Guest writer
PL Liandinga
MPSC
Kan Mizoram sorkar hnathawktu lian ber ber latu, MPSC chungchangin tunlaiin titi a luah hle mai a. Mithiam leh chinchang hria apiangin ngaihven awm tak a ni reng a. MPSC hi a pawimawh em a ni.
MPSC Secretary khan, ‘MPSC member atan chuan sorkarin a duh duh a ruat thei alawm. Peon pawh a ruat thei,’ a ti a. Hman ni lawka MPSC-in Medical Deptt. a an Specialist post hnawhkhah dan kha ka hre chhuak zawk mai. Thiamna inangah a Junior zawk, sorkara appointment nghet pawh la nei lo kha Specialist post ruakah an hlangkai nawlh a. Sorkara lo senior zawk chu MBBS post-ah a la thu ta reng mai a. Kumkhuain a aia junior zawk chuan a chungah a awm khalh dawn ta a ni. Chutianga duh ang anga post ruak te hnawhkhat a, seniority leh sorkar hna kalphung hre lova ti mai tur chuan peon pawh an hman theih mai reng ang chu.
Sorkar hnaah hian Seniority hi a pawimawh em em a. Miin pawi nasa tak an khawih emaw, ‘Break-in service’ hmanga hrem emaw an nih loh chuan an hnuaia mite tan kal khalh ngawt a rem lo. Mahse tuna kan MPSC hi chuan chutiang chu an kalpui dan a ni lova, sawi ngai lova a senior apiang kai mai tura ngaih kha sorkar hna kalphung piah lama MPSC-in ro a rel tak tlat avangin mi ṭhenkhat chuan an tuar ta phawt a. Sorkar hna an thawh chhung zawngin tuna MPSC-in sorkar hnathawh dan kalphung zawm lova an thiltih theihna an chunga an lek chu an tuar dawn ta a ni.
Interview chauh hmanga thilti an nih avangin court-ah kal sela eng chhuanlam hmang pawhin an dang thla thei ngei ang, mahse thil kalhmang chu a ni lova. MPSC ber khan integrity a vawng ta lo ni ngeiin a lang. MPSC Secretary, Peon pawh MPSC member atana ruat theih anga ngai lo, MPSC Chairman, Service Expert (entir nan Pu SR Vala, Pu Lalmanzuala, Pu Vanengmawia te emaw) chu awm se khatiang thil kha a thlen ka ring lo. Service kalhmang hre fumfe lo leh tihdan nghet leh thianghlim tak nei lo MPSC kan neih chuan a buaithlak hle ang.
Tunah sorkar hna la thawk ngai miah lo Pastor line ami sorkarin a dah leh dawn a. Mipui chu kan thla a muang lo khawp mai. MPSC hian sorkar hnathawk lian deuh tur a la satliah ngawt dawn lova, kaisanna thilah te, hremna thilah te hna pawimawh tak tak thawh tur a nei a. Chuvangin, mi ‘integrity’ ṭha, mi sawiselbo awmna tur chi a ni a. Sorkar hna kalhmang hria an ni ngei bawk tur a ni. Ṭawngkam thiam leh insawi khawngaihthlakna ṭawngkam nala tlu mai lo leh chutiang mite duhsak mai mai lo tur, anmahni ruattu tihlawm ba tlata inngai khawpa mi tling tawk lo te awmna tur a ni lo. Dan chhungah, a dik thei ang ber leh rinawm thei ang bera Commission zahawmna venghimtu tur an ni. An hming ka han lam chhuah tak te khi chuan thil dik lo chu an ti hreh fein ka ring a. Hmanni a Specialist post an hnawh khah dan a taka hretu ka nih avangin kan MPSC chungah hi chuan rinna nghah a harsa ta hle mai.
Kan lo ngaihdanah chuan MPSC chairman chu Service Expert, mi rinawm leh rintlak ni turah kan lo ngai ṭhin a. Mizoram sorkar hna vawiin thlenga chhuanawm anga a lan vena pawh kan MPSC hi a nia. (Engemaw ti lai khan member ruat chungchangah duhtui loh deuhna te a awm zauh ni awmin a lang a, mi tam tak hian an sawi duh chiah lo nain thawk khat lai khan MCS lak chungchangah pawh engemaw a awm a, mahse mi rilru tina kumkhua thei a nih avangin tumahin an sawi tam duh lova). MPSC hian rin a hlawh tur a ni a, rin a hlawh ang ngeiin rin tlakin a awm tur a ni. Chumi aṭanga kan pen bo chuan he Mizoram hian a tuar mawlh ang.
Tuna member ruat dan hi chuan tute emaw tihlawm tumna a kawk thei tlatin a lang a. A pawmtu tur lam ai chuan a ruattu lam hian mawh an phur zawkin a lang a. NLUP te, MIP te pawh a thlan dan kalhmang fel lo avanga a hlawhtlin tur anga hlawhtling ta lo a ni tih hi kan pawm a tul hlein a lang. NLUP te leh sorkar hnathawk recruitment te chu a sawia sawi pawlh ngeih loh, a teha tehkhin rual loh a ni. Vawiin thlenga kan police te’n duhthu an sam loh nachhan pawh a lak danah a tling tling la lova, duhsaktu nei nei lak an nih vang a ni a. Kan rama sorkar hnathawk kori tu pha chin mi pawimawh la tura a latu tur kan fimkhur loh chuan engah hian nge kan fimkhur leh tawh chuan ang tih a hriat tawh lohva. Fimkhur chu a tha mang e.
Sorkar dinglai hian pawl pakhat emaw, khawilai bial emawa mipuite emaw tihlawm tumin tih awm loh loh (District pek te, zu khap te, MHIP Day puan te, Taxi permit phalrai te, Bus permit pek te, Taxi rawng thlak te leh thildang) a lo ti tawh ṭhin a. Mahse heng hi a ṭhatpui ngai chuang lo hlein a lang. Tunah pawh Presbyterian kohhran Pastor zinga mi member-ah an ruat a nih ngat chuan Presbyterian Church ni lo zang chu ṭanrual a awl hle ang a. Kohhran danga mi ruat leh ngawt se ruat loh tur chin hriat a va har tawh dawn em. Engpawh ni se MPSC zahawmna leh rintlakna hi tihbawrhban a va hlauhawm ve maw le.