YEAR OF CONSOLIDATION

Kan Chief Minister chuan kum khat chhung hi ‘Year of Consolidation’ atan kan hman a ngai ang tih thu a sawi a. Mi tam takin he ‘Year of Consolidation’ hi ‘Inrenchem kum’ ti angin kan ngaihtuah a. Ka hriat sual loh chuan inrenchem kum tihna ni lovin ‘Insawhngheh kum’ tihna zawk a ni a. Mahse insawhnghet tur chuan keini dinhmunah chuan inrenchem a ngai ve tho mai a, a dik theihna chen a awm ve âwm e. Insawhnghet tur chuan kan Electric chhit mante a hun taka pe a, pek tlai man chawi lova kan awmte a ngai a, kan leibate theih ang anga rul chho va, dinhmun derthawng lo deuh zawka kan awm a ngai a, chuvangin inrenchem tih chuan a huam kim lo deuh.

Kan Chief Minister-in Year of Consolidation a puang emaw puang lo emaw, inrenchem hi chu kan tih tur a ni ve hrim hrim a. Kan sorkar hian (America ram anga) hnathawh tur hmu zo lote hi an khawsak theihna tur tawk pawisa (Unemployment allowance) pe a, a tuamhlawm theih hun te; (Israel ram anga) kan kum upa, eizawnna nei lote hi an khawsak theihna tawk tur sum leh pai (Old Age pension) a pek theih hun te, (Ram hausa dangte anga) kan thil siam leh kan hnathawh reng reng, a siam ngawr ngawr chu sawi loh, a ṭha chauh pawh ni lo, a mawina tur leh mi mit la tur zawng ngaihtuah thei zel khawpa kan hnianghnar ve hunte a thlen tikah chuan, inrenchemte pawh hi sawi chhen a ngai tawh lovin a ṭul tawh lo mai thei. Mahse chutiang hun chu keini ramin kan thlen ve hun tur chu keini ang kum rual chuan kan hmu pha kher lo vang a, kan la suangtuah phak mai rih lo. Chu chauh ni lovin Year of Consolidation a ni emaw ni lo emaw, kan nunphungah kan tana heksak thlawnna reng reng chu kan malmak a ngai a, khawvel ram dang ngaihtuaha tuisik chena kan ren a, ramngaw leh boruak thlenga kan renchem a ngai. Khawvel ram changkang ṭhenkhatah chuan ei tur paih mai mai pawh sual anga chhiar a ni a, ‘Ka lei tawh a ni a, ka ta a ni a, ka duh leh ka paih ang,’ tih ngawtte pawh an phal hauh lo.

Kan sorkar hian leiba khirh takte nei lovin sorkar hnathawkte hian a hun takah an hlawh hi la chat chat thei tehreng mah se, inrenchem hi chu sorkar kan hriat phak ve chin kalphung nghet tak a ni hrim hrim. Inrenchem hi sorkar kalphungte chu ni lo se hnathawh turte hi Tender ti si se lo hian, thuneitute chuan an duhsak zawngte chu thawhtir pep pep mai awm tak a ni. Mahse chu chu thil kalhmang a ni lo. Kan nei emaw nei lo emaw, sorkar chuan a inren thei ang berin mipui pawisa kha a hmang tur a ni. Sorkar kan tih hian kan rilrua lo lang hmasa ber leh mipuiin sorkar deuh ber anga kan ngaih chu, sorkarna kengkawhtu ber kan Chief Minister leh kan Minister te hi an ni.

Tunhnaiah Mizoram Assembly Speaker bangla chei nan cheng nuai 23.40 zet a hmang a, motor lei nan cheng nuai 28.97 zet hmang angin a lo lang a. A zia lo ngei mai.

He thu hi dik lo hlauh se ka lo ti ve em em a, ka lo hre sual palh a nih chuan ngaihdam ka dil a, ka hre sual lo a nih hlauh chuan he thu hian rilru a hruai thui khawp mai. A chhan pawh ZPM sorkar hotupa, Chief Minister khan, ‘Bangla chei ṭhat vak vak kan mamawh lo vang,’ tih thu kha sawi thanin ka hre tlat a. Motor-te pawh a ngai an rin tur thu kha sawi tlatin ka hre bawk a. Minister dangin an motor tur an lei thawm dang ka hre lo va, chutih laia sorkar lailum luahtu, Speaker-in bangla chei nan leh lirthei lei nana pawisa heti zozai a hmang hi kawng hrang hrangin pawi ka ti a ni.

Speaker-in hetianga pawisa a hmang ta mai pawi ka tih viau nachhan pakhat chu, Chief Minister Pu Lalduhoma thusawi kalh ni ngeia mipuiin kan hriat anga pawisa hman a ni ta hi a ni a. Kan Chief Minister-in khatiang thu a sawi khan Mizoram hmangaih anga inngai ve em em, Party lama inhmang lem lo leh sorkar aṭanga hlawkna dawn tum lem lo; ZPM sorkar vote tlingtu tam tak chu an thla a muang a, an lawm em em a. Chutiang a nih laia hetia bangla te heti zozaia chei a ni leh ta mai leh, motor-te pawh hetiang man zat zat lei a ni leh ta mai hi mak an ti a. Mahse mipui hian eng tehchiam an sawi lo va, a mak angreng viau mai. An ngaih pawimawh loh vang lam ni lovin ZPM sorkar an dimdawih vang a ni. Kan sorkar zahawmna chu he pawisa avang hian nasa takin a tlahniamah kei chuan ka ngai a, chutih laiin kan Speaker hi a zahawm belh tâk sawt pawh ka hre lo. Kan Speaker hian kan Chief Minister thusawi kha a lo hre ve lo hlauh nge, motor man to leh bangla cheite hi a thil ngaihsan zawng tak a lo ni zawk a, a insum zo ngang lo nge, mipuiin kan hriat a ring lo zawk?

Kan sorkar chuan sorkar hmasa aṭangin Healthcare Bill tang te, sorkar hmasa pawisa puk te, sorkar hnathawk T.A bill te, sorkar motor siamna Workshop bill te, Electric chhitna man leh thil dang dang a theih ang angin a chingfel a, dinhmun nghet deuhva sorkar pawisa dinhmun siam tumin insawhngheh kum a puang a. A awmze pakhatah chuan ‘E hei, leiba chinfelte leh kan mamawh ngawih ngawih thilte hi kan han ngai pawimawh hmasa ang a, hmasawnna hna ṭhenkhat leh thil ṭhenkhat, muangchang deuhva ngaihtuah ngai kan mamawh dangte chu i tuar hram hram ang aw,’ a tihna angah kan lo ngai a. Chutih lai tak maia Speaker-in motor man atana heti zat zat lo hman hi a mak tih a awl khawp mai. Kan sorkar hotute hi an chuanna motor nalh leh nalh loh te, an chuanna motor ṭhat leh ṭhat loh aṭangtein kan teh reng reng lo va, kan teh tur pawh a ni hek lo. Chuti zawnga teh ahnek chuan Assembly Session-a kan MLA-ho inchei vul lutuk ṭhinte hi kei ka mit a kham letling mah mah a. Singapore Prime Minister Lee Hsien Loong-a te kha chuan jacket te kha an ha mai a. Khawvel ram ropui ber pawla chhiar ve ngei tur Parliament-ah rinawmna thu leh dikna thute kha rei deuh deuh, khawng deuh deuhin an sawi mai kha a nia. Keini kan inchei par chhuai a, kan inchei dak hluah a, rinhlelhawm thu te, eiruk thu buluk pui pui te, induhsakna uchuak sawi mamna thute kan Assembly Session-ah kan khel ngawng ngawng a. Kan incheina leh thil dang aia thutak leh thudik kan zawn tlan hun turte kan lo nghak fan fan a. Chutih laia motor leh bangla chei tih vel sawi a ngai leh ṭhin hi chu a khawtlaithlak hle te pawhin a lang.

Dik tak chuan tunlaia kan ngaihsan ṭhenkhat chu Denmark nge Sweden, ka hre ta pek law, a khawi ram pawh ni se keini aia a let tam taka changkang zawng a nih ngei kha, an Minister hmeichhe pakhat, a haw turin rel emaw ni, bus emaw ni chân paha a zanriah chhang a ei maite kha a ni a. India President hlui, I.K.Gujral-a Kolkata khawpui veng kilkhawr ve deuh taka mi in luaha awmin; a in luah man a pek vat loh avanga a in neituin hnawhchhuah a tum thute kha kan lo hria a, kan ngaisang a. Uruguay President hlui, in ṭha lem lo taka a chengte kha kan ngaisang a. New Zealand nge Denmark (ka chiang leh ta pek lo, a video min rawn thawntu ṭhianpa Mala'n a hrechiang ang)-a an MP te chuan Peon hranpa pawh an nei lo va, motor pawh an dawng hek lo va, an thil thehluh tur lehkhate pawh anmahniin an inchhut chawp vek a. T.A bill tih velah chuan an inham buai lo reng reng bawk a. Lirthei leh a khalhtu dawn tihte chu a hnai lo. Vengtu pawh an nei miah lo bawk. Helaia keiniin ropui kan tih ang zawng zawng kha an nei lo vek mai a ni ber mai. Khawvel ngaihsan Arvind Kejriwal-a te kha chuan thlasik lai kha chuan kawrphiar lum mawlmang tak mai a inbel mai a nih kha. Kejriwal-a tih theih chanve pawh ti thei lo hi duh ai chuan kan inchei nasa mah mah kan lo ti a. Keini aia hausa, keini aia khawsa tlawm, keini aia hre tam, keini aia inchei nasa lo, keini aia nunphunga Kristian hmel pu anga kan ngaih zawk hi he khawvelah hian an lo tam khawp mai. Keini chu kan hming bula Dr tih te kan dah tawh hnu pawhin Upa la han dah telte la chak em em pawl kan awm a. Bangla ṭha lai reng, cheng nuai 23-a chei nalh tur hian eng eng nge lei ngai ka hre lo. A luahtu hmasaten eng ang fakauva nasain nge an chhuahsan dawnah an suasam tih mai tur a, cheng nuai 20 chuang lai mai sen loh chuan luah tlak loh anga awm ta mai chu, ngaihtuah tham tak a ni. Kan ram hruaitu ṭhenkhat chuan Bangla chhuahsan dawna thil thiar chhuah chiam chiam te, Bangla luah hlima a chei nana pawisa sen ṭeuh ṭeuhte hi an lo inthlah chhawng tawh a, ZPM chuan kan tih ve ka lo ring lo va, kan ti ta ni ngei awm zawng a nia. Keini, sorkar aṭanga hlawkna hranpa hnuh chhuah tum lem lo, Mizoram ṭha zawk leh ropui zawk lo nghaktute tan chuan hetiang insensona hi chu nula hmelṭha vak lo, thiam sang vak bawk si lovin an ngaihsan phak tawk Afghan Snow powder diak, rual mang hlei lova an inbel ang vel hi a ni awm e.

Khawngaih takin kan insawhngheh deuh hnuah pawh sorkar pawisa, mipui ta hmang hi chuan ram hruaitu anga kan ngaihte hi chu rawn inchhek arbawm lo hram teh u. Tunah pawh hian dik tak chuan kan Minister leh mi ṭhenkhat dang hi chu hetiang thilah hian sawi tur in awm dawn lo tih kan hrechiang.