SAWRKAR ṬHA A AWM DAWN EM?
Kumin kum tawp hian sawrkar thar kan neih ngei hmel. Chu sawrkar chu mihring dang daih kaihhruai nge ni ang a, a hminga thar ringawt mihring ngai tho kaihhruai ni ang tih chu sawi thiam a la harsa hle mai.
Kum 2018 inthlan dawn khan, khatih laia BJP National President Amit Shah khan, kumin Christmass chu BJP sawrkarna hnuaiah hman a ni ang, tiin R Dengthuama Hall-a leng lo BJP worker's kalkhawm hmaah khan a puang a, mahse BJP tel lohna sawrkar a piang thung.
Kha'ng hunlai khan, Mizoram BJP hruaitute khan, MLA pakhat chauh pawh nei ila, sawrkarah kan tel dawn tiin an sawi ṭhin a ni. He thu an sawi nachhan nia lang chu, rorel lai Congress sawrkar kha a tla ngei dawn niin a lang a, ZPM-in mipui tam tak an lo pawh pen ve mek avangin, BJP & MNF te khan pre-poll alliance nei hran lo mah se, NDA anga thawkho an nih avangin thil chiangah an ngai a nih hmel.
Mi ṭhenkhat sawi dan chuan, khatih laia NEDA Convener Pu Himanta Biswa Sharma kha Mizoram election in-charge a ni a, an Candidate ho Campaign fund control-tu pawh a ni bawk. Mizoram BJP khan bial zawng zawng deuhthawah Candidate dah ve mah se, Winning chance nei kha kut zungṭang ṭhiah kim tham pawh an awm lo tih a hmuh hnu khan MUKH CONGRESS tih thupuia nei an nih denchhenin, last minute ah MNF lam a hawi ta thut niin sawi a ni. BJP an sawrkar loh pawn, Congress ai chuan MNF sawrkar chu BJP tan duhawm tak a la ni, tihna a nih hmel. Tichuan, BJP Candidate ho final installment sum tur chu MNF lamah pek niin, BJP Candidate tam zawk chu an Kût chi lo hawi ta lawl lawl mai a ni.
Hemi ṭum inthlanah hian, Central/ State CID etc report aṭang pawhin MNF hian Seat 15–18 bak an la phak lo va, BJP leh MNF hi Coliation sawrkar siam thei tura beisei rûk a ni. MNF pawh hian sawrkar phak chiah an inrin bik loh avangin SEDP pawh duham takin cheng nuai thumah an bithliah a, party mala an sawrkar an beisei loh vanga sawi mam tumsa niin sawi a ni bawk. Mahse beisei aiin Seat an la hnem ta si a, Van ék khum tum an sawi ang maiin, cheng nuai thum phurrit chuan a delh bet mek a nih hi!
Hetih karah hian, Congress party inringtawk lutuk leh Pu Hawla chapo zar zoin, Pu Zira leh Pu Rina Sailo te an chhuak ta thut a, Pu RRR leh Er Zira te bak ah MZU lama mi thiam eng emaw zatin MNF an zawm belh leh bawk avangin rin phak bakin MLA an ngah chho ta a ni. Coliation sawrkar siama SEDP erawh majority kan neih loh avangin, tia phat nawi tumsa an ni tih a hrechiangten an sawi a, thil ni thei a ni.
SAWRKAR AWMZIA TUR
Kumin inthlanpuiah hian party lian pathum leh party ténau deuh pathum dang an awm hmel a, party té anga lang zingah BJP hi an len zawng sawi thiam a harsa ber. PC leh AAP hi chu Sialikhawmawi ah tih ang deuh an nih hmel. MNF hian thawhpui an neih hmel loh viau a, chutiang bawk in ZPM pawh an mal kal rualin HPC nen erawh thuruk neiin an ṭangho dawn a nih hmel. Congress lam thuruk ṭhenkhat (beiseina) erawh chu, ZPM nena sawrkar inṭawm siam a la ni. Hei hi thleng thei hauh lo chu a ni lem lo.
A chhe lama thil awm thei han chhuizawn ta ila. Pu MC Lalrinthanga (RIP) khan an party President lehkha a thawnnaah chuan, tuna an awm dan aṭang chuan inthlan lehah MLA 2/3 bak an neih a rin loh thu a sawi a nih kha. Hetiang hi thil awm thei a nih rualin party mal ṭheuh ang chuan MNF hi huphurhawm tak chu an ni tho mai.
Congress hi chu, Pu Hawla anga Leadership nei ṭha an awm tawh loh avang leh, an innghahna ber Central lam rinchhan tur a awm tawh loh hnu hian, charau-ék thai ang vel an ni. Awmze nei lem lova BJP leh MNF beih bak sawi tur an tlachham hle, hetiang ngawt hi chuan Neutral vote an hmuh vak rin a harsa, anmahni bik hi chu bial tina pathumna ni thei tur chuan an la lian viau tho. An MLA dinglai pakhat hian MNF ticket a lak leh phei chuan, BJP an khûm kher lo maithei a ni. Thorang leh West Tuipui tih loh bial dang hi chu a khirh hlawm khawpin a rinawm.
ZPM hian mipui ngaihven chu an hlawh rih ber a, politics ngaihven lo leh chhawr bawk tum lem lo vote an hmuh ṭeuh a rinawm. Hun a la awm nual a, hmasawn zawnga an kal chuan sawrkarna pawh chang thut thei chu an ni. Chutih rualin Pu Duha hi vawi thum ngawt CM mai tura rin ni chunga invawrh chhuak zo ṭhin lo a ni. He thil hian mipui rinna a hloh ṭhentir thei a, amah ngei pawh hian inrintawkna a hloh ṭhen nual tawh ni te'n an sawi ṭhin. Mahse, tun ṭum hian hun dang zawng aiin a inringtawk zawk a tih theih bawk. ZPM hian hmasawnna mawngtawlh an nei dawn nge, an goal neihsa hi an hum tlang thei dawn, tih chu hun rei vak lovah hian a hriat tawh ang. Defensive game khel chunga offensive game an khelh ngam dan azirin an hmalam hun hi a hril hle ang. Hmasawnna hranpa nei tawh lovin an vawrtawp an thleng a nih chuan, Seat la tam ber ni chungin Majority an nei pha lo thei bawk.
Tun hnaia hmar lam khaw pakhata inchibai duh loh kaihhnawihah khan, Pu Duha CM hun tur mizia chhui dawntu ṭhenkhat chuan, Super CM mize siper hmu tel nghalin an inhre deuh a ni awm e.
BJP hi ram laili lamah thawm nei lian rih lo mah se, Chhim lam leh Mizoram vaukam ṭhenkhatah huphurhawm tham an ni tawh a, a hniam zawnga an kal thut a nih loh chuan Congress Seat lak zat tal chu ngah thei dinhmunah an ding tawh. Chutih rual chuan, an vanneih dan azirin ADC 3 a Seat awm zawng leh hmun dang 4/5 lak thut theih dan an nei bawk. Engkim hi hma lam thil a ni rih.
SAWRKAR CHU
Hetiang hi thil awm thei tlangpui chu a nih rualin, he thuziak hi party mi chuan an awih hauh lo vang. Mahse dawt muhlum chu a ni bik lo thung.
Tuna mipui tam ber beisei dan chu, Congress ni lo, MNF ni lo sawrkar a ni. Mahse heng party lian pahnih te hi nuthuri zuam ngawt chi chu an ni bik lo. Hlauhawm ru tak an ni ve ve, an chhiat theihna lai kan sawi mai a ni.
Mipui hi tun ai hian mumal deuh ila chuan, Sawrkar tawh party pahnih kan duh lo a nih chuan, ZPM + BJP hi kalna tur chu a ni tawh mai. Mahse chutiang chuan thil a kal ngawt dawnin a lang si lo. Party mal chuan MNF hi lian ber anga ngaih theih a la ni, mahse Congress hi lian ve tak an la ni tho. ZPM hian an sûm zat an teh sual vaih chuan, Sawrkar thar kan hmu kher lo thei a ni. BJP hian bial 7 -15 bak beisei tur an neiin a lang lo va, ZPM pawh hi BJP ṭhat deuhna bialah chuan eng ruai an ni bik lo. Hetiang a nih avang hian, ZPM hian tling si lovin BJP hi an vaw tla diak thei, chutiangin ZPM pawh BJP vangin an inbeiseina bialah an tling lo thei bawk. He thil tak hi party mit aṭanga fiah lo, a pawn aṭanga fiah si chu a ni.
ZPM leh BJP bial ṭhenkhatah thawk dun thei se chuan, ZPM Lead Govt. chu a piang chiang ngawt ang. Mahse Kum 2018 inthlan dawna Pawl 5 kalkhawmin GRAND ALLIANCE siam an rawt, Championship Trophy lak inring chung hian Silver Medal tho an chawi leh thei. ZPM-in la Serafim lutuk hi an inṭawng awk zo vek tawh. An hmalam ngaihtuah chiang thiam khawp hruaitu nei a tan an duhawm hle a ni. Hetiang hi ni ngat se chuan, Sawrkar lai hian MLA tam fe an hloh ngei a rinawm. Mahse he thil hi tuna ZPM inhmu lian lutuk leh khawthlir thiam lo hian, an ngaihtuah thleng mawlh si lo. Hetiang a nih chuan, a hma lama kan sawi tawh angin, a ngai an sawrkar leh thei a, a nih loh pawhin ZPM tel lohna sawrkar inṭawm siam a ngaih a rinawm.
He thil tak hi ngaihtuah chian ngai ta chu a ni. Tuna MNF sawrkar hi kan duhkhawp lo va, rintlak pawh kan ti hek lo. A nih leh ZPM hi sawrkar ta se, MNF ai hian an ṭha zawk ang em? A teuh lo mai. India Union chhungah hian Kalphung thar a awm lo. Kalphung pangngai leh kalphung dik (Guidelines mil a kal) chiah a awm. Kan state leiba hi Central khuan min ngaihhnathiam dawn lo. Tuna sawrkar mekte tih theih aia sang hi ZPM hian engti kawng mahin a tih theihna chhan tur a awm lo. State BJP kal kànin Central BJP ṭhianah kan siam dawnte an ti mai mai. State BJP kal kàn hi ralkhat zuam ngawt chi a ni lo. He thu-ah hian Pu Rama né pawh Pu Duha hian a ek pha ngut lo vang. ZMC leh Lengpui Airport - Central kuta pek te, Assam Riffle chhuah theih loh thute thleng hian ngaihtuah chian tur thil tam tak a awm. Ṭawngkam thiam vanga thil hi fel mai chi a awm mang lo. Political solution hmanga tihfel ngaiah hian, Politician rintlak chuang loh tur hi kan inbumtir kumkhua mai dawn a nih hmel e. Kan State budget te hi sawrkar hnathawk leh Pensoner te enkawlna tawk deuh chauh a ni. Heng thila Central ko ei thei (Congress te'n Tualvungi ko thiam) an tih kha BJP an ni mek tawh. Hetiang a nih lai hian BJP chu kan insawi ṭhaih vanglai dawn chauh bawk si! Mizote hma lam hi chuti takin a éng mawlh lo a ni. Hetianga kan kal zel a nih chuan, kan ram hian hmasawnna a hmu lawk lo vang.
Political Election hian Ram hruaitu thlanna chauh a tinzawn tih kan hriat a ngai. Kan thlan chhuah turte hi MLA an nih miau avangin, Sakhaw thil nen mawi hnai takin chumchilh ṭhin mah ila, kan ṭhelh chiang ting a ni mai. Sakhaw hruaitu thlang tur ni ila chuan, kan thlan chhuah turte hi Pastor, Moderator emaw Executive Secretary etc an ni ang. Mahse MLA te CM turte a ni kan thlan ṭhinte hi. Tun dinhmuna ṭha ber chu ZPM+ BJP Coliation sawrkar a ni. Hetiang a nih chuan, INC a tè tial tial ang a, MNF pawh Leadership-ah buaiin rial angin ruh tak chungin an ral ve mai ang. Chutih hunah chuan, ZPM a lo mumal sauh emaw, BJP a lo lian sauh emaw a ni ang a, Zoram chuan engti zawng pawhin hun thar kan chuangkai tihna a ni ang.
- Vanlalhuma Kawlni