Guest writer
PL Liandinga
TLIN LEH TLIN LOH
Inthlan result kan han hria a, tling leh tling lo kan awm ta ngei mai. Mizoram Chief Minister, MNF Party President pawh a dinna bialah a tling zo ta lo va, chutih laiin mi ṭhenkhat, politics-ah an inhnamhnawih ve pawh kan hriat lem loh, mahse inthlan dawna chawpchilh taka tel ve thar thutte pawh an tling leh lawi si.
Inthlana tlin leh tlin loh hi Party tehna ber a ni nain sawi thiam a har angreng khawp mai. Ṭhenkhat chuan an bial chhungah hna tam tak an thawk a, an Party mi leh sate pawhin a pawisa a zawng pawhin an hlawkpui ngang mai. Mahse chu chu tlinna a ni vek lo. Tun ṭum inthlanah pawh Mizoram Chief Minister bialah hian hnathawhna tur pawisa chu a lut hnemin thil tam tak tih a ni. Mahse chu chuan Chief Minister chu a bialah a hum zo chuang lo. Ti ta mai mai ila, pawisa kha hman dan dik taka hman a, ṭha taka hna kha thawh ni ta se eng nge a an ang tih ka ngaihtuah. Chutih laiin Aizawl North II bial MLA chuan ṭha takin a MLA fund te a hmang a, fel takin ruahmanna a siam a. Mipuiin an lawm hle ni tur a ni, an thlang tling hneh ngang mai. Pawisa hi ngah viau mah ila, a hman dan a dik loh chuan mipui hi kan lo lawm chuang vak lo niin a lang. Chief Minister biala pawisa hman zat leh North II biala pawisa hman zat hi khaikhin chi a ni lovin a lang.
Hetih lai hian bial ṭhenkhatah chuan Mizorama sikul tam tak, a pung awma kan pawisa puk hmanga tling lo leh ṭha lo taka sakna lama a mawhphurtu ber chu a tling leh nawlh bawk a. A bial chhunga sikul tam tak, dawrawm taka sakte chu mipuiin an hre tawh lo em maw ni dawn ni. Mahse inthlanah hian a tlingte hi an khingpuite azira tlingte awm theih a ni a, chutiang bawkin mi ṭha tak pawh khingpuite an hrawl miau chuan tlin loh theih tak a ni. He bial hi Aizawl hnaivaia awm chu ni se, a thawnthu a dang deuh mahna.
Chhim lamah mi pakhat, eng Party hming pawhin ding se a tling ang tih mi pakhat a awm a, a tling ngei bawk. Mimal ṭhatna pawh a nasat chuan chu mi awmna Party chu kan pawm ve chhunzawm mai ṭhin.
Mizoram Chief Minister chuan an Party tlin loh chhan chu Covid hun harsa vang kha niin a sawi a. A dikna chin a awm thei ang. Covid a lo leng a, a hrik enna khawl, RTPCR khawl awmsa reng kha, sorkar khan tum loh vang liau liauvin Lunglei lamah a bun hlei thei lo tlat a. An tlin tak loh chhan kha; kha khawl kha ni ve thei tak a ni a, kha khawl kha Covid hrik enna atana pawimawh tak a ni si a, a bul chu Covid a ni ve tho mai. Covid lai khan pa ber chan chang tur Chief Minister khan mipui thlamuanna thu, mipui hriatah a sawi hauh lo mai a. Kha pawh kha ngaihtuah tham tak a ni. Mipui hriata thu a sawi lo chu thudang, Covid dona kawngah khan Covid tuarte thlamuan tura Chief Minister pen chhuak leh hmun pawimawh tlawh hmelte kan hmu hauh lo va. Kha'ng thil, a tih loh kha mipuiin kan ngaihzawn loh phah em ni ang tih te a ngaihtuah theih. Kan mangan tehlul nen, Covid dona lama theihtawp chhuahtu anga kan ngaih Health Department, Minister chak takin a enkawl kha an han endik mauh mai bawk a. Department leh Minister hnathawh ngaihtuahin kha inendik kha a hun lo viau. Chu pawh Covid vang a la ni ta zel. Kha Covid kha tlin loh chhan anga kan puh dawn chuan sorkarna chelhtu laka mipui rilru tithleptu lian tak a ni a tih theih ang.
Covid dona pawisa hman dan khan rin ngam a hlawh tawk lo va, kan pawisa suasam dan ngaihtuahin kei pawhin sorkara Covid dona tur thawhlawm chhun luh kha ka ṭhulh ṭhak. Hmun dangah chuan ka theih ang tawkin ka pe ve. Sorkar hnathawk te, mipui mimir te, pawl hrang hrangte'n Covid dona turin pawisa an thawh chur chur a, an hmanralna lam fel tak hi hmuh tur a awm lo tlatin ka hria a. Pawisa chungchang han inzawh hi a chang chuan a buaithlak riau va, chuvangin Covid avanga hna an thawh theih lohna lam ai chuan Covid kaihhnawiha sorkar rinhlelhna kha a lian. Eng khawl emaw ni, cheng singhnih khat man lek pawh cheng nuai chuang senga lei an sawi kha. Mi chinchang hre pha deuhte chuan sawi chhuak chiah si lovin Covid dona pawisa hman dan kha an rilruin an zawt reng a ni. MNF sorkar tlin zawh loh chhan hi Chief Minister hian a sawi dik maithei a, mahse ani ngaihdan leh mi tam tak ngaihdan hi a inang leh chuang lo.
Covid vanga hna thawh theih hauh loh anga sawi a nih laiin, Kamrula leh Zoramchhana te chuan hnathawhna bill an la thei rengin; khatih laia mi ni ngei tur kha bill tur an nei zel bawk a. Mipui tan Covid vangin sorkarin hna a thawk thei lo va, mahse Kamrula leh Zoramchhana te bill chu Covid khan a hreng chuang si lo niin a lang tlat a. Covid vangin MNF sorkar kha paihthlak a ni a tih theih ang.
Tling ve ta lo; Candidate tam tak kha mi fel leh ṭha an ni. A tlangpui thu chuan mimal felna leh tlinna hi inthlana tlin nachhan a tling thei lovin a lang. Chhim lamah chuan chhungkhat laina nihnain kori a tu em em a. Mahse Mizoram hmun tam takah chuan chhungkhat laina nihna hian kori a tu thui hlei thei lo. Party boruak, mipuiin Party an ngaihzawnna boruak a awm loh chuan MLA inthlanah hian mimal felna avanga tlin har tak a ni. Chuvangin a mimal tak chuan a tling ve ta lote hi an chak loh vang emaw, an fel loh vang emaw lam a ni lo. An tlawhchhan Party thlak se, hneh taka tling tur tam tak chu a tling lo zingah an awm. Chutih laiin a ram pum boruakin a tuam ve phak loh, tlema thlafem deuh leh kilkhawr deuhah chuan boruak bil a awm thei. Eng pawh ni se, tling ve ta lo zinga tam tak hi chu fel tak tak leh itawm tak, ṭhenawmpa atana itawm, ram roreltu atana itawm tak tak an tam mai. An awm danah tu sawisel mah an hlawh lo va, an nungchangah rinhlelh tur a awm lo va, a boruakin a hrut thla tel ve mai tih a chiang reng.
Inthlan dawn leh inthlan lai vela pawisa hmanin kori a tu lo tih ngawt theih a nih loh laiin, pawisa hmang ringawt chuan a tlin loh theih hle a ni tih; Lunglei LMC inthlan aṭang khan a hriat tawh a, ka vai ṭhian pakhat phei chuan tun result nghah lai khan, 'North-East-a beiseina awm chhun Mizoram,' ti tein min rawn sawi hman. Ngaihthlak nuam tak a ni nain chutiang fakna duhawm chu ka lem fai vek ngam lo. Mahse tu hisap emaw hi chu 'fail' tlat hian ka hria a. "Pawisa kan neih chuan candidate ṭha kan sawm lut thei ang a, campaign-na tur pawisa tam tawk kan neih chuan kan tling em em ang..." tih hi mi ṭhenkhat (!!!) ngaihdan a ni ngeiin ka hria a. He ngaihdan nia ka hriat; lo dik ta lo hi kei chuan lawmawm ka ti. Candidate aṭanga mipui thlenga pawisa hmanga chinfel tum hi a hlauhawm ka ti.
Aizawl khawchhung khawilaiah emaw hi chuan vote zawn nan pawisa a leng viau a, a pawisa lam chuan a daih hle ni te pawhin ka hria. Mahse a pawisa chelek lo zawk kha hneh takin a tling ta tih hriat a ni. Pawisa hian thil tam tak a lei thei a, mahse engkim a lei thei lo, tih te pawh kan hriat thar lehna a ni ve mahna. Hetianga pawisa nei em em mai ṭhenkhat neih chhan hi chu sumdawnna ngelnghet leh tlo an neih vang a ni lo va, rinawm leh thiam taka hna lianpui pui an thawh vang a ni lo tih han hriat phei hi chuan pawisa nei, chelek bawk site an han tling lo hi lawmawm angreng tak a nihna lai a awm. Hausa pawh ni lo, pawisa nei em em mai ṭhenkhat pawisa neih dan hi chu kan hre kilh kelh lo nain; kan tih ve duh loh (kan theih leh theih loh chu thudang) thil an tih duh vang a ni tihah hian mi tam tak chu kan chiang viau. 'Hausa te hausak chhan... dawn chianin lung a awi mawlh lo.'
Candidate zawng zawngin Pathian an ṭanchhan a. Mahse Pathian hming lam ṭheuh kha tling leh tling lo an awm a, 'Kan ṭawngṭai a,' an ti vek thung. Field chhunga Pathian thuhmun hnena chak zawk tura dil ve ve ang deuh a ni thei. Kan Chief Minister phei chuan vote zawng zawng bawm chhunga a awm vek tawh hnua ṭawngṭai kha la ṭangkai thei ang deuhvin a sawi a. Chuti a nih chuan tlin leh tlin loh kha Pathian remruat ngei a ni ang.