Transfer and Posting Rules

Education Depart­ment-in zirtirtu insawn dan tur kalhmang (Transfer and Posting Rules) an duang thar a, nakin lawkah hman mai theih turin an siam dawn ni awm takin chanchin thar lamah a lo lang a. Zirtirtu hna hi la thawk ve hauh lo mah ila awm hmunah ka lo lawm em em a. He thil hi tha taka an kalpui ngat chuan kan Education buaina hi thui tak chu a fel duak dawnin ka hria a. Lawmawm ka ti a ni tih thu hi ka’n sawi nawn leh teh ang. 

He dan thar hi kan hman chuan Education Department chungchanga kan hotute buaina hi a engamah hmain zaa sawmnga hi a kiang nghal ang tih ka beisei tlat a. Dan fel leh tha a awm chuan buaina tam tak chu amah leh amah a inchingfel nghal mai ang tih ka ring tlat a. Tunhma zawnga kan buaina kha kalphung zahawm leh dan fel tha a awm loh vang mai niin ka hria a. Khati khawpa kan buai takah kha chuan a sorkarna chelhtu emaw, a Department emaw hian hetiang, Transfer & Posting Rules hi siam thuai se an tan a hahdamthlak ang a, ram tan a tha ang a, zirtirtu tan pawh a lungawithlak ang tih ka lo ngaihtuah ve fo thin. 

Social Welfare a kan thawh lai khan Rules ti lovin ‘Norms’ tiin sorkar dana siam teh pui lovin hman mai theih turin a Department lamin kan duang a. Mahse kan tihfel thlap hnuah pawh a sorkarna chelhtu lam khan zawm tak tak tumna an nei leh chuang lova, kan hmang zui chuang lova a hlamzuih leh zo ta a, a hnu lamah pawh kan buai phah ta viau reng a ni. 

Sorkar hnathawkte hi kan mak viau mai a, kan hlawh chu la duh viau si hian thawk hlei thei tlat lova inhriatna leh mahni duhdan tawka thawh tum tlatna hi kan nei ta tlat ni hialin ka hria a. A sorkar lam lah hian thil mak pui pui, han en reng reng pawha tih awm loh tak hi an ti ngam tlat zel bawk tak a, kan inchhiat chhuah chhawng ni te pawhin a lang thei ve tho bawk. Sorkar hna thawk, chawlh pangngai (leave) leh chawlh pangngai lo (extra-ordinary leave) te nena kum thum vel zet ngaihhnathiam ngar ngar hnu pawha la thawk thei chuang lo, voluntary pension te ang te emaw, invalid pension te emaw pawha kal duh chuang miah lo, thawh chhunzawm theih pawh inring chuang lo te hi kan awm nual a. Chutiang dinhmuna ding chung si a inchei parh fe fe leh in leh lo din ur ur lawi si te hi kan awm nuai a. Sorkar hna hi vawikhat kan hmuh tawh chuan mi thenkhat hi chuan kan thawh hleih theih lohva, kan thawh peih tawh loh hnuah pawh vawn tlat kan tum ni berin ka hria a. Chutiang ti thei lah chu sawi tur ting hian kan sorkar hian a khawi teuh mai niin a lang a. Chutih laiin hmuh ve hram duh ngawih ngawih hi kan inpangawzial tup tup ang lawi a. 

Sorkar hna hmu, thingtlanga awm ngai chi, mahse thingtlanga chhuah tum reng reng lo hi engzah tak awm ang maw tih ka ngaihtuah thin a. Chutiang mi rilru danglam chu mi pangngai an ni tlat zawkin a lang a, keini, a mak titute hi kan pangngai lo ta hial zawk em maw tihtur a ni. Mahni awmna tura awm thei lova inhria te hian rawih theih chitin reng an ruai a, chi leh kuanga inchhunna te, man ineitir te, Unit te, Block te, thian nihna te, High Command te, Minister te leh thil chi hrang hrang hmanga hotute be ei thei kan zawng a. Sorkar hna kan thawh lai khan kan thawhpui pakhat chuan Transfer dawnah hian Chief Minister apiang lehkha a rawn phawrh thei ziah mai a, a manganthlak khawp mai. Pakhat chu inchhungkhatna lam aṭangin a dawr a, pakhat chu Party lam aṭangin a dawr thung mai a. Kan Chief Minister te lah khan an lo ziahsak ve zel mai ni ngei tur a ni. 

‘Kan chhungkaw dinhmun enin han kal thei ziazang kan ni si lova,’ titute hian eng rilru nge an put ang tih ka ngaihtuah thin. ‘Nia, in kal theih loh chuan in thawk thei lo a nih chu,’ tih mai awm tak hi kan ti ta tlat thin lova. A mak ngawt mai. Kal chak zek zek, kal tura inpeih mai ni lo, kal duh ngawih ngawih an tam tehlul nen hian a kal thei lo ber kher chhawr kan tum tlat thin a. Mi harsa leh chhungkaw rethei, an chhungkuaa sorkar hna thawk pakhatmah awm ngai lo hian cancer an vei a, pumpui nâ an nei a, an chhangchhia a, chutichung chuan an khawsa ve tho mai. Voluntary pension a kal duh si lo, bang duh bawk si lo, thawk theia inngai bawk si lo hi Mizoram mipui pawisa hian kan chawm hut hut mai a. Chutiang hmu mawh lo thei chu mi thaah kan inngai mai lehnghal a, kan khawvel thlirdan hi a mak ngawt mai. 

Education Department hi khaw tin dapa hnathawktu awm ngai an ni a, Department dang aiin mihring tam lamah an lian bik a. Chuvangin Department dang zawng zawng aiin he Transfer & Posting Rules hi an mamawh zual tih a lanna hi a rei tawh. Hei chauh hi a ni lo, zirtirtu indah pawimawh a, Education Department chu Department pawimawh anga lantir tum chung siin aikal te hi kan inla vak vak a. Zirtirtu hna hi hna zahawm a nih a, hna pawimawh, uluk taka ‘trained’ ngai an nih ngai chuan engtinnge ‘aikal’ hi an awm theih? Heng zawhna thleng hi chhan te pawh a ngaiin a lang. 

He Transfer & Posting Rules hi tha taka kenkawh ni sela, Minister farnu fa te, Chief Minister fapa fa te pawh ni se zirtirtu an nih chuan chu dan hnuaiah chuan kun rawh se. Hna avanga hlawh la duh chuan hna chu an hna awmna hmunah ngei chuan thawk sela, natna avanga thawk thei hauh lova inngai chu sorkar danin a phal tawp chin thlengin inngaihhnathiam ila, mahse danin a phal bak piah lamah chuan inngaihhnathiam hi tih loh hram tum ila a tha ngawt ang. 

He Education Department-in hnathawktute thawhdan tur a siam anga kan kal ngat chuan inthikna tam tak a reh ang a, tul lova hotute zarbuai chhen a reh ang a, kan hotute hian mimal duhdan hrang hrang, ram tana tha si lo buaipui lovin ‘policy’ leh ‘system’ te, ‘curriculum’ te, ‘syllabus’ te leh ‘standard’ te an buaipui thei tawh ang. He Transfer and Posting Rules te hi Social Welfare-ah te, Health Department-ah te leh hnathawktu tam tak awmna Department thleng pawhin hman ve tur ti sela, an Department mamawh tawkin siamrem mai se a tha ngawtin ka ring. 

Kan ram hruaitute hian ngaihtuah chiang ngat sela chu he dan hi an tan hahdamna nasa tak thlentu a ni tih an hria ang. Dan awm loh avanga zak hlek lova nawrtu tam tak kha an kiang nghal vek dawn tih a lang reng mai a. ‘Keiin duh mah ila danin a phal si lova a remchang lo a ni,’ an ti fel thlep thei tawh dawn a. He dan avang hian an duh loh, hreh chung chunga an tih fo thin, chunglam leh khaw eng lakah pawh an inthiam lohna thin lak aṭang khan a chhan chhuak dawn a ni tih hriain a hotu lu apiangin zawm sela an tan a hahdamthlak sawt ang a, ram tan a tha ngei ang.