UI SA
Kamkeuna :
Kan naupan laia hnam dangin Mizote (Tribal) an hmuhsitna ṭawngkam pakhat chu "Ui sa ei thluakin a phak lo," tih a ni ṭhin a. Tribal ten Ui sa kan ei ṭhin vangin min dah sang lem lo hle tih a hriat theih awm e. Ui sa sawi takah chuan kan tleirawl laia kan volleyball team kan champion ṭuma ui sa nen kan lawm kha ka hre reng ṭhin. Khatia kan han Champion kha U Luaha te inah Ui talhin kan làwm a lawm le. Tlai lam, chaw ei hun chho a lo ni a, chaw ei hma duh pawl leh thil dang tih hmasak phawt duh a, chumi hnua chaw ei duh an awm a. Keini a ei hmasa duhho chuan chaw chu kan ei ta malh malh a, tui pawh kan ti tlang hle a. Chutia chaw kan ei mawlh mawlh lai chuan kei a naupang ber chu a sa suah belh turin min tir a, sa ka suak zo Dekchi (Ui sa chhumna) ka chhin tur chuan bangrel-a lalṭin (khawnvartui bati) chu Ui sa belah chuan ka nawr tla bawrh mai a, ka hlauhthawnzia kha! Rang lutukin lalṭin chu ka la chhuak a, ka sa suahsa chu chaw eina lamah ka keng phei nghal a. Tui ti takin kan ei chhunzawm ta malh malh a. Sa bela lalṭin ka tih tlak thu kha ka ṭhiante hrilh ngam hek lo i, ngawi rengin kan ṭhiante lo thlen hun ka nghak ta ngar ngar mai a. Rei nghah ngai lovin kan ṭhiante pawh an lo thleng a, an Ui sa chhum chu tui ti takin an ei hlawm a (tu ma'n Khawnvartui rim a nam thu an sawi miah lo).
A tuk khua a lo var a, kan ṭhianpa pakhatin nimin khan Ui sa kha kan ei bang hnem lutuk, han ei leh ang hmiang tiin, kan Ui sa ei bang ei tur chuan mi rawn sawm a, kei lahin a hma tlaia lalṭin ka tih tlak kha rilrua hre reng chungin ka pum nawm loh thu leh ka ei chak loh thuin ka chhang a. Tichuan Ui sa ei tur chuan min kalsan ta a. A hnua kan sawi khawm lehnaah a tuk zingah chuan tu ma'n Ui sa kha an ei thei tawh lo a ni awm e. Kei pawhin ka chetsual thu ka hrilh ve ta hlawm a.
Khapna thupek :
Ni e, Ui sa hi Mizote hian (ṭhenkhat) kan duh hle a. Mi pakhat pawh sa-ah eng sa nge i duh ber an tia, Ui sa tiin a chhang a. A dawtah tih an zawhna pawh 'a tṭhing' tiin a chhang e an tia lawm. Tun hnaiah Ui talh khap a nih thu leh a sa ei phal lo tura hma lak a nih thu; chanchin thar leh Social media lamah kan hre cham chi a. Chu hmalakna kal zelah chuan nimin mai khan Kolasib DC in Kolasib District chhunga chaw eikhawmna leh puipunna hmuna Ui sa ei khapna thupek a tichhuak ta nge nge a ni. He thupek ka hmuh rual hian BJP kaihhruai Sorkar laipuiin Bawng talh khapna thupek a tihchhuah kha ka rilruah a lo lut nghal a. Kha thupek kha, Kristian, a bikin Mizo mipuiten nasa takin an dodal a. Kan zi nuai nuai a nih kha. BJP Mizoram Pradesh pawhin phai lam aṭanga an hotute lo kal runluih nan Vanapa Hall tualah Bawng sa an sem vak kha, kei pawhin ka ei nghe nghe.
A nghawng chu :
BJP-in Bawng sa an khap nachhan chu Hindu sakhua nen inkaihhnawihna nei nia sawi a nih vang a ni a. Anmahni lam aṭanga ngaihtuah chuan a àwm ve tho mai. Keini Kristiante tan erawh kan sakhua nen a inhnamhnawih loh avangin talh/ei inkhapsak kha a runthlak em em thung a ni. Chutiang bawk chuan, tunhnaiah Mizoramah Ui talh leh a sa ei khap a ni ṭan mek a ni. Bawrhsap pakhatin Ui sa ei a khapnaah hian The Mizoram Slaughter (Amendment) Act, 2020 leh Food Safety and Standard (Food Products and Standards Activities) Regulations 2011 te a tlawhchhan a. He khapna thupek hi BJP-in Bawng talh a khap ang deuh khan Ui ngaina lem lo, a sa tui ti bawk si tan chuan ngaih huat theih tur tak a ni. A dan tlawh chhante pawh hi mihring siamchawp mai a nih avangin a sawisel duh tan chuan sawisel theih tak a ni.
Tlangkawmna :
Engpawh ni se, ka sawi duh tak chu kan thil tih leh hmalakna hian chhan ṭha tak nei ṭhin se a duhawm ngawt mai. Tunhnaia Ui sa ei khap duhna hi eng tianga lo chhuak nge chu kan hre vekin a rinawm a. Kan duh zawngte, ka ngainat zawng te, kan hmangaih zawngte hi mi dang duh zawng a ni vek kher lo tih kan hriat a ṭha a. Kan sakhua emaw, kan khawsak phung nghawng emaw ni lem lo thila mipui hrut rual vek tum a, mi dang tawrhna thlen phah thei zawnga hmalakna hi tih loh tawp turah kei chuan ka ngai.
- Samuel Lalruatsanga