Guest writer
PL Liandinga
KAWNG CHHIA
Ram dinhmun tehna awlsam tak pakhat chu kan kawng ṭhat leh ṭhat loh hi a ni. Mizoram chauh ni lovin ram dang emaw, state dangte emaw pawh kan enna pakhat chu kawng a ni zel ṭhin. Ram changkang pawh hi an kawng a ṭha zel. America ram tlawhtu China ram hruaitu pakhat pawhin America rama a awh ber chu an kawng a ni tih thu a sawi a. Kawng hi kan inkal pawhna ber a nih avangin kan changkan dan a zir zelin kan kawng a chhiain a ṭha ṭhin. Kawng chhiaah hian han kal ila rilru hi a hniam nghal rawk rawk mai a, kal leh hun ngaihtuahin rilruin a châk lo zo vek a. Chu kawng chhe piah lama awm khua te tan chuan hawi sàn a har khawp mai. Khaw kar kawng hlat leh hnaih hriltu chu kawng chhiat leh chhiat loh a ni thui hle. Tunlaiin kalkawng ṭhenkhat, Silchar kawngte leh Tlabung kawngte a chhiat luattuk avangin harsatna nasa tak a thleng mek a. Heng kawnga kal ngei ngei mamawh tan chuan lungchhiatthlak tak a ni.
Kawng chhia hi pumpelh theih a ni a, mahse pumpelh lovin kan tawng bua a ni ber mai. Kawng chhuat hi leiminin thawklehkhatah hnawl bo ta vek se vanduaina a ni ang a, hmuh làwk loh a nih miau avangin pumpelh theih loh, a tawrha tawrh chhuah ngai harsatna a ni ang. Mahse kawng chhuat, lirtheiin a zawh lai mek a chhiat tial tial avanga a tawpkhawka zawh ngaihna awm lova lo awm ta hi chu, keimahni leh keimahni kan inpek chawp harsatna ni ngeiin a lang.
Tunlaia kawng chhia kan tih (Silchar kawng leh Tlabung kawng) te hi zawi zawia chhe hret hret, loh theih lohna avanga motor-in a zawh reng, ruahtuiin a chiah mek bawk si avanga chhe chhunzawm ta zel a ni a, a lungchhiatthlak khawp mai. Kawng chhe em em, khuar thuk si, nal bawk si, diak bawk site hi thla khat hma lam aṭang khan heti hian a chhe dawn tih hi mi pangngai satliah pawhin a hriat theih vek a. Mi pangngai chunglam tan phei chuan hriat em em tur a ni ringawt mai. Hre reng chung siin kal theih hlawl loh a nih thlengin a siam theitu leh sorkara thuneitute chuan an nghak ngat ngat a, vawiin hi kan innghak chhuak ta a ni a tih theih ang. Kawng chhe tur hi thla khat hma lam chu sawi loh, siam zawh hlim aṭang hian a hriat theih nghal. Mahse meng reng chungin kan haider a, ṭha si lo hi ṭha bawlin kan bawl kual vel mai mai a ni.
Ngeiawm angreng, buaithlak angreng, thinrimthlak bawk si chu kawng siamna tur atan hian pawisa ngai zat tur an han chawk chhuak thlap a. A pawisa an chhut lawk hian daih em em chung si hian a siamtu lam hian an tihtur an ti lo va, a hunah an siam zo lo va, a siam dan tur an ruahmansa leh pawisa awmsa thlap hmangin an siam lo va, chumi avang chuan kan kawng chu ṭha lo takin kan siam a, a siamtu leh a thuneitu bawr velin an hausak phah tih mai a ni. A thawktu chu tu pawh ni se; namen lovin an hlawk viau zel niin a lang tlat a. Kan awm dan hi manganthlak angreng tak a ni. Kan awm dan en hi chuan kan hlawhfate hi kan enkawl zo lo deuh niin a lang. Awlsam taka chhe leh mai tur hian an siam ni ngei tur a ni a, kawng siam nana pawisa kan sen tam tehlul nen hian kan siam apiang hi a chhiat hun tura ngaih a thlen hmain a chhe zel ni ngei tur a ni. Company kan rawih lahin kan Company apiang kan thunun thei lo zel a ni mai a. Keimahni Engineer te kuta kan dah lahin kan insiam ṭha seng lo va, kum sawmthum chhung zet chu Mizoram hi kawng chungchangah kan mangang ta. Sorkar laipui tehfung aṭanga teh pawhin kawng (Road Infrastructure) nei chhe ber pawl State kan lo ni ta. Hetianga awm lo tur hian tihtur eng eng emaw a awm a, kan tihdan phung thlakte pawh a ngai hial maithei. Mahse kan tihdan ngai rengin kan ti ni ngei tur a ni, kawng chhia hian hman aṭang tawh khan kan State hi min bawrh reng mai. Kawng chhe siam chungchanga thunei pha chinte fin hmelzia te, an zahawm hmelziate en hi chuan kawng ṭha hi nei ve mai awm kan ni. Mahse mi zahawm tak tak leh neinung tak tak hnuaia kan kawng dinhmun en hi chuan lungawi chu harsa ve tak a ni.
Tun kum sawmthum kalta chhung khan kan tih chin chin chu lo ṭha se heti ngawt hi chu kan nih a rinawm lo. Kan siam apiang hi a nih dan tur dik deuhvin siam ni se chu heti teh niai hi kan ni lo vang. Kan siam apiang a chhiat hun tura rin hmain a chhe zel a, chutiang inhnawhkhawm chuan siam hmasak tur bik pawh hre hlei thei lovin min siam a ni ta ber a, kan hrehawm rei ta ngawt mai. Kan zinga tam tak hi chuan Mizoram kawng ṭhat hun hi kan hmu ve phak lo vang tih awl tak a ni. Hmanni khan West Bengal-ah chuan an tui lak chungchangah thil fel lo a awm a, an Chief Minister Mamata Banerjee chuan vantlang hmaah, "Helai tui lakna siamna tur hi pawisa kan pe si a, eng ngati nge a ṭhat loh? A enkawltu J.E hi suspend tur a ni," a ti hmiah mai. Chutiang ti ngam Chief Minister chu kan mamawh ve ngang mai. Chief Minister ṭhenkhat hi chu chutianga ti thei dinhmunah chuan an ding kher lo vang. An rorelna hnuaiah puanhnuai thil leh Restricted Tender a tam lutuk.
Kawng chhia hian kan changkan leh changkan loh a hril a, he thila mawhphurtute hi chu ngaihsan an har ve khawp mai.