Guest writer
PL Liandinga
INTHLAN THUCHAH
Kan inthlang teuh ta ngei mai! Kum nga lo kal leh tura kan ram min enkawltu tur chu kar lehah khian kan thlang dawn ta. Kar leha kan vote thlakna a zirin Mizoram hawiher hi tun kum nga lo kal leh tur chhung hian kan bithliah fel dawn tihna a ni. A pawimawh ngang mai.
Tunhma zawng kha chuan Party kan duh zawng kha kan thlang a, chumi aṭang chuan kan thlan chhuah Party khan Chief Minister tur an siam fel leh mai a, dan naranin a tling lam apiang Party President kha Chief Minister tura ngaih a ni mai a, sawi leh ih pawh a awm ngai chuang lo. Mahse tunhma kha chuan Chief Minister kha mipuiin inthlan hma zawng chuan kan ngaihtuah ngai vak lo va, lungawi takin a tling lam Party-in Chief Minister tura an ruat kha mipuiin kan pawmpui mai ṭhin. Ziak lem loh dan angrengin a tling lam Party President apiang kha Chief Minister an ni nghal mai bawk ṭhin.
Mahse tunhnai deuhah hian Chief Minister dinhmun pawimawhzia te kan lo hre ve ta deuh ni tur a ni, Chief Minister tur hi mipuiin kan ngaihtuah ve ta hle mai. Hetianga Chief Minister tur ngaihtuah hi thil tih awm tak, kan lo tih lem loh ni maiin a ngaih theih. Ram ropui, America te chuan an President tur hi tunhma aṭang khan an lo ngaihtuah vut vut tawh a, a tling tur lam Party hming leh President tura an tlangaupui hming deuh chauh kan hre ve pha a ni deuh mai. Helaiah chuan Chief Minister tur taka hi kan lo ngaihtuah thleng ngai lo va, khawi pawl nge chak ang tih kha a tumtelin kan ngaihtuah mai ṭhin a nih kha.
Tunah erawh chuan Chief Minister pawimawhzia kan hre ta viau mai. A chhan pawh kan hmuh phakah Tripura Chief Minister fel avanga ram danglam hmel kan hmu tlat a. Dik tak phei chuan sakhuana lama kan rinna ang min ṭawmpui ve hauh lotu, state dang Chief Minister te hi kan Chief Minister atan nei thei dawn ngat ila tam tak chuan ihe lovin kan pawm ang. Tunhma zawnga kan chhuk en deuh titih Tripura State kha tunah chuan an Chief Minister ni tawh pakhat, Manik Sarkar-a avangin kan chho en a ngai ta tlat a. India rama State buaithlak ber anga kan lo ngaih ve kumkhua, Bihar lah an Chief Minister Nitish Kumar-a avangin an tho chhuak ta daih mai bawk a. Chutah Delhi lamah Arvind Kejriwal-an India ram khawpui ber Delhi chu mak tak maiin an awmphung a tidanglam ta daih bawk. Heng Chief Minister te hi kan ngaisang thawkhat chu ni tur a ni, Kejriwal-a pawl te chu India ram pumpui ngaihtuaha an tet tehlul nen, an zawmpui tur dang he laiah AAP te kan din ve ta hial a nih hi. Chief Minister te hi an pawimawh a, an pawimawhzia hi sawiin a siak lo. Mahse tunhma khan kan tisual tehchiam lo — kan tan khaw dang hawi theih lek lohvin Party pahnih chiah kan nei a. Pakhat kan duh loh chuan pakhat zawk sawrkartir ngei ngei a ngai a ni hrim mai a. Kan tan vahrit leh chepa bak thlan tur dang a awm tlat lo a ni.
Mahse tunah chuan thlan tur dang nei ang deuhvin kan awm ve ta. Anni an nih loh chuan keini kan ni mai, tih ang ngawt kha a ni ta chiah lo. Pakhat kan duh loh hian a dang pakhat hi kan thlang ngei ngei dawn tihna a ni ta tlat lova, tho leh thei lo leka sorkarna kalpui buangbarte pawh awm ve theih a ni ta. Tun ang zela kan kal chuan tu Party tan pawh fimkhur ve deuh chu a ngai tawhin a lang. Kan hneh emaw kan tih kha vote hmangin bawhbet tlat mah ila, kan inchaipui loh zawk nia kan hriat khan kan rin lohna lam aṭangin min bawhbet thut thei tawh. Theih ni se hetiang deuh reng hian thlan tur hi a sorkar lai bakah a dang pahnih hi awm zel se la, kan fimkhurin khaw êng zahna te pawh kan sorkarna chelhtuten an nei lehzualin a rinawm.
Tunhma kha chuan kei ngei pawhin mi ṭha hlir kan thlan chhuah miau chuan ro ṭha an rel mai turah ka lo ngai ve ṭhin a, mahse tunhnuah hi chuan chutiang a lo ni ngawt lo tih hre ve tain ka inhria. Tuna kan sorkarna chelhtute hi a MLA mal ang zawng chuan an ṭha hlawm hle mai a, han sitawm deuh an awm meuh lo va. MLA pahnih pathum tih loh chu rintlak leh rin ngam hmelpu tak an ni a, an tunhma chanchin ngaihtuah pawhin mi ṭha leh fel tak ni tura ngaih an ni. Mahse vanduaithlak takin kan MLA te an zahawm a, an fel hmel tehlul nen; kan inawpna kalphung hi a fel hlei thei tlat lo va, kan sorkar hian tih awm loh deuha kan ngaih (mau ṭiak lei, hna zawng zawng deuhthaw Restricted Tender, Airport satu contractor thlan dan, RTPCR khawl awmsa bun duh loh, health care scheme enkawl dan, pawisa puk hmanga kan sikul sak ṭhat leh thil dang) te hi an ti duh ta tlat a. Kan MLA fel tak takte pawh hian thil ṭha lo nia kan hriat hi an lo dodal thei tak tak lo mai ni lovin, rilru pianphung ṭha ve tak leh ngaihtuahna fim nei tura kan rin te pawh, an ngaihtuahna a ngil reng hlei thei lo hial niin a lang a. Heng zawng zawng lo awm nachhan chu a hruaitu lu ber khawsa zia a fel tawh loh chuan a fel fal bik theih loh ni ngei tur a ni.
Heng avang hian khawi Party pawh vote dawn ila kan mi thlan chhuah, kan biala dingte ringawt kan ngaihtuah thei lo va, a bulpui, 'He mi hi vote ta ila tu hnuaiah nge a Minister ang a, tu hnuaiah nge a MLA ang?' tih ngaihtuah tel a ngai ta. Mihring awmkhawm inhruaina atana thil pawimawh ber chu inrin ngamna (trust) a ni a. Kan rin ngam hruaitu, dawt min hrilh ngai lo, thudika ding tlat mi kan neih chuan a ṭha hle ang. Chumi lehlam chiahah chuan dawt pawh tih hlek lova sawi thei hruaitu kan vote tlin dawn chuan vote kan thlak pahin ṭawngṭai mawlh mawlh mah ila awmzia a awm chuang lo vang.
Mi satliah ve mai emaw i tih pawh kha Chief Minister ṭha hnuaiah chuan rin aiin a fel thei a, chutiang bawkin mi fel tak emaw i tih pawh kha Chief Minister rin ngam loh hnuaiah chuan a che bawrhbang viau thei.
I vote chhuah tur Chief Minister ngaihtuah chungin i vote i thlak dawn nia.