Chapchar Kut engtinnge ni leh dawn?

Mizoramah nipui a lo thawk dawn chuan tunlai thangthar tam tak rilruah chuan Chapchar Kut a awm ve mai ta zel a. Krismas hunpui te, YMA Day te leh Chapchar Kut te hi mi pangngai rilruah chuan hunpui chhiarna pakhat a ni ve ta mai.

Chapchar Kut chung-chang hi sawi fo tawh a ni a, kan la sawi tam tawk lo ni ngei tur a ni, thahnemngaite thahnemngaihna a la lang mang hauh lova. Kan kalphung a pangngai deuh pût mai. Thalfavang Kut hi Anthurium Festival ti ila, Anthurium Festival hi Chapchar Kut hunlaiin hmang ila, a hmingah Chapchar Kut vuahin kan hotute thusawia Anthurium tih hi Chapchar Kut tiin thlak ta zeuh zeuh ila..... a saptawng takin vice-versa (a dang pawh hi inthlak kual ta se), a danglam chuang vak awm lo mang e. A danglamna tlem te chu zufang leh beer, a sen chi leh local, a in mite’n (unofficial a) an ken luh hi a ni mai awm mang e.

Kan Chapchar Kut hi danglam se, kan kut pawh hian ziarang fel tak (theme) hmuh theih, amaha hlutna bik nei ta hlawm se tih hi duhthusam a ni. Mizo upain, ‘Tu pa thir chher thiam emaw ang mai, tuparawngah bawk a chhuah leh thin a,’ an tih ang deuhvin ngaihtuah fumfe mang hlei lo hian mi duhzawng hi kan zawng leh mai thin ni hian a lang.

Hnam zia leh rang emaw, kan thil chawilar duh bik emaw kha kalpui lovin mi lenglak, nuam tih ve hrim hrim tum leh a phawvuaka hlimhlawp bawl chak hrim hrim hip khawm a, mihring pun tam ringawt mai kan tum niin a lang a. Kan programme leh kan thiltih chhan chu a thak thakin thak sela, ‘Mipui kan tam a, kan hlawhtling alawm,’ kan ti mai niin a lang. Awmze mumal awm lova puipunna lian tak hi kan hlut hlein ka hria.

Kan Chapchar Kutah hian thil a inpawlh nasa a, a tawpah chuan tunlai zaithiam chhuak thar, Mizo tawng lam puam deuh deuh zai te hi kan chawi vul pawl (main feature) ang dawn dawnah a chhuak lek lekin a lang thei a. Kan hnam lam entirtu te aia zaithiam lar thar, Mizo culture nena inzawmna nei hauh lo hla satu dah chungnung anga lan mai pawh thil hlauhawm tak a ni thei ang.

Thianzaho kan han kalkhawm hian a chang chuan kan fiamthu nasa ve khawp a. Thu pawimawh tak sawi tur anga lang hian kan han inhmuam up chawp vel a, kan ngaihdan sawi tur ni awm takin kan han ding a. A tul lo lai tak leh a thu tenau lai tak, kan thu khel lai nena inzawmna nei hauh lo hi kan han vai ta chiam mai a. Kan mi va biak kawr rawng te, a din dan te, an chhungte kan lo hmelhriat an awm chuan chu mite chanchin te, kan inbiakna chhaka tu emaw lo kal mai mai chanchin te, a sira thil awm te chu ninawm deuhthaw khawpin kan sawi hrep a. A tawpah kan inbiakna chu, ‘Ni e, chuti chuan a ti,’ ti angreng velin tawite kan han sawi ta thin a. Kan fiamthu chu a tul lovin a ho thin ngawt mai. Chutiang em em chuan kan chapchar kut hmang hi kan awm e tihna chu a ni hauh lo. Mahse kan tum ber, Mizo hnam kut chawisan leh engemaw hi duh angin kan ti tawk lo deuh ni tlat hian a lang a. Kan Cultural Troupe te hian kan zaithiam sawm thenkhat (an hla sak azira pawimawh tak te chu an awm tehmeuh ang a) hlawh zat te hi an hlawh lo mai ang tih te hi ka hlau rum rum mai.

Kan Chapchar Kut hmannaah hian kan hnam ze tarlan tum hian a lailum a luah lovang tih hi kan hlauva. Kan thalaite hian a hlutna man mang lo hian TV lama an lo hmuh thin pangngai bawk tu zaithiam zai emawin tunlai hla a sak emaw chauh hi an rilruah an paipawn haw ang tih kan hlau a ni.

Ka lo hriat danin vairam lama Event Organiser thenkhatin kan Chapchar Kut te hi huaihawt min dil a. Hnam dang tam zawkin an rawn chhim theihna tura buatsaih te pawh an inhuam hle ni awm a ni. Anni chuan a kawng an hria a, a tihdan hmang an hria a. Kan sorkar hekna tur ni lovin kum thum hnu velah chuan kan sorkarah Chapchar Kut an huaihawt avanga nuai za bi thehluh theih an inhuam niin ka hria. Mahse kan remti lo ni awm tak a ni. Kan remti lo a nih loh pawhin a awmzia kan man chiah lo a ni thei ang. Thir chher thiam tak, mahse thingtlang khaw pilrila mahni khaw paho chem chher chauh ngaihsak, khawpuia inpho chhuak thiam hauh lo leh ngaihtuah duh hauh lo te pawh min ngaihtuahtir rum rum mai. Hetia kan tihdan ang anga kan tualchhung ngaihdan zim te te hmanga a hma kum ang deuhva hman leh rikngawt hi chu a tihdan tur ni thei meuh hian a lang lova. Eng kut mah ni lo, Thalfavang Kut leh Anthurium Festival te nena duang khata hman leh ngawt hi chu a pamhmai deuh.

Kan Chheih Lam hi kan lam azawnga ropui leh hmuhnawm, danglam tak mai ni hian ka hre thar a. Chapchar Kut a Chheih Lam a pakhatna emaw, a thiam filawr emaw te hi chu induh ve lap thei tur khawpa kan chawi vul thiam a pawimawh hlein ka hria. Keiina chutianga ka ngaih avang ngawt chuan sorkarin a bawhzui ruak ruak lovang. Kan duh zawk erawhchu kan chapchar kut hi chhungrila hlutna nei, pawnlam atang pawha vul mawi taka huaihawt hi a ni.