ber Food Corporation of India, Aizawl Division-te hi kan ṭangkaipui hle a; lawmna chang kan hria em tih erawh ngaihtuah tham tak niin a lang. Anni hian kawngpui panggngai National Highway-54 a Truck lian hmanga buhfai supply an rawn phurh luhtir bakah; Bairabi rel hmangin kan buhfai mamawhte a hun takah an rawn phurh luhtir zung zung ṭhin a; kum tin buh leh bãl hãwp khawp thar ve ngai lo mah ila; vawiin thleng hian mangang taka tal buai lovin, hrawk hrui chat êm lovin kan la awm theih phah a, an fakawmin an ṭangkai hle.

SILCHAR KAWNGPUI NH-54

Brig. T. Sailo (L) CM nih laia Silchar kawngpui NH-54 economic blockade tuma Vai buh uih leh atta chhum chawa kan rin ṭhin kha ngaihawm teh chiam lo mah se, theihnghilh erawh a har hle. Khatih lai khan rel kawnga thlunzawm kan la ni bawk si lo; vaibuhfai phurh nan TATA truck ‘S’; ‘D’; leh ‘E’ model ṭum khata 10tons, kilograms 9070 vel phur thei bak buhfai phurhna ṭha kan la nei lo va, Zoram mipui rilṭam intodelh si lote tan chuan hnianghnãr taka ni tin mamawh leh buhfai neih a har hle. Tuna kan truck lianpui puiho erawh hi chu tawn (tonnes) 16.2-18.2; 25-28.5; 37-43.5 thlenga rit phur theite pawh a awm tawh a; mahse, kan leilung hi a la naupan em vangin rit tak tak phur turin kan kawngpui neihte hian a zo meuh lo va, bungrua leh buhfai mamawh hnianghnãr taka phurh luh a har ṭhin hle a; rel wagon hi awm lo ngat phei se'ng chuan harsatna tam tak kan nei ngei ang. Khatih hun lai pawh khan Supply & Transport Department, Govt. of Mizoram khan theihtawp chhuahin FCI aṭanga buhfai chaw chhuakin NH-54 KM 179 aṭangin a theih ang angin buhfai a phur luhtir ṭhin a; an fakawm ṭhin hle. Khatih lai ai khan kawngpui hi a zau deuh ta e, tih mai loh chu a chhiat ngaiin a la chhe reng emaw tih tur a ni. Kan sorkar hrawn apiang hian Silchar kawng lam chauh ni lo kawng dang ṭha kan siam a ngai tih sawi chamchi ṭhin mah se, tun thleng hian kawng dang rintlak sial tum erawh an la awm lo chu a nih hmel hle. "Aw! Lalpa a ngai bawk* kan ti reng mai chu a ni e.

BAIRABI RÉL

Kolasib District-a khaw pawimawh tak Bairabi hi lum viau mah se, rel station awmna hmun pawimawh tak a nih avangin nula hãng ngaihno bei, mi lêm thiam leh zei tak ang mai niin kan hnualsuat tak tak thei lo. He rel kawng hi a code No chu BHRB niin Bairabi aṭanga Katakhal Junction thlunzawmtu rel kawng pawimawh tak a ni. Mach 21, 2016 khan zawh fel niin km 84.25 laia thui a ni a; platform 3 neiin passenger leh bungraw phur rel service pawimawh tak a ni. Bairabi rel hian vawi khatah 42 wagons-a rit a phur thei a; Rel wagon 1-a rit hi kilogramme chuan 835-850 kgs. vela rit a ni. Ṭum khatah wagons 42 a phur thei a nih chuan a kilograms chuan 35,700 a phur thei ṭhin tihna a ni. Hetiang khawpa ṭangkai a nih avang hian Mizoram mamawh buhfai leh bungrua, chawhmeh ilo chi hrang hrang rawn phur luttu ṭangkai tak a ni. National Highway dan pin a nih emaw leimin vanga lirthei pangngaiin bungrua leh ni tin mamawh a phurh theih loh pawhin; Rel kawng dan pin a nih ve lem loh chuan Bairabi rel hmang hian engkim kan chaw lut ṭhin a ni. Tuna Sairang thlenga lo lut tur rel kawng duan mek pawh hi peih fel a nih hunah chuan Zoram mipuite tan a ṭangkai hle dawn a; a nghahhlelhawm tawh takzet a ni.

A TLÃNGKAWMNA

Kum 2016 aṭanga tun thlengin Bairabi rel hi ṭangkai taka kan hman mek laiin; rela buhfai phurh luhsa hlãn thlak kawngah Food Corporation of India, Aizawl Division hotute chuan Sept. 2, 2023 khan an harsatna tawh ṭhin chu Zoram mipuite hriat atan an tarlang a; he an harsatna tawh mek hi ram dang mi emaw, phai vaiho emaw, meiteiho emaw, Myanmar sipai junta-te emaw vang ni lovin, mi rethei chhumchhiate dãwm kangtu bera ngaih, Kristian nundan ṭha ngaisang a, ṭanpui ngaite ṭanpui ṭhintu, hunawl hmang ṭha ṭhin; Zofate hmasawnna ngaihtuahtu, theihtawpa ruihhlo do ṭhin leh ram leh hnam humhalh mektu 'Young Mizo Association (YMA)' ngei an nih thu tarlan a ni ta mai hi a pawiin a zahthlak hle niin a lang. FCI Aizawl Division Manager Pi Zodinpui Raltein a tarlan danin; Rel aṭanga buhfai lo thleng hi Sunday-a a lo thlen chang a awm ṭhin a; hetih lai hian Bairabi North YMA chuan Sunday-a buhfai hlãn thlak hi an phal ṭhin loh avangin cheng nuai 10 chuang zet an chawi tawh thu a tarlang a. Rela buhfai lo thleng ṭhin hi a thlen aṭanga darkar 5 chhunga hlãn thlak a nih loh chuan cheng tam tak tak an chawi ṭhin a; chuvangin, buhfai quintal tam tak lei belh theihna tur hi a chuang tlaia sên a ngaih phah ta a ni tih a lang chiang hle. Railway timetable hi FCI hotute siam ni lovin Railway thuneitute ruahman leh duan a ni a; Sunday-a phurh luh loh theih ni se’ng chuan FCI hotute duhdan ve tho ni mah se, an thuneihna piah lam a nih avangin an mangan phah hle a ni. Kum khatah a tlem berah Sunday vawi 5 vel buhfai lo thleng ta se, FCI, Aizawl Division hian Rs. 50 lakhs (nuai sawmnga) chuang fe an chawi dawn tihna a ni a; hetiang hi thil awm dan a nih takzet chuan thil lungchhiatthlak tak a ni dawn a; chuvangin, FCI pawh hian buhfai min phurhsak theih loh hun a thleng thuai mai ang tih a hlauhthãwnawm hlel lo ve.

Sorkar hnathawk leh pvt. company-a thawkte zingah hian mipui mamawh khawih chi darkar 24X7 thawk tluan ṭhak chi an awm a; henghote hian chawlhni leh sorkar chawlh (holiday) hrang hrangahte chãwl ve duh hle mah se, an hnathawhin a rem ve loh avangin an thawk tluan zak zak ṭhin a ni.

Bairabi North YMA-in hetianga khuahkhirhna, harsatna (restriction) a siamsak hi Central YMA hian a khap ngam a ngai ang. Mizoram hmun dangah pawh mipui harsatna emaw, Sorkar hmalakna tibahlah zawnga hmalatu Sub-Hq & Branch YMA an awm a nih chuan a rang thei ang berin CYMA hian umzui nghal zat zat ṭhin se a lawmawm ngawt ang. Sunday-ah pawh rel wagon hi lo thleng se a ni (day) hi Pathian lovin he ni serh ve lêm lo, inhlawh duh an awm a nih phawt chuan FCI Aizawl Division hotute manganna sutkian nan leh, mipui sum renchem nan buhfai hi hlãn thlak vat vat a ngai a ni tih hriain, ram leh hnam humhalh dan kawng dik zawk zawh tawh ni se a lawmawm ngawt ang.

- Dr. C. Lalrampana