Guest writer
PL Liandinga
LOCAL COUNCIL LEH V/C
Sorkarin Mizoram chhunga Local Council leh Village Council thlan hun tur a puang a, Tun thla (April 2015) tawpah hian kan inthlang dawn ta.
Hetiang duangtute rilruah leh duan chhuah danah chuan he tihdan phung hi ṭha tak mai a ni a. Mipuiin rorelna kan chan vena lai tak a ni a. Khua leh veng tinin kan veng leh khua atana mi ṭha leh min tihmasawntu tur kan ngaihtuah ang a, chung mite chuan kan khawtlang chu an kaihruai ang a, sorkar kut keah ṭangin mipui duhdan leh mamawh te hriain hna an thawk ang a. A titu tur ber kan thlan chhuah tawh chuan mipui pawhin kan khawtlang rorelna chu kan chan a ni kan ti thei dawn a ni. Han ngaihtuah vang vang hian a kalhmang hi chu a ṭha ngawt mai. Mihring inhre tawn tlang, chengho reng reng tur kan nih hlawm avangin Local a ni emaw, Village a ni emaw, kan mihring thlan chhuahte chuan khaw eng leh ṭhenawmte hmai eng zah chungin ro an rel ang a, thil ṭha tur chu an ti turah ngaih theih a ni. Thil ṭha lo tur lah tih ngam loh tawp tur a ni a, kumkhuaa taksa ser ang maia kan chunga meiling inchhek tur chu ngamawm loh tak a ni. Chutih laiin ṭhenawm khawveng leh chenpuite laka hmingṭhat kumkhua theihna a ni bawk a. Ṭha taka rorel a, dik taka thiltih chuan kumkhuaa mi rin leh zah kai theihna a ni bawk.
Mahse mak tak maiin kan Local Council ṭhenkhat te, kan Village Council ṭhenkhat tea kan mi thlan ṭhenkhat chuan hlemhletna kawngah min kalsan a. Mi hmuh reng turin kut tling lo tak takin hna kan thawk a. Ningnel deuh deuhvin thil kan ti rem rum mai a. Ṭhenkhat phei chuan zak hlek lovin hna thawk si lovin hna thawk hmingpu siin khawtlang hmasawnna tur pawisate an lo ei zo vek ngam zel mai a. A zialo ngawt mai.
Mizote hi kan dawihzep ni berin a lang ta. Thil dik lo titute thiltih dan sawi a, dik lohna do ngam lo hi kan leng thelh ve sung sung a. Midangte dik lohna sawi loh avanga mi an tum, mi pawi sawi loh vanga mi pangngai nih tum hi kan tam berin a lang. Kristian dawihzep, dikna lama tan tum lova, thil dik lo leh ṭha lo chu tlansan zel mai tum kan tam ta hlein a lang. Kan rilru lian berah chuan, ‘Kei kher chuan sawi lo ila, hre awmin lang lo ila, midang erawh chuan sawi se a ṭha ngawt mai,’ ti hi kan tam berin a lang. ‘Ekhai, hei chu a dik hauh lo mai a, kei hian ka hmuin ka hre si a, ka sawi chhuah loh emaw, kan tihlan loh emaw chuan sual zep rukpuitu ka ni mai dawn asin,’ ti kan tlem viauin a lang a. Chutianga sawi duhtu an awm phawt chuan, ‘Ani hnenah hrilh ula ani’n sawi chhuak se a ṭha ang,’ kan ti sup sup mai a. Kha thil dik lo titu khan min duhsak se, min haw lo se, min ngei lo hram se tih kan duh a ni.
Kan Local Council leh Village Council thlan chungchang kan sawiah hian he kan ngaihdan hian ro pawimawh tak a rel a. Chuvangin, he kan ngaihdan hi kan thlak lohva, kan awmdan pangngaia kan awm reng chuan dik lohnain kan khawtlangah ro a rel reng mai ang. Khawtlang hrang hrang leh veng hrang hrang hi enkawlna inang deuh vekin sorkar chuan min en a. Mahse a chhunga awmte kan inthlau ta nuai a. Veng tam takah chuan kut tling lo takin hna thawk ila a kawngkal nazawngin an sawisel ang a. Veng tam takah chuan an ngawi hmak ang a. Chutianga ngawih hmak ching vengah chuan thil dik lo titute an huangtau tulh tulh ṭhin.
Vairamah te, sapramah te leh hmundangah chuan dan bawhchhetuten lamṭang an nei lo fo ṭhin a. Mizoram, Kristian inti (han ti deuh salh kher ila) ramah hi chuan dan bawhchhetute leh kut tling lova hnathawktute hian lam ṭang an nei zahawm thei riauva. Khawtlang mi pangngai ve awm fe fe pawh hian thil dik lo chu an ngawihpui hmiah a, pawi khawihtute lawm zawng tur leh ngaihthlak duhzawng tur thudang hlir an sawipui a. A manganthlak khawp mai.
“Khawvel hian nasa takin a tuar a, misualte kut a tawrh vang ni lovin mi felte an ngawih reng vang zawkin a tuar a ni,” an lo ti a. Mi fel ngawi reng kan tam em mai a, kan mi thlan chhuahten khaw eng leh khawtlang an zah lo mai a ni. An fel ziktluak dawn emaw kan tih te hian khawtlang tana pawi an han khawih a, a nihdan lo turin thil an han ti a, mi pangngai inti chinin kan sawilan duh miah lohva, kan khak duh miah loh chuan an huangtau tawlh tawlh a, heti hi kan lo ni ta mai a ni. Keini chu ṭha chiah lo mah ila, engmah sawi ngam lo mah ila sawi ngai hauh lova thil ṭha titu tur kan zawng ni te pawhin a lang. Mahse chutiang mi chu khawtlang tam tak hian hman aṭanga vawiin thlengin an la zawng hmu lova. Mi pamham te te, kum nga emaw, kum thum emaw hruaitu an nih chhunga vawihnih khat hnathawh a, din chhuah lawih a, hnadang thawh tum lo, khawtlang hmasawnna tur sum ei zo vek hnial lo hlir kan la tawng ni berin a lang.
Khawtlang tam takah phei chuan Party te, thiamna te, dik duhna te, rin tlakna te, felna te zawng zawng aiin chhungkhat mi nihna a pawimawh a. Chhung leh khat, ṭhen leh rual te zara tlin ve tum ringawt, hna tha thawh tumna nei lo kan thlang chhuak leh mai hlawm ang tih a hlauhawm hle mai.
Kan tehna atan chuan mi rintlak a ni em? Khawtlang tan a inpe thei tak tak em? Chutianga inpe tur chuan an chhungkaw dinhmun leh a rilru kalphungin a tlin em? tih te hi ni se a duhawm ngawt mai.