Zalen huang: TIH TAWK

Kan thiltih reng reng hi kan tih tawk zel a lo nia. Pu Laldenga khan, ‘Ko pang zunkhum tawk a inngai chuan a zunkhum mai a ni,’ ti ang deuh khan a sawi a. Kan thiltih hrang hrang hi han ngaihtuah neuh neuh ila, kan tih tawk deuh zel hi kan lo ti mai thin a. Kan tih tawk lo deuh hlek, mahse thinrim vang leh engemaw vanga kan lo tih palh chang te chu a awmin a rinawm. Mahse dan naranin kan thiltih tam ber hi chu kan tih tawk a lo ni zel mai.

Kan khawtlang buaina tlanglawn ber pakhat chu kan khawtlang hruaituten khawtlang hmasawnna tura pawisa lo kal, a nih dan tura hmang lova a nih lohdan tur deuh hleka hmang tawk a an inngai tlat hi a ni. Hmun thenkhatah phei chuan a pawisa hrim hrim te a vaiin an han tibo daih mai a. A chinchang zawh chhuah hleih theih hlek loh maia bo pil tak daih chang te pawh a awm. Chutiang ti tawk khawtlang hruaitute kan han nei tlat mai thin chu kan buaina ber a ni. Pawisa rim a nam a, pawisa hmel a lan apiang hian thingtlang khaw tam tak chu a changin an phur chiam a, a changin an tik dial dial a. Chang ve tur anga inngaih chang chuan kan phur a; chang ve pha si lo, sawi chhuak ngam bawk si lova kan awm chang chuan kan tik dial dial thin. Chu chu kan inkaihhruai danin a hrin chhuah ti ila a sual lovang. Rinawm hlek si lo, rinawm lo anga inen ngam miah lo te, lungawi hlek si lo, lantir ngam hlek si lova ngaihtha ni awm taka awm te, lungawi ang taka lan tlat te kan ching a. Kan awmdan ang ang hi kan tih tawk a lo ni zel alawm maw le. 

Hmelma min hliamna hi chu a zia zia a la awm, thiante min hliamna hi chu a na zual bik ang hian mi rinawm lo rau rauah inkhawm thulh duh hauh lo te hi an ngeiawm zual emaw tih tur a ni a. Heng mite hian kan sakhuana an tidal a, kohhran zahawmna tichhiain kan khawtlang hruaitute zahawmna an chawk chhia a ni.

Hahthlak fo leh mak fo mai chu tuin emaw sorkar atanga pawisa lo kal a enkawl emaw, pawl pawisa a hman emaw chuan thil awmze hriatpui leh dilchhut hi kan ngam ta tlat thin lova. Renchem tak leh daihzai taka hmangtu pawh kan fak ngam lova, kan fak thei lo, thil awmdan kan hriatchian tlat thin loh avangin. Chutih laiin ren baksak lova hmangtu leh chheprelh teuhtu pawh kan sawisel ngam hek lo. Hriat chian loh, finfiah loh leh a nihna tak hriat ngam lohvah kan tlak a. Miin pawisa a khawih a, a kuta a awm tawh chuan zawh fiah thiang lo, hriatpui ve chu mi hawihhawm lo tak nihna a ni ta vek mai a. Hemi hian kan hmasawnna tur hnathawh hi nasa takin a tithuanawp ta thin a, mimal inrin tawnna a tichhia a ni. Inring tawn hlek si lovin tilang duh hauh si lovin kan awm dual dual mai ni te hian a chang chuan kan lang thei. Heng kan awmdan hi kan nihdan tawk leh kan tih awm tawka kan ngaih a ni. Buaithlak tak mai chu contract anga miin hna an thawh tawh reng reng chuan an senso zat sawi hauh lo hian, ‘Pawisa hi duh angin a tam lova,’ tiin thukhuh zetin an sawi a, han hriat chian a, an senso theihna tur zawng zawng han chhutpui chuan pawisa awm zat hmun thuma then a hmun khat pawh an lo hmang tawp si lova. Mahse he nihphung hi kan tih tawkah kan ngai tlat hi a buaithlak lai ber chu a ni. Tawng mawi lo ni suh se mihring mawlna hmun apiangah hetianga zah theih lohna leh hna kut tling lo hi a tam zual.

Kan ram hruaitute hian an tih tawk anga ngaih an ti zel tih chu a lang. Miin thu a sawi pawhin a sawi tur tawka a ngaih a sawi mai a ni. Inthlan dawnah cheng nuai hnih an sem ngei ngei tur thu sawitu awm ta se, an thusawi lai thla te pawh video-in la vek ila, inthlan zawh hnu kum hnih ralah pawh keu chhuak leh chamchi ila. ‘Inthlan dawn chuan an sawi mai ang a, a awm lohna a awm lo,’ titu chuan inthlan pawh hmachhawn ve dawn se chutiang thu chu a sawi ve duh mai dawn tihna a ni leh mai. Dawt ngaithla tawka inngai lovin a lo ngaihthlak a, cheng nuai hnih chu an sem leh si lova, an sawipui zui theih tawh loh tih a hriat hunah chuan a sawitu laka a ngaihdan chu a danglam ngei tur a ni — dawt hrilh tawka a inngaih tlat loh chuan. Dawt hrilh tawka inngai leh ngai lo kan awm a, kan inngaih dan ang ang chu kan nihna tawk a ni. 

Mihring tehna pakhat chu eng ti tawkah nge a inngaih? tih hi a ni. Mi thenkhat chuan pawisa thila anmahni hek theihna chi reng reng chu mawi leh mawi lo thlu lovin a pumpelhna an zawng ngar ngar a, thiante nena thingpui dawra chawlh nikhuaa thingpui man cheng sawmli sawmnga atangin thawhlawm lian tham, cheng sang chuang thlengin a kun pial pawla tan dan an zawng leh a. Chu chu an nihna tur tawka an inngaih dan a ni tlat a ni. 

Mi thenkhat chuan hriatna te, thawhrimna te leh finna te zawng zawng aiin incheina lai bawr leh a pawnlang a han en mai a lang thei lai hi an ngaihtuah tawkah an ngai a. Eng ang pawhin an nun leh an thiltih chu dawrawm mah se nalh taka an inchei tawh chuan an tih tawkah an ngai fel mai.. Incheina hmanga inthup chu an tih tawkah an ngai a, midang an enna ber pawh an incheina a ni ngei ang. Hmeichhia mawlh mai hi hetiang lamah chuan Pathianin a siamphung an nih vang te pawh ni tur a ni, an hawiharh mai. Inneihna awm se pangpar khawi an ngaihtuah ber a, kohhran inkhawm ni se pangpar khawi bawk, inkhawmpui lian awm se pangpar khawi bawk chauh an ngaihtuah ni hialin a lang. A thupui leh a inkhawm chhan lam ai chuan a pangpar khawi lai hi an ngaihtuahna leh an mit latu ber a ni fovin a lang.  Thu pawimawh tak sawi lai te hian, ‘I puan kha a va mawi em em,’ tih te leh, ‘I kawr chu a va nalh,’ tih rawn sawi phawng phawng tawk an awm. A laimu lam an ngaihtuah lo, a pawnlanga mawi leh mawi lo chauh an ngaihtuah ngat ngat emaw tih awl tak a ni. 

Tunlai tlangval thenkhat chuan zan reia duhtawk a an mobile an khalh theih chuan thildang zawng zawng hlamchhiah thak mai te hi an tih tawkah an ngai niin a lang. Tlangval tam tak chuan zing thawh ai chuan hmasawn loh tawp mai te hi an duhthlanna tawkah an ngai ni ngeiin a lang. Tlangval natna benvawn nei ni si lo, chhun mut avang te leh hahdam luat avang te, awmphung mumal loh luat avang te a mu tha thei lo kan ngah sawt hlein a lang a. Heng te hi kan nunphungin a hrin chhuah tawk a ni kan ti thei ang. Thalai thenkhat, lehkhabu puitling chhiar fumfe hauh si lova whatsapp leh facebook vela engkim sawi tum tawk te pawh an lo chhuak thar zel. Thenkhat chu an thusawi lam hawi thupui ziahna lehkhabu pakhatmah chhiar hauh lova internet a han bih puat puat a, hre ta veka inngai tlat te pawh an ni. Ka chan ber chu kan tet laia sairawkherh hmanga kan indo changa lehlam pawl hmuh theih lohna hmun atanga duhtawka lehlam pawl kan perh te kha a angin ka hria. 
Mi tin hian kan tih tawka kan ngaih kan ti theuh a. Kan thiltih hian kan nihna leh kan rilru put hmang a tarlang thin.