KAN INTHLANG FEL TA

Tun ṭum inthlan ang tluka Political Party mi leh sa ni ve vak lo ten an ngaihven inthlanna hi a awm lo maithei. Tlem lai deuh tawh aṭang tawh khan neutral kan tih mai tam tak hian inthlan hi an nghakhlel ni tlatin a lang a. A mak angreng viau nain thil awm ve thei tak chu a ni. Engkim hian chhan a nei vek a, chhan awm lova thil thleng he khawvelah hian a awm lo. Neutral miten inthlan an nghahhlelh nachhan hi awm ve tur a ni. Dik tak chuan enkawlna dik hi dawng niin inhria ila chu neutral mite hi chuan inthlan chungchang tih vela lo inham buai ve hi an peih lo lutuk. Party ṭan lam nei ve lem lo tan chuan tling lo tura duh emaw, tling tura duh emaw nei viau lo ila chu vote thlak tura kal ai chuan lui kal a chakawm daih zawk. Mahse tun ṭum chu vote tla pawh a ṭha thawkhat viau. Chumiin a entir chu Party mi lem loten phur takin vote an thlak tihna a ni thei. Hetia an phur viau chhan pawh hi eng Party emaw an duh em vang lam ai mahin, ro min relsak tawh lo se tia duh Party an nei fel hle tihna lam mah mah a ni thei. Chumi awmzia chu duh neih vanga vote thlak aiin duh loh neih vanga vote thlak chungchang a ni zawk.

Inthlan tihrehawmtu pakhat chu Political Party mi te hi an ni. Party a inhmang tam tak, Unit leh Block vela awm ṭhenkhat hi chu inthlan dawn hian lo phe ve tehchiam lo se, Party ṭhenkhat chuan vote an hmuh tam phah zawkin a rinawm. Heng mite zinga ṭhenkhat phei chuan, ‘Khawi lai aṭang hian nge inthlan dawn hian sum leh pai ka lo sawhthlak ve theih ang?’ tih vel an ngaihtuah niin a rin theih. Heng mite hian ram rawngbawlna hna hi an tihmelhem nasa hle. Chu chauh ni lovin inthlan zawh hnu, sorkar siam tawh hnu hlei hlei hian an la hnawksak. Politician tam takin 'A tih theih loh,' an tih hi heng mite vang hi a ni duh hle. Mahse politician awmkhauh leh huaisen chuan heng hi paltlang a ngai tih hriat a ṭha. Politician dawihzep, ram aia mahni tlinna tur ringawt emaw, mi zawng zawng tihlawm tum, thil ṭha lo pawh do ngam lo, 'An ti sia,' ti ringawt mai te avang hian kan politics hi a 'level' a hniam. Mimal level-a dam lo kan, mitthi phurh, mitthi vuinaa kal tih vel hi kan politician tam tak innghahna a ni. A ropui lo khawp mai. Pathian zarah ka chhungte ruang hi politician zara phurh loh hram hi ka thil tum a ni. Kan mi duh leh kan mi ngaih, kan thisen zawmpuite ruang chu kan chhungkaw pawisa ngeia phurh thlen hi ka ngaihtuah ve dan a ni. Chutiang bawkin ka vote neihna hmun chu keima pawisa ngeia pan theih hi ka thil tum a ni. Mahse motor kal tur awmsa te a awm a, 'Lo chuang ve mai rawh,' te an tih chuan ka hnial teh run lem lo vang chu.

Tun inthlanah khan Aizawl tlak lam khawilaiah emaw hi chuan pawisa te hi chhun khaw engah pawh an sem deuh tak tak ni awm tein a lang. A zahthlak ngawt mai. Mizoram chhim lamah leh chhim thlang lamah te pawisa a leng nasa ṭhinin kan hria a. Kuminah pawh Mizoram khawthlang lam, Hachhek bial velah te pawh a lèn nasat kan ring hlawm viau awm e. Hetianga pawisa a lènna hmun hi chu Mizoramah pawh kan ṭawng tu huatthu suhah mihring changkan lohna bial a ni. An tlin phah leh phah loh chu thudang ni se, Mizo, tlawmngaihna nei hnam, Kristian, changkang ve viau tawha inngai zinga hetianga pawisa a inlar hi a tlawmthlakin a zahthlak a. Pawisa sum ringtute hi Bible sawi angin vuai hlawm teh se. Pawisa hmanga tlin tum hrim hrim mihring hi chu tling lo ngei se tih hi neutral mi pangngai duhdan a nih a rinawm. Pawisa hmanga kan lo tling a nih pawhin kan tlin avanga kan dinhmun luah chhung aiin kan chet dan dik lo miin an hriatreng chhung hi a rei zawk ve thei tih hriat a ṭha. Kan politician ṭhenkhat hi chu fel viau mah se, ka dam chhunga ka fak hreh tlat tur an awmin ka hria a. Ka sawichhe lem lo a nih pawhin anmahni fakna thu erawh ka ka aṭang chuan chhuak lo tura insum ka tum. Mi zawng zawng tihlawm tum hi ka chin hma aṭangin ka sim a ni ber e.

Inthlan laia pawisa senso tamna ber leh ṭha lo berte zinga ka ngaih chu Party mi leh sa, Unit leh Block hruaituten pawisa an puanhnuai hi a ni. Inthlan nia Party mite chaw eikhawmna te, inhuaihawtna atana senso dik tak te, poster leh banner mante leh a thawkrim zual lutuk, lakluhna dang nei tehchiam bik si lote daily rate-a inrawih titihte hi chu a ngaihthiamawm viauin ka hria a. Mahse chuti ni lova Unit leh Block hruaitu zinga miten an puanhnuai tur pawisa, candidate hnen aṭanga ngen ngawl deuh deuh maia an dil a, inpek loh remchang mang lova thil a awm ṭhin hi a ni. Heng hi chu candidate rawkna chi khat a ni a, ram rawngbawlna hmaia belmang tahna a ni. Hetianga titute hi chuan Party leh candidate te an tirethei ngawt mai. Hetiang tih ching hi Party tinah an awm vek maithei. 2018 inthlan khan khaw chhak lam deuhah khian candidate pakhatin Block pahnih tan nuai sawm a pe a, Block pakhat hnen a thleng ve ta lo va, a candidate pawh a rilru a na tih thawm ka hria. 2018 inthlan vek khan Aizawl thlang lam deuhah hian Block pakhat hruaitu chuan cheng nuai nga emaw ni a ngiat a, an pe lova, a chhuak zui ta bawk an tih ka hre bawk. Khaw chhak lamah khian 2018 inthlan khan Block nge Unit ka hre ta mai lo va, inthlan zawh chuan lirtheite a lei tih thawm ka hre bawk. Kha'ng mite awmna Party candidate kha chu vanduai tak an ni. Tun ṭum inthlanah khan ka awmna ṭhin venga Party pakhat chuan candidate hnenah pawisa an mamawh loh thu an hrilh. A ropui hle.

Kan Party lian pathumte zinga mi hi chu tu Party pawh a hun laiin dik leh rinawm tak, huaisen takin ding se campaign ngai mang lo tur vek an ni. Congress khan kawngte kha an hun laiin lo siam ṭha se la, sawhthing te kha theih ang angin a hralhnate ngaihtuah se la, eiruknate kha theihtawpin do tak tak se la mipui rilru chu a danglam khawpin a rinawm. Chu chauh ni lovin Hydel Project tih tham loh, Megawatt pawh pe chhuak pha lova Kilowatt lek lek pe chhuakte kha buaipui lovin Mizoram khamkhawp, Megawatt thar chhuak theite kha an zawh hman loh pawhin ṭha takin bul lo ṭan se, vawiinah chuan an tan campaign a ngai meuh lo vang. MNF lahin Serlui compensation te kha khatiangin ching hnawkin mimal hlawkna ngaihtuah lo se la, Aii Puk leh kelpal nuai 140 man lei rikngawtte kha awm lo se, Bawngkawn chhim lam Traffic Point te kha siam fel ve mai se la, Restricted Tender te hi heti lutukin uar lo se la, Kamrula te leh phullemte pawh heti lutuk hian ti lo se, Abu Majumder-a te pawh kawp tlat lovin NABARD loan te kha khati mai maiin thehthang lo se, heti khawpin neutral mite hian inthlan an phurpui kher lo mahna. ZPM pawhin a thlawna MLA motor leite kha lo la ve lo se la, an designation te pawh motor-ah tar lo se la, MLA hlawh tam te kha la duh lo se la, tuna an campaign ang hu chanve hian vawiina an dinhmun aia sang daih hi an luah phain a rinawm a. Inthlan puan ṭan tirh aṭanga tlin lawmna programme duan nghal mai theih tur a ni.

Mihring min tichhetu ber chu duhamna hi a ni a, kan hmelma ber pawh keimahni kan ni. Chu thlirna aṭanga thlir chuan thil hi thlir dan a dang ṭhin. Tuna kan roreltu, MNF ten 'Pathian leh kan ram tan,' an tih te pawh hi tun sorkar hnuaia chik taka thil thlirtu tan chuan a awihawm hlei thei lo. Pathian hi sawi thuai a, 'ram tan' ti chunga unaute pawisa cheng nuai 900 kawl hi ṭawngkam thiamna hmanga sawi fel theih a ni lo. Intifing awm tak a, 'Sorkar hi enchhin chi a ni lo,' tih hi ngun taka ngaihtuahin mi huamhap ṭawngkam, 'Mi dang chu thlan theih loh,' tihna ang a ni.

Eng pawh ni se, vote an chhiar ve thuai ang a, tu Party pawh tling se, dikna leh rinawmna nen sorkar an siam ang chu maw.