THU AWIH LO COMPUTER

Mizoramin Computer kan hriat ve tak tak hma, mahse ram changkangin an chulnel fe tawh hnu, keini’n Khawlthluaknei kan la tih lauh lauh lai khan fiamthu huang pakhatah, ‘Mi pakhat hian a nupui zawn nan Computer hman tumin a duh ang chu Computer a hrilh a - te deuh, hmel fel deuh, zaidam tak, tuichen ngaina tak - tih vel a ni. Chuta Computer-in chhanna a pek chu : Penguin nei rawh, tih a ni. Penguin sava hi an zaidam a, an te fel ran mai a, tuichen an ngaina em em bawk. Computer chuan khawngaihna te, lainatna te, thil tih awm leh awm loh te a hre ve lova. Ti tura i hrilh ang ang kha îhê lovin a ti chawrh mai a. Motor hian a hmaa lungpui awm leh awm loh emaw, kham sang tak a awm leh awm loh emaw a ngaihtuah lova, a rah kalna i rah a, kal thei tura gear i thlak tawh miau chuan a hmalamah a kal mai ang. Computer chu chutiang chu a ni.

Tunhnaiah Family Ration Card a lo chhuak a, chhungkua a mihring awm zawng zawng pianni inang ta vek mai te, mi leh sa thliar set set lova January ni 1 a pian tak duak mai te a awm a. A dik loh dan hi a nasa hle mai a. Computer hman avang emaw, Computer tihsual emaw, eng dang mah ni lovin fel tawk lohna avang a ni. Kan Civil Supply Deptt. hian hetiang thil dik lo nasa lutuk hi an tih takah chuan tlemin thil i’n thlir let ang hmiang.

1. Kan buhfai lakluh zawng zawng hian Mizoram mihring hi a daih hle a. Kan lakluh anga kan sawi hi la lut tak tak ila chu mitin hian nitin chaw kg 2 lawih kan ei a ngai ang.

2. Mizorama pawisa kawngbo, mimal kuta fel ta lo awm tamna ber chu rei tawh tak atang khan Civil Supply Deptt. hi a ni.

3. Tuna Ration Card dik lo zahthlak tak lo chhuah hma khan Ration Card lem kha a tam em em a, kum engemawti kaltaah khan ‘Ghost Ration Card’ tiin Thlarau MR tih tawngkam lo chhuah hma daih khan kan media leh sorkarin a buaipui chiam tawh a. A reh hlei thei lo bawk.

4. Tun tuma Compu-ter kutchhuak Ration Card lo chhuah hmaa kan Ration Card hrim hrim kha a dik lo nasa a. Hming ziah sual, kum ziah dik loh leh dik lo dang a tam lutuk reng reng.

Tichuan kan Civil Supply Deptt. hian dik lohna hri lianpui an vei rei tawh tih a hriat a. A changtu Minister apiangin an duhdan danin an ching phar kual vel mai mai a. A Deptt. chhungah hian dik lo lianpui a inphum reng a, a pawnlangah hotu apiang hlauh tlawn chiam chiamna a awm niin a lang a. A pawi khawp mai.

Kan Family Ration Card hrim hrim te hi dik deuh leh tih tlak deuhva siam dan te hi a awmin ka ring thin. Mi duhdah, mi ti mai mai, tu hming leh chhungkaw zahawmna mah ngai pawimawh lo hian kan hming te hi min ziahsakin kan veng hming te hi min ziahsak em maw ni tih hial tur a ni. Tun dinhmunah chuan Family Document tlanglawn ber leh hman rim ber ve bawk si, heti em ema duhdaha min nghaisaksak hi an tihtur niin a lang lo.

Tun tuma an fel lohna chunghanga Computer an han mawhpuh titih ngawt hi chu lehkha thiam lem lo awmkhawm zinga sawi awm tak niin a lang a. Computer kalphung hria leh Ration Card pawimawhzia leh tangkaizia hre pha chin mi pangngai zinga sawi atan chuan a zahthlak deuh. Chu chauh ni lovin he pawi khawihna avang hian pawisa engzatnge ral ang? A thlawna sum luangral tur leh thildang ngaihtuahna hun kan lak hekna tha hi tunge tuar dawn? Ration Card sing tam tak chhut dik loh hi thil awm phut ni lovin fimkhur lohna leh thil awmze hriat phak lohna bakah tu emaw chuan a hna a ngaihthah nasa tihna a ni.

Computer ṭhat em emna chu kan thil chhut chhuah duh apiang kan duh zat zat, pahnih khat emaw, pali panga emaw pawh a chhut chhin theih zel hi a ni ngai a. Rindan mai maiah chuan khawilai vai kutah emaw hian tu emaw hian a dah em maw ni dawn em em ni tih a awm. Chu vai chuan emaw, a enkawltu chuan emaw Date of Birth chu eng ‘Command’ emaw pe ringawtin a awlsam thei ang berin hahdam taka amaha in-generate turin a ti ang a. Chu chu a lo chhuak ta mai emaw a ni ang a. A enkawltu tu emaw chu a hna thawktu chuan, ‘Computer-ah kan ti ang a, a fel vek mai ang,’ a ti ang a. Chu a enkawltu chuan Computer-ah hian engkim hi a pawngpaw fel vek ngawt thei lo tih hre pha lovin a lo ‘aw e’ ve mai mai ni ta ngei tur a ni.

Nia, zeldin mai mai loh chu hetiang thil dik lo buru lutuk a lo thlen takah chuan tihtur dang a awm lova. Mahse thawhrimna leh fimkhurna hi pumpelhna dang a awm lo tih hriat nan tal i hmang teh ang u.