Krismas 2015 thlirletna
Kum 2015 krismas kan hman zawh takah khan kan hman dan leh hmuah dan sawi dawn ila sawi tur tam tak nei ṭheuh kan ni ngei ang. Khawpui mi tam zawk chuan mahni inchhung lumah chhungkua a hmangin hlim takin kan hmang ang a. Kohhranah zaikhawm kham lo fe fe pawh kan awm a rinawm.
Chutih laiin lusun khaw-har vanga kan hun-pui mittui nena hmang pawh engemawzat an awm ngei ang. Ṭhenkhat chuan ramchhung leh pawn mission field-ah kan missionary te hmanpuiin rawngbawl nan hun kan hmang mai thei bawk. Heihi uar deuh deuh thei ila a ṭha khawp ang.
Kum liam ta krismasah khan rilru arbo zawn deuhna ka nei ve. Kan krismas hla te hi lunglen hnem an awm lo chu a ni hauh lo na a, krismas hla tho veh vawh kan neih lohzia ngaihtuah hian rualawh a na hle mai. Fur khaw hnawm pelin favang hun a lo inhera thlasik rim a lo nam kha chuan rilru-ah Krismas rim a lo nam a, November thla aṭang phei kha chuan mi tam takin krismas hla kan ngaithla tawh ṭhin. Krismas hla ngaihthlak hian lunglen a hnem a, ngaihthlak a nuam a, a hun lai chuan hla dang reng reng ngaihtuahnaah a awm ngai lo tih theih hial a ni.
Amaherawhchu, kan krismas hla tam zawk hi hla ni ngiai ngiai, a thluk ringawt phei chu lusun khawhar hla thluk emaw tih mai tur hi a ni deuh vek mai a. Kan zaithiam leh hla phuah thiamte hian 2016 krismas lo awm tur atan hla tho leh music mawi zawk an buatsaih thei ang em? Krismas hla thar emaw kan hla neih sa music mawi zawk tho zawka siam dan kan hre thei ang em?
Sap hla ah chuan Non stop christmas medley tihte a awm. Krismas lawmna hla hi hla tho tak ni tlangpui se a inhmeh ngawt ang. Krismas hla zawng zawng hi Hot tho tak ni vek rawh se tihna a ni chuang lo. Sap hlaah pawh lungleng muang fan raih a sak chi “Silent Night” tih ang chite hi chu a awm ve tho. “Zan thiang reh” tih hla hi Mizo zaithiam tam zawk hian an sa rang vut lawi a, ngaihthlak a nuam lo. He hla hi rang vuta sak a inhmeh lo. Hnam dang sak dan hi chik taka kan ngaihthlak a
ṭha. Zan thiang reh tih hla hi Leprosy Choir te sak a mawi khawp mai, muang fan raihin an tan a, amaherawh, key an thlak kha a uihawm hle, a lunglen thlakna tur a ti bo lek lek. Heihi mimal ngaihdan ani a, Music thiam te hruaia ti an ni a, a mawi zawk pawh ani mahna le. Sapho zai dan hi sawi chhawng vak thiam lo mah ila, eng style a zai pawh hi an krismas hla sak reng rengah, an aw a tho tha tlangpui a, ngaihthlak a nuam.
2015 kum khan Kelkangah kan kal nasa a, kan Aizawl boruak pawh harhna in a tuam nasa hle. Zan tin zaikhawm thawm pawh kohhran tam takah hriat tur a awm a nih kha. Kha harhna khan tun krismas boruakah khan eng chen nge mi dangte tan malsawmna ni tura kan ro bawm te min hawn tir le. Isuan, “heng mi te berte chunga in tih hi ka chunga ti in ni” tih zawm engzat tak awm ang maw. Kan kohhran in harhna kan chang nasa tite hi i in enfiah teh ang u. Nge kan harhna chan hi kan biak in lamtualah in ham puar nan kan duh tawk mai em ni.
Kohhran mimirten hei hi kan zawm lo a nih pawhin kohhran committee, ṭhalai hruaitu leh rawngbawlna a ṭhahnemngaia thawk intite kan in enletna ni se. Thlarau hnathawh a nasat hle na hmunah chuan mi dang hmangaihna leh an dinhmun hriat puina mit hi kan Lal Isua hian min put tir loh hi a rinawm loh a, Thlarau in kan mit meng tifiah deuh zel se a ṭha ang e. Chuti a nih loh chuan hul huk hian kan lamtual hi kan ṭin san palh ang tih a hlauhawm.
Kum liam taah khan, kum 1871 a Tuikawi Tlabung bula kan British sipai leh kan Mizo lal ten krismas hmasa ber an hman hriat reng nan, Pro Pastor ho meuhin Tuikawia Krismas hman a nih thu AIR leh DDK Aizawl chanchin thar puan aṭangin kan hria. Helai hmuna krismas hman nawn, tunhmaa hriat ngai loh kha, a thar thawh pawl an awm leh ta a. Hei hi Khasi missionary Mizoramah 1891 a rawn zinin, Kutbul chhuah Tlawng luia Mizo tleirawlte hmua zai ve tura a hrilh leh helai hmuna an hahchawlh champha sawi vawng hluai pawl, chhan letna a nih hmel a. Chuti ni lo se Tuikawia Krismas hman uar thutna chhan tur a awm hmel loh.
Kutbul chhuah 1891 leh Tuikawi Krismas 1871 hi Mizorama thilthleng chu a ni ngei mai, mahse chaw tak khuka khuk pui vak chi ni hian a lang lo. “Reverend Doctor” tih chin te, “Upa Doctor” tih chinte phei chuan ngaihdan chin tawk neih a ṭha khawp ang le.
Krismas kumthar tih vuak veta Police leh Excise leh khawtlang tlawmngai pawl hrang hrang duty avangte in kan hun pui boruak pawh a ral muang niin a hriat a. Tlaivar hialtein ṭhahnem ngaia an duty naah fak an phu thlawt mai, a lawmawm hle. Sawi hmaih ṭhin ṭangkai em em mai, a lo a awm theih loh, Power & Electricity Department hotute hmalakna avangin lawmthu i sawi ang u. Krismas leh kumthar inkar vel khan phai lam aṭangin a ṭul danin Power 30 MW thleng lei a ni tih chanchin tharah kan ngai thla a, hei vang hian chhung tin leh kohhran hrang hrang Zoram dung leh vang ami te; kan hun pui laiin Power duhtawka hman tur neiin kan awm.
Power chawkluh ngawt a ni lo a, tuma hriat pui lem lohin nileng zankhuain power tluang taka pek a nih theih nan, Sub Station hrang hrang leh controll room hrang hrangah an duty tlaivar ṭhin. He Department avang hian lawmthu sawi tur tam tak mipuiin kan nei bawk. School naupang Board exam leh hunah pawh hetiang hian hma la leh se, a lawmawm ngawt ang.
Kan Aizawl khawpui veng hrang hrang YMA ten an chei nasa a, zan lama vah chhuah pawh a tinuam hle mai. Mizoram hmun hrang hrangah pawh veng chei kan uar ta, a tha khawp mai. Zan lama a vul nasat ang hian chhun lam, electric eng hman loh hunah pawh vul chuka chei dan awm phei sela, a duhthusam lehzual ngawt ang. Duh aiin kan YMA te an che tlai deuh hlawm em aw, veng chei dawn chuan November thla laihawl ah tanin, December chawlh kar hmasa ber hi chuan chei zawh tawh ni thei se, kum a thar a, ṭhiah nghal a ngai nghal mai ṭhin si a, a vul lai ti rei deuh turin, veng chei hi ṭan hma thei ila, a ṭha ngawt ang.
Lawmman siam kher hi a ṭul ber em aw tih hi mi a ngaihtuah tir bawk. Thapui thawha thawk ṭheuh ṭheuh, an in beisei anga lawmman dawng lote hi, an rilru kan ti na thei ang em? Ngaihtuah ngun ila a tha ngawt ang.
AIR Aizawl leh DDK Aizawla thawktute avangin lawmthu sawi ila. Mi dang chawlh vek, kan hunpui laiin, anni avang hian chanchin thar kan hre zung zung a, an hnathawh hi a hlu takzet a ni. Chanchin thar sawi takah chuan, chanchin thar puan ngaihthlak a, Mizoram dung leh vangah Krismas leh kumthar boruak muanawm tak hnuaia hman a ni tih hriat
ṭhin kha ngihthlak a nuam hle mai.
He boruak muanawm vawng nung tur chuan rilru a inremna a pawimawh a, chhung tin, mahni
ṭhenawm khawveng leh kohhran hrang hrang te, mahni thawhpuite leh Political party hrang hrangte pawh inrem taka awma thawhhona ṭha tak neiin Mizoram boruak nuam tak hi, nuam leh zualin i vawng zel ang u.
- RC Zosangzuala
(Zualmama), Venghlui