Guest writer
PL Liandinga
Zahthlak
Mihring mihrinna innghahna pakhat chu kan zahthlak tih zawng hi ni ve ngei tur a ni.
Mi ṭhenkhat tana zahthlak hi ṭhenkhat tan chuan a zahthlak ve hlek lo mai a, chu tak chu kan ngaihdan inan lohna bulpuite pawh kan ti thei ang. Kan thil tih duh zawng leh duh loh zawng innghahna pakhat chu zahthlak kan tih zawng a nih leh nih loh vah a innghat thui em em a. Eng dinhmunah pawh ding ila, tih duh hauh loh tur chin kan nei deuh vek a, chumi azir chuan kan nungchang kan chher thui hle.
Hmeichhe ṭhenkhat chuan an hmeichhiatna, an duhthu lova hman ai chuan thih an thlang a. Chutih lai chuan hmeichhe tam tak chuan an hmeichhiatna an phalrai a, eizawn nan an hmang. Mipa tam tak chuan dawihzep nih ai chuan thih an thlang a, mipa tam tak erawh chuan dawihzep nih chu mahni inhumhimna berah leh, tlema hahdam deuh hlek nan pawh an hmang hreh hauh lo thung.
Mi buaipuiawm deuh ṭhenkhat hi chu mi pangngaiin zahthlak an tih, ziaka danin a khap lem loh si, mi dangin an tih duh hauh loh ti duh tlat si te hi an ni fo. Mi dang tih duh loh thil mawi lo kha an ti duh tlat a, mihring nih phung leh chenhona thilah tih âwm loh anga vantlangin an ngaih kha an ti duh tlat a. A buaithlakin hetiang mi zaktheilote hi hnam tinin an buaipui a, mi dang tan an hnawhsak ṭhin. Mi dangin thil mualphothlaka an ngaih kha mualphonaah an ngai ve ta tlat lo va. Heng hi ṭawngkam mawi angreng takin Shakespeare-a khan a lo sawi a, 'Ani hi chuan a zahawmna a hloh ve lo vang - zahawmna hrim hrim hi kawl miau hek lo,' a ti mai.
Kan zahawm leh zahawm loh hi zahthlak kan tih zawng aṭanga teh ni ve hial awm a ni. Mahni hlawkna tur a nih tawh chuan bawh rawk rawk mai, mahni inhaivur thiam tak maite hi he khawvelah hian eng emaw chen chu an dingchang a, an hlawk fo ṭhin. An zah theih lohna ang angin miin an chachhuahin an awm dan chu an hai mualpho kher lo thei. Mahse chanchin sawi nikhuaah anmahni hre chiangtu tak tak ṭhenkhat chu an ngawi daih duh viau.
Mihringin kan duh ber chu zahawm a ni. Hlawk kan duh nachhan pawh a tawpah chuan kan lo zahawm ve theih nan tih a ni. Mi zaktheilote hi chu dinhmun ṭha taka ding anga lang pawh kan rilru chhungril hian a zah tak tak thei lo va. Mizo lek phei chuan kan ngaisang tak tak thei lo. Mizote rohlu leh kan hnamin a chhuan em em, tlawmngaihna nen phei chuan heng zak lo taka mahni ham haina hi a inrem thei lo. Tunlaiin mi awkhrawl ṭhenkhat, an dinchhuah nachhan hriat hleih theih lohva ding chhuak ta thut anga lang an awm ta zauh zauh a. Pawn lamah chuan thil pangngai tak aṭanga lo ding chhuak anga lan an tum a, danglam bikna nei lo anga lan te pawh an tumin a hriat theih bawk. Mahse, khawi laiah hian emaw; eng emaw chu a awm ni ngeia lan theihna a awm ṭhin. Hetiang thil hi khawvel hmun dangah pawh a thleng reng a, ṭhenkhat chuan rei tak an daih a, ṭhenkhat chuan an daih rei lem lo. Mahse an hnunglama mi te sawi sep sep chu an phur kumkhua duh viau. Mihring hi kan mak khawp a, aia sangte itsikte hi kan pianpui ve thlap niin a lang a, dik lo deuhva keini aia sang nia kan hriatte phei chu kan lawm tak tak hlei thei lo va, an zahawm phei chu kan phal thei meuh lo a ni.
Thil dang ang bawkin zaktheilo rau rauah mi lian leh mi lal apiang an zah theih loh chuan a buaithlak a, mi dangin kan tuar ṭhin. Kan chunga roreltu leh kan aia sang, a zawnga zaa kan chachhuah phak loh leh kan khak phak loh te phei chu, an zah theih loh tlat tawh chuan a buaithlak khawp mai. An dinhmun san dan azir zelin an tih dik loh hrilhtu tur an tlem a. Keini angte chu han khawsa hiar ve deuh mah ila, hman aṭanga nau ena min lo en vetu, hmanni lawka u ena kan ente khan naute tiin min rawn kamkhat vat mai a. Mahse mi lian leh mi lal, dinhmun sang chelhtute chu chutiang an ni ve lo. An dinhmun a san ang zia zelin mi tam tak chuan kan hlat thut ringawt mai a. Anmahni awm awmin eng emaw chen chu an awm titih mai. Hei tak hi mi tam tak chuan an dawl lo va. An tih dik loh hrilhtu aiin an tih dik loh pawha an lawmna tur sawituten an kìl hnai zawk zel a. An harh chhuah meuh chuan rin aiin khua a lo tlai hman fu zel a. An rilru sual bik em em vang ni lovin zah pah nei lo ang te pawhin awm theih tak a ni.
Kan ram hruaitu kal tawhte ka enin a tam zawk hi chu tluk rual loh khawpa mi dang mitmei veng leh awm dan thiam an ni a. Khawi Party-a mi pawh ni se, heng mite hi chu an zahawmin an fakawm ngawt mai. An dinhmunah ding ila, kan tih theih hauh loh tur inngaihtlawmna puan sinin zahawm takin an inphah hnuai thei a. Mizote tan hetianga awm tluantling thei ram hruaitute hi an hlu hle a ni. Thil zahthlak leh mawi lo tak ti hauh lova an hun an han hmang zo thei te hi chu, kan ngaihtuah thiam bakin an fakawm ka ti ṭhin. Kan Mizo tlawmngaihna te pawh nihna sang tak chelh chungin an vawng tlat a, an nihna a san avangin a lansarh tur anga langsar ta lo tam tak a awm hial zawk ang. Mihring hian dinhmun sang leh thuneihna kawl hi kan tlin lo duh khawp a, thuneihna nasa tak kawl chunga inluling hauh lo leh intivei hauh lova awm thei te hi chu, mi zahawm leh mahni mihringpui te zah thiam an ni. Heng mite hi hre reng thei ila a duhawm a. An dam chhung hun hman zel turah pawh an hmuingil a rinawm.
Mi fel leh tlawmngai ram hruaitu tam tak kan neih laiin kan ram hruaitu ṭhenkhat, mi tlem tète hi chu an zak thei lo te ka lo ti ve ṭhin. Ram hruaitu ni lem lo, mi satliah tan pawha tih âwm loh tak tak ṭhenkhat nia ngaih hi an ti mai a. Ṭhenkhat phei chu ram hruaitu tan a tiha tih chi loh tawpte pawh niin ka hre hlawm. Ṭhuthmun aṭanga han ngaihtuaha tih awm loh ngawih ngawih, vawi khat tawn sual palh thil pawh ni lo, a tiha tih ngar ngar avanga lo awm ta thil zahthlak tak tak hmu ve tawhin ka inhria a. Mizo hnam anga kan ngaihtuah chang phei chuan kan tih ni ve hauh lo mah se, zahthlak ka lo ti ve ṭhin. Mipui nawlpui hnena pawisa sem intiamte kha, Mizo ka nihna angin zahthlak ka lo ti ve em em a. An sem pawhin a zahthlak a, an sem loh pawhin a zahthlak ka ti.
Kan ram hruaitute hian mipui leh khaw éng hi zah hram se ka va ti em.