NI ṬHA LO HNUAIA SAWRKAR
Mi ṭhenkhat chuan kan la hre mai thei e, tuna Sawrkarna siam mektu MNF-in kum 2018-a hnehna a chan hnu lawk khan Mizorama Political Party lian tak President chuan, "MNF Sawrkar hi Ni ṭha lo hnuaia Sawrkarna chelh tura chung lam ruat an ni," tih kha an Party office-ah a sawi a. Zawlnei ni hauh si loah chuan khami ṭuma a thusawi ang ngeiin tun hma lama kan hriat ngai reng reng loh, harsatna leh buaina rapthlak tak hnuaiah MNF Sawrkar siam chu a kal chho mek a, tunah phei chuan MLA General Election chu kar lovah kan thleng leh mai dawn a ni ta reng mai! Sawrkar tharah Pu Zoramthanga Chief Minister leh a hoten bul an han ṭan dawn chauh a, hripui rapthlak tak mai Covid-19 chu khawvel pumah a han leng a. He Covid-19 hi mi ṭhenkhatten sawi nèp han tum viau mah se, khawvel economy a sawp dan chu kan hre ṭheuh awm e. Tin, kan State ah ngei pawh nghawng a neih thui zia hretute chu Mizoram mipuite kan ni. Mizoramin tha tawpa Covid-19 a hmachhawn mek laiin kan ram ṭhenawm Burma buaina avangin raltlan tam takin kan ramah himna zawngin an lo tlan lut a. Burma aṭanga kan unau mangangte chhawmdawlna pe hian Zoram dung leh vangah keini pawh chhum lo chat loin kan zin kual reng a; khaw tam zawk phei chuan an khaw chhungah ringawt pawh din an han phal lo ṭhinte leh chakkhai mamawh lei tur a van zia ṭhin te kha, mitthlaah a la cham reng mai. Kha'ng khaw ho kha an dinhmun han thlirpui chuan hriatthiam theih mai chu an ni hlawm a, mahse, a taka han tawna ralah chuan a hrehawm ngat ngat hle a ni.
Hetiang khawpa Mizoram kan buai mek laiin Assam Chief Minister Himanta Biswa Sharma leh a hote chuan, fin kherek chhuahin kan ram kil hrang hrangah suahsual rawng an lo bawl a, a bak chu sawi thui lo mai ila; an lam hian Mihring nunna chan pasarih lai neiin keini lam chu Pathian zarah nunna chan kan awm lo a nih kha. Ni Ṭhalo Hnuaia Sawrkar tih takah boruak pangngai kan hip chho dawn chauh emaw kan tih laiin, kan unau puite chenna Bangladesh leh Manipur ah buaina lian tham tak chhuakin, sa himna zawngin Mizoramah sing chuang an lo raltlan leh a, vawiin thlengin buaina lian tak hnuaiah Sawrkar chu a la kal zel chu a nih hi.
Bible-a Thuhriltu 1:11 ah chuan, "Tun hma thil tu ma'n an hre reng lo va. Nakinah pawh tunlai thil hi an hre reng lo vang’, tih ziak kan hmuh angin thil hi kan theihnghilh zung zung mai a; hei hian ṭhatna nei mah se thil tam takah chuan a ṭha lo takzet a ni. Thawkkhat laia pawl pawimawh tak mai PRISM ten ‘Mizoram Watch’ an buatsaih lai khan AMFU aiawhin ka tel fo ṭhin a, an ni khan taima takin Mizoram tan rilru leh tha sengin Mizoram tan hma an la ṭhin a; an program-a tel pawh kha a manhla hle a ni. Anni ho khan thil kal tawhte leh thleng mekte zir chiangin kha ta an thil hmuh kha kan chaiho ṭhin kha a ni a, Mizoram sum eiruk tur tam tak pawh an hnuk kir ngeiin a rinawm a ni. Tun hnai chhoah hian ka phak tawkin ka tuina lam Department te hnathawhho zir chiangin RTI hmangten zawhna ka zawt fova. Chubakah, ka tawn hriat ngei aṭangin Mizoram Sawrkar hmalaknate ilo bih chiang dawn teh ang.(Mi thiam zawkte cho chhuahna'n hrim hrim pawh)
Rural Development Department: Thingtlang mipui tam zawkten kan chhawr ṭangkai em em Ni Za (MGNREGA) inhlawhna chu rin phak bakin thawh a ni a, he Ni Ṭha lo Sawrkar hnuaiah hian India State zingah pawh tun Sawrkar hnuaiah hian, State ti ṭha zual Pangana (5-na) aia hniamah kan State hi a awm ngai lo a ni. Shyama Prasad Mukherji Rurban Mission scheme ah pawh Pahnihna (2-na) hial Mizoramin a ni pha hi thil namai lo tak a ni, Rural Development Department hmalakna ṭha tak tak Mizoram kil tinah kan hmuh phah a ni. Tun hnai lawk khan Puducherry Rural Development Minister AK Sai J Saravanan Kumara chuan Mizorama Ni Za(100) inhlawhna kalpui dan zirchiang turin Mizoramah a rawn zin vang vang a, an sawi danin Puducherry state ah chuan Ni Za inhlawhna hi 20% bak an thawk hman lo a ni awm e. Nimahsela, kan state-ah erawh 90% kan pel zel a ni si a; hei hi thil chhinchhiahtlak tak a ni. Hetiang ang hun harsa kara Minister inzir mi tak leh chak, Pu Lalruatkima leh a hote kan nei hi a lawmawm takzet a ni.
Agricuture and allied Department: Agricuture Department, Mizoram chuan Outlook Tech Summit and Swaraj Awards ah Outstanding North East State in the field of Agricuture chawimawina chu Dt 14th,09,2022 khan Pu C.Lalrinsanga Minister Agricuture Deptt etc. chuan Union Angriculture Minister Pu Narendra Singh Tomara hnen aṭangin a dawng a. Tin,Mizoram hian kum 2021 khan ram pum Good Governance Index ah Agricuture and Allied Sector in Hill States Category ah lawmman Pakhatna (1-na) hial a lo dawng tawh bawk a ni. Hetiang lawmman la thei khawpa Agriculture and allied Department te an awm hi thil lawmawm tak niin, an awm mai mai lo tih a lang chiang hle a ni. Ṭhangkhat lian aia rei mah All Mizoram Farmers’ Union (AMFU)-a lo tal tawh ka nih vangin Agriculture and Allied Department te hnathawh hi ka phak tawkah ka ngaihven ve ṭhin a, tin, a changin Minister hi program pawimawhah ka zui ve leh zeuh ṭhin a. He'ng aṭang hian kan Minister vision te pawh hmu pha vein ka inhria a ni. Farmers Producer Organisation (FPO) kal tlanga kuthnathawktute thawhhona tur kalpui chhoh mekte leh ramngaw leh nungchate humhalh chunga hmalak mek te hi kan ram tan thil ṭha tak a la ni ngei ang. Sawi tur a tam, sawisen a ni dawn lo. Thil lawmawm em em mai pakhat chu kuthnathawktuten an thawh rah an seng ngei theihna tur Agricultre Produce and Market Committee (APMC) hman chhoh mai theih tura peih a ni dawn ta hi a ni. (He Agri Marketing System APMC/APLM demand hian 28th, 09, 2018 khan Aizawlah kawng kan lo zawh hrep tawh nghe nghe.) Pu C.Lalrinsanga fakawm ka tihna riau chu amah mamawhtu kuthnathawktute tan a kun hniam bakah an huan lo ramah a taka a luh chhuah peih hi a ni. A hun chiah ka hre ta lo Assembly Session-ah Pu KT.Rokhawa opposition party amiin Agricuture Minister chunga a lawmzia a sawi khan a tichiang ber awm e. Mizoramin hun harsa kan pal chho kan tih rual hian, kawng leh lamah kuthnathawktute pawn ṭan an la a, tun hma zawng aiin thlai thar lamah pawh hma kan sawn nasa hle a ni. Entirnan Horticulture Department in Tomato lama hma a lakte hi hmuhnawm tham a tling a ni. Hun khirh tak hnuaiah kan Sawrkarin hma a lakna hi sawi kim harsa tak a ni awm e, Covid -19 vanga nunna chan tlem ber kan ni te leh ni tina kan mamawh Buhfai leh LPG (Gas) hnianghnar taka kan hmu thei reng te hi Pathian zarah kan ram hruaitute, Sawrkar hnathawk te, tlawmngai pawl te bakah kohhran hote vang kan ti lo thei lo vang.
Thil pakhat kan hriat reng ngai chu, Chief Minister Pu Zoramthanga’n a thawhpuite zalenna zau tak a pe hi a ni. Sum chungchang pawh hi tun hnai chhoa harsa mai kan ni lo, Sawrkar liam taah pawh khan K. Deposit a lar viau kha maw. A tawp berah chuan Ni Ṭha lo Sawrkar hnuaiah hian kan ram hruaitute hian theihtawp an chhuah a; kan hma lawkah ni ṭha zawk alo la thleng ngei dawn a, chumi huna kan ram enkawl turin tuna mite aia ṭha hi tu nge awm chuang le? Ruah hi a sur reng dawn lo; ban hun a la nei dawn.
- Zion Lalremruata