PUTE U, KAN LO THLIR RENG CHE U A NIA

Assembly inthlan a zo va, MP inthlan pawh a zo leh tawh a. Tunah chuan hma lam pan chiah kan hmabak tain a lang. Hetiang dinhmunah hian Mizorama Party lian pahnih, Congress leh MNF te hi vawi eng emaw zat an lo ding tawh a. Kristian mi fel tak tak, biak-In phei chu ṭha deuh deuh sa thei zel khawpa Pathian ngaihsak hnam, ṭawng khat hmanga inbe thei, puitling chin phei chu tlawmngaihna vawngtu tura ngaih YMA member deuh hlir, ram zim tea mihring tlem té awm chunga rorel hi han en vang vang pawhin thil harsa lutuk lo tura ngaih theih a nihna lai a awm. Tunah chuan ZPM Party chuan hmasawnna kawnga Mizoram kaihruai turin thuneihna a chang ve ta. Mipui ngai hlir kha kan la ni a, kan ṭawng hman a la ngai reng a, kan Pathian kha a la ngai rengin kan biak-In pawh a mawi zawngin chak takin a pung thur thur a. Kan sorkar kal tate kha kan duhkhawp lo a nih chuan, an dinhmun ang chiah chiahah khan tun sorkar hi a lo ding ta a. A hmaa kan sorkar kha kan duhkhawp lo a nih chuan a thara bul ṭan turin hun ṭha kan nei e. Duh ila; duh suh ila, kan sorkar thar chuan eng tak nge a tih dawn a, engtin tak nge hma lam min panpui dawn tih kan ngaihven tho tho dawn. ZPM ni kher lo, Party dang sorkar pawh lo ding se, engtin nge a awm tih hi kan en tur a ni.

Tun ṭumah hian danglamna lian tak a awm a, chu danglamna chu beiseina kan nei deuh sawt hi a ni mai awm mang e; a tih theih. Kan ṭawng min lo ngaithiam se, sorkar kaltaah khan mipui, thu haw lam leh kal lam hrethiam pha chin deuh chu an beidawng em em ti ila, kan sawi sual kher lo vang. Kan beidawnna kha a san tawh avangin kan la hmuh loh sorkar hmuh kha kan chak ta ut ut a, ṭul kan ti em em bawk a ni ber mai. Kan sorkar kaltaah khan kan beidawn rualin, kan thla a phang tel bawk a. Kan sorkar kalta thuneihna hnuaiah khan Mizoram hi awm chhunzawm ta zel se la, kawng hrang hrangin kan hnam a him lo theiin kan ring a. Beidawnna tizual turin sorkarna chelhtute khan, ‘Hnam Party’ an inti tlat a, an chet dan khan Hnam Party chet dan tur ang deuhva kan lo ngaih a pèl lawi si a. A pèl satliah mai a ni lo va, a pèl thui lutuk hle a ni. Pawisa chungchangah a ram pum angin kan leibatnate hian min lilam hun a thleng thei tak tak mai awm mang e, tih hial turin kan pawisa deh dan kha ram ṭha lo dang, Sudan te, Sri Lanka te leh ram rapthlak pui pui a ang thei tlatin a lang a. Mihring hlutna leh zahawmna tlo ber, rinawmna thuah engmah kan sawi thei lo va. Cheng nuaiza bo thu te kha lehlam hawi chunga chil pik pahin kan sawi liam mai mai a, nuai za chu sawi loh, nuai zakuate kha pawisa an lo inkawltir vel mai mai a nih kha.

Rorel lai Party thlakna turin Party lian dang la awm langsar deuh ber Congress lah in sakna aia tam; in ṭhiah nana hmang thiam (Dihmunzawl), Meghalaya aṭanga lungalhthei rawn phur chho vang vang a, rawh fai hnua Meghalaya lama phur let leh vek thiam (Zo Carbon) an ni mauh mai a. Mipui awm mai mai kha kan bei a dawng hluah hluah ni berin a lang a. Chutiang dinhmuna kan awm laia an tihsual kan la hriat loh, Party lo awm ve hlauh kha party politics-a mitdel vek khawpa inchiah pil ve lo mipui tan chuan, vanneihthlak tak ni hialin a lang. Chuti chung pawhin beiseina kan neih ve ang chhun chhun chu sorkar thar lo piangah hian kan nghat lo thei lo.

Pute u, kan sual vang leh mawl em em vang pawh ni lovin, kan hun tawn tawhin a zir em avangin mi rethei duhthusam ang maiin duhthu hi kan sam nasa em em lo thei lo. Aizawl khawpui chhunga tuisemte hi rualkhai deuhva a kal theih nan sum sen belh lem lo pawhin, thla hnih khat lek chhunga tihziaawm mai theih awmah kan ngai a. Tui sem ni apianga a bul hnai kawrtéa tui luang dur durte hi sum sen belh lem lova tihreh emaw, tihziaawm emaw kan lo beisei a. Hei, thla nga zet chhungin kan beisei ang chu kan hmu rih lo phawt chu a nia. He khawvelah hian changkang tak leh mawihnai taka tu m'a duh loh zawng ti miah lo va, thil ṭha tih theih mai dan hi a awm loh chang a awm ṭhin. Thil ṭha tih tum ve tho siin. phung thlu tak maia engkim chinfel dan hi a theih loh chang a awm ṭhin nia. Kan tet deuh lai khan ‘Tui mal far te te, tiauvut hrang awmkhawm; Tuipui lian a lo thlenin...’ tihte kha kan zir a. Keini ngaih chuan he lai, tui put tihziaawm hi sorkar thar hmalakna turah chuan a awlsam ber tura ngaih a ni hial awm e. A awmsa hi chingfel deuh phawt ila, emaw, a aia ṭha kan ngaihtuah chhung tho si hian a awmsa hi fel deuhvin ti phawt ila. tih te kan lo ngaihtuah a. Party mi leh sa ruhkawl lawm zawng tur sawi te hi chu, thu hnuhnungah pawh a dah theihte kan lo ring a.

He sorkar tharah hian hun eng emaw chen chu beiseina kan nei ngeiin a rinawm. A chhan pawh eiru lo tura ngaih sorkar kan nei a. Kawng tam takah kan duh ang hmu mai lo mah ila, ram hruaituten an eiruk loh ngat chuan hma chu kan sawn em em ang tih kan ring tlat a ni. Mahse eirukna hi a nghal ve khawp a, khawi lai chiah hi nge eirukna tih hre thiam lote pawh awm theih a ni. Eirukna chu : Kan ta lo tur, dik lohna hmanga kan chan theih nana thutlukna siam te, kan duhsak zawng mite tana hlawk tur zawnga thutlukna siamte hi a ni duh fo. In eiruk loha hnu, in hnuaia awmte eirukna chu in do ngam tur a ni a, in sawi ṭhiat ngam tur a ni a, in hriatna chin chin aṭangin a lu in ṭhuai bung ngam turah kan ngai.

Sorkarna fawng vuantu nih chuan a mi tak deuh kawm pha lo hian, min tihlawm tumtute deuh chauh hi kan hmu pha duh viau a nih a rinawm. Mi tak leh mi nghet tam tak chuan ngaihdan tam tak an nei ang a, in hnena sawi chak tak chung leh sawi ngam em emin an awm ang a, mahse in buai em avangin chu'ng mite chu kawmna hun remchang a awm lo thei viau ang. Chutiang mi tak ai chuan, thatho deuh deuh maia ‘sir’-tu che u hlirin an hual bet tlat ang che u a, in harh chhuah meuh chuan ‘term’ a lo tawp titih mai ang. Hei hi tun hma sorkarna chelhtute kalphung a ni. He awmphung hian eng emaw chen chu delh beh che u a tum ang a, chumi lak ata tal chhuah dan in hriat hlauh chuan mi chungchuang in ni mai dawn a ni.

Huaisenna hmang hauh lova mi duhzawng deuh tih reng tum angin in awm reng thei ang a, mahse a tawpah chuan vatawk dang ang chauh nihna mai a ni. Thil ṭha hlen chhuak lem lo, a tlawn thiamtute laka zei angreng fea awm chung zela mahni hun hman zawhte hi a awm thei. Chutiang chuan in hmaah mi tam tak an lo awm tawh. Mahse chu'ng mite tan chuan hlawhtlinna thawnthu ziah a ni ngai lo. Thil ṭha deuh mai, kan tih hlawhtlin tak loh phenah hian kan duhsak zawng te tana hlawkna te hi a lo inphum ru khiau duh khawp a, thil ṭha leh hlawk tih aia tute hmai sa emaw tawn ngam lohna, Mizo ṭawngin ‘hlauhna’ kan tih mai te hi a awm ru reng duh khawp.

Eng pawh ni se, pute u, kan lo thlir reng che u a, thil pahnih - thil ṭha leh dik ngei nia in hriat tih avanga inthlan leh huna tlak hlauhna thlarau hian chenchilh ve lo che u se la, chubakah chuan in chhia leh ṭha hriatna thiang tak hmangin a dik leh dik lo hi chu en ngam teh u. Kan lo thlir reng che u a nia.