Guest writer
PL Liandinga
ZU KAN ZUAR DAWN TA E
Thil awmzia han thlir vang vang hian zu chu kan zuar dawn ta ngeiin a lang a. Mahse kei chu mi thenkhat phur ang hian ka phur ve hurh lova, mi thenkhatin an huphurh ang hian ka huphurh ve bawk hek lo. Chutihlaiin kan sorkarin thiamchan tum riau anga lang a, ‘Kan khuahkhirh sauh dawn,’ tih angreng a sawi chhuak leh thin pawh hi tul ka ti hek lo.
Zu kan han zuar mah nang a, a hlimchhawnah chuan titi leh eng eng emaw a ri leh nak nak ang a. Mahse hei hi chu kan tawn tur leh thil thleng tur pangngai mai a ni tih hre hlawm ila ka va duh tak em. Zu khap reng hi thil sawt lo leh thil tih chi loh tawp a ni tih thuah hian ka chiang a. Chuti a nih si chuan engtikah emaw kan zuar ngei dawn tih a chiang leh a. Zu khapna hlip a, zu kan zawrh hun hunah engemaw laih hi chu a awm ngei ngei dawn tih a chiang leh bawk. Rambuai vanga kan inkhawm theih loh lai pawhin kan inkhawm theih veleh khan kan phur thar a. Mahse nikhua a rei a, ngai kan awh ve leh mai bawk. Chutiang vek chu he khawvel thil hi a ni a. Kan tih theih ngai loh kan tih emaw, kan tih fo thin kan tih loh thut emaw hian danglamna a awm thin.
Zu pawh kan han zuar ang a, kan ri deuh nak nak ang tih hi ka beisei sa a. Kan ri ta nak nak lo a nih pawhin a lawmawm hlei hlei. Kan lo ri ta nak nak a nih pawhin kan phak tawkin kan kalpui ang. Kan sorkar hian a phak hniam leh mipui sukthlek a hniam ve deuh ang a, kan sorkarin min kaihhruai thiam deuh leh kan buai rei lovin buai phah nan kan hmang lo deuh ang a, kan sorkarin min enkawl dan ang zelin kan awm ang. Vawiina, ‘Zurui te chu chutiang khatiang chuan....’ tih dur dur ai chuan zurui reng reng chu Chief Minister nupuia nuta te emaw, an laizawnte fanu emaw, fapa emaw pawh ni se dan angin hrem hmak hmak se mipui chu kan fel mai ang. Nasa taka kan fel turzia leh kan khirh turzia te sawi ai chuan dan hi a nihna ang takin kalpui ila a fel mai thin.
Ngun taka ngaihtuahin Mizoram leiba zozai leh a pung zel tur chhut ila, zu zawrh pawh hian min la chhanhim zo kher lovang a, kan zawrh loh lek phei chuan kan nasa lo lehzual ngawt ang. Tulna avangin zu kan zuar lo thei lova, chuti a nih a hnu, kan zawrh dawn rau rau chuan puitling takin kan zuar ang a, a nihdan turin thil kan kalpui mai tur lah ni. Zu avanga dan bawhchhia leh mipui tana hnawksak khawpa khawsa reng reng chuan a hremna an hmachhawn ngam mai tur a ni a. Dan chunglama leng lova, dan ang veka awm turin mi zawng zawng kan inbeisei tur a ni a, dan chu kan kengkawh mai tur a ni.
Zu zawrh a nih tak avangin khawlaiah miin zu a ruih avangin buaina a siam thiang lova, a zuartu mawhpuh daih daih te, Bible chang chham chhuah duah duah te hi kan tihtur a ni lovang. Zu zuar chung pawhin vantlang hmuna ruih chu awih loh tur a ni a, buaina siam pawh awih tur a ni lo. Chu chauh a la ni lova, zu rui chunga motor khalh pawh awih loh tur a ni. Chemte an zawrh avangin invih awih a ni ta chuang lova, mutna hmuna hak tur kawr hi khawlaia hak kher tur a ni hek lo. Chutiang chuan zu zawrh avanga thil tha lo thleng ta ni lovin dan phal baka tute emaw an chet avang zawkin thil tha lo kha a thleng a ni tih pawm tur a ni. Hmanrua kan mawhpuh dawn a nih chuan uirena hmanrua hi kan mawhpuh tur a ni a, chemtea midang vittu mawhpuh lovin a chemte zawk kha kan mawhpuh tur a ni. A zuartu te, a hmanrua te kha mawhpuh hauh loh tur a ni.
Kei chuan zu kan zawrh hian beiseina sang tak ka nei a. Kan puitlin phah sawt ka beisei a. Kan vaiin thiam vek lo mah ila a hnam pumpui thlirin zu endan kan thiam phahin ka ring tlat a. Lei tur a awm reng chung pawha in duh lo te, lei ngai lova awm thei te hi an ngaihsanawm sawtin ka ring a. Ruih tur a awm reng chung pawha rui ve hauh lo te hi an zahawm ang a. Zu tha a awm na na na chuan zu chhia chu tlem deuh turah ka ngai. Zu tha a tam na na na chuan zu chhe in chu kan tlem leh mai turah ka ngai a. A hma zawng pawha mi thawhlawm apiang pawm khan kan zu chhiah pawh kan pawm mai turah ka ngai a. Pawisa hmuh ang ang mamawh em em sorkar khan kan zu chhiah pawh hi a mamawh thovin ka ring a. Chuta kan pawisa hmuh te chu kan hman tangkai ngei ka ring bawk.
Zu kan zawrh takah chuan State dangah pawh kal ila, kan thalaite rilru a phawklek tawh bikin ka ring lova. Hnam dang hmuhah pawh tlangnel takin kan awm ve thei tawh ang a. State pawn thlen dek dek a zu in chak hliah hliahna rilru te pawh kan neih tawh loh ka beisei a. Hnam dang hmuha mawi leh mawi lo pawh sawi lova rui buang buang duh te pawh kan awm tawh bik lovang tih ka beisei. Vairama kal apianga thil tangkai dang pawh ngaihtuah thei lova thiante leh mahni ta tur zu hawn tur buaipuina rilru te kan paih ve tawh ang a. Zu laka kan tlawmna rilru te pawh kan paih ve thei tawh ang tih ka ring - kan kawtkaiah a awm ve dawn miau tawh tlat a.
Zu kan buaipuina rilru tam tak hi a bo tawh dawn avangin thil tangkai dang kan buaipui ve thei tawh ang a. Kan hmasawnna ngaihtuahna kawngah kan chak zawk ang tih ka ring. Tlawmngai pawl te pawhin reiloteah zu hlamchhiahin hriselna te, rotling thildang te kan ngaihtuah ve thei tawh ang tih ka ring a. Eizawnna te, nungchang pangngai te, hmasawnna te, inelna thianghlim dang te kan ngaihtuah chhuak ang a. Zu chungchang kan relna hun leh tha riral zozai hi thil tangkai ngaihtuah nan kan hman theih tawh ka ring.
Chutih mek lai chuan thenkhat chuan an thih phah ve thovang tih te ka ring a. Zalenna hmang thiam lo chu kan awm ngei ang a, chhiat phah ta pawh kan awm ang. Mahse Zoram mipui nawlpuiin kan that phah ka ring tlat a. Kan hawiher a san phah ang a, kan khawvel a zau zawk ang a, nunphung pangngai nei ve turin pen khatin kan pen thei ang tih ka ring tlat a ni.