Guest writer
PL Liandinga
KOHHRANIN EIRUKNA A DO TA
Kan thupuia kan luh hmain kar kalta lama ka thuziahah thil dik lo leh chiang tawk lo ṭhenkhat a awm a. Chu lam chu han sawi zui lawk ka duh. IK Gujral kha India President te ka lo ti nawk nawk a, Prime Minister zawk a lo nia. Hriatna zim laklawh hi chuan thil hi kan lo hre fuh lo leh ṭhin. Pakistan rama kum 1919-a piang, November ni 30 2012-a thi ta kha a Prime Minister rei lo em em mai lehnghal a; 1997 April - 1998 March thla thleng, kum khat chhung chauh a Prime Minister a lo nia. Keia ngaihdan mawlmang takah chuan a enga pawh (President/PM) lo ni se a dinhmun kha a sang lutuk a, in luah man chungchanga buai tur a ni lo va. A buai tak tlatah khan rinawmna chu amahah khan a awm ngei a, a zahawm em emah ka ngai. Sual vang pawh ni lem lo hian kan ram hruaitute hi an dinhmun tur anga kan ngaih hi a pawisa a zawng chuan a lo sang viau mai kan ti thei ang.
Ka thil sawi pakhat leh, ‘Ṭhianpa Mala'n a hrechiang ang,’ ka’n tih ngawt kha a lo hrechiang ngei a, min rawn hrilh leh thlap a. An han tarlan dan lah chu a ngaihnobei vei thlip thlep khawp a. Hmeichhe pakhat, jacket sen, a nghawng sahmula siam ha, nu valai rual vel hmel pu hi, a kuta chhang ei mai theih ni awm tak kengin amah chauhvin kawng sir ṭhutthlengseiah a thu a, a awmzia hrilhfiahna thu hetiang hian an ziak a : “Sweden nu pakhat (A Swedish citizen), a hnathawk bangin a hawna tur rel a nghak lai. A zanriah tur Burger (chhang) a keng. A thla lak kan dil a, a phalnain a thla hi lak a ni. He nu hming hi Elva Johansson-i a ni a, a hnathawh chu Sweden sorkarah Minister of Labor a ni (Kan rama LESDE changtu minister ang hi). Motor car a kawl duah lo va, vengtu a nei hek lo. Awmpui pawh a nei lo. Sweden hi ram hausa tak mai leh changkang tak an ni a, mahse mipui pawisa hman kawngah an inthunun ṭha hle mai. Ram changkang lote chuan he nu hnen aṭang hian mipui pawisa renchem hi zir se la, a ṭha ang.”
Hei chauh hi a ni lo. Ṭhianpa chuan video dang min rawn thawn belh a. Mi ngo pa valai pakhat, inkhaithli ṭha thlerh thlawrh, suit leh necktie nena inthuam thlap hi in ropui angreng tak emaw, Office emaw ni awm tak aṭang hian engmah keng lovin a lo chhuak a. Kawngka bulah chuan pa upa lam ve deuh tawh ni awm tak, sam var deuh, pa zahawm tak hian a lo chibai a, an inkuah a. Chutah chu pa chuan an bul lawka thirsakawr intung ke kalhna chu a hawng mawlh mawlh a, thirsakawrah chuan a chuang kai a. Ban a phar a, a chuang ta a. A chuang zel a, a piahah chuan mi eng emaw zat an lo awm a, thla latu an awm bawk a, a thirsakawr aṭanga chhuk chuang lo chuan tlan pahin ban a vai a, “Oih oih!” an inti tawn ni maiin a lang. Tichuan a tlan liam ta a.
Chu pavalai, thirsakawra chuang ta chu Mark Rutte a ni a, Netherlands (Ruud Gullit-a te ram, keini aia anthurium ngah fe zawk) Prime Minister-ah kum 14 zet mai a ṭang a, October thla aṭang hian NATO General Secretary a la ni dawn zui a. Chuti zawng chu a Office chhuahsan dan chu a ni. A bangla luah te, a Office luah te chu a hnua a luahtu tana chei ṭhat ngai viau turin a suasam hmel lo ngawt mai. Heng vel hi keini ang mi mawl hi chuan kan hmuhnawm tih zawng te, kan ngaihnawm tih zawng te a ni a. Ṭhenkhat tan chuan kan awm mai mai pawh hi kan buaipuiawmsa thei a, kan thil ngaihsan zawng pawh a hnawksakin a hmuhnawm lo tlat thei. Le, kan thupui lamah le.
Presbyterian kohhranin eirukna do nan sum thianghlim lo chu thawh lo turin kohhran mite an chah a. Kohhran pahnih khat (Chhinga Veng East leh veng dang khawi emaw ni tain ka hria) chuan hemi zul zui hian an kohhranah hriattirna an siam zui a. Tun hma lama kohhran hmalakna ai kha chuan a na ta deuh viau mai.
Dik tak chuan kohhranin hetia tih ngai lo hian thawhlawm thawhtute hian kan sum hi a thianghlim loh deuh chuan a silfaina ni awm taka kohhrana pek chiam chiam hi ching lo ila; sum thianghlim lo la lut ni ngeia kan lan chuan kohhranah te hian chin tawk nei deuhvin inlar ila a ṭha tur a nia. Chu chauh ni lovin a kohhran mal lam pawh hian awmze nei deuhvin hetianga sum thianghlim lo la lut ni ngeia rinhlelh te hi chu, an thawhlawm hi tun hma aṭang khan lo dawng lo ngam ila; a ṭha tur a nia. Chutiang chuan lo ti ngat ila, vawiinah kohhran leh sum thianghlim lo hi kan sawi zawm tawh kher lo awm e.
Kohhran kan demna chang lem lo se, tun hma zawng kha chuan hrawk bawk chunglam deuh maiin kohhran khan eirukna kha a do a tih theih deuh va. Do ve angreng si, mihring hmai eng zahna avanga a pawisa tak tak hnar ngam chiah si lo ang deuh khan kan awm a, ‘A thianghlim leh thianghlim lo kan hre thei tawh bik hlei nem,’ te kan ti a. Eiruk thupui kha chai tak tak lem lovin keimahni lam khan tu huat mah hlawh lem lo ila kan ti a ang riau va, sum thianghlim lo kawltu leh thawhlawm atana thawh theitu tan kan nelawm riau a ni. Mahse kan hna kha a sawt lovin kohhran member zingah pawh kohhranin eirukna a do thu hre lo, inkhawm taima tak tak kha awm theih tak maiin kan awmin a lang. Tunah chuan kan Synod duh dan hre ngam leh bawhzui ngam kohhran member te chuan kohhranin eirukna a do va, sum thianghlim lo chu a duh lo tih kan hre thei ngei tawhin a rinawm. Khawvela cheng kan la nih miau avang hian eirukna hi a reh ta kher lo a nih pawhin kohhran chuan a zahawm phah ang a, Pathian malsawmna pawh a dawn phah ngei ang tih a rinawm.
Kan kohhran lian ber maiin hetia ke a’n pen ta hi chu thil awmze nei tak a niin, eiruk dona kawngah kan ramin hma a sawn ngei i beisei ang. Dik tak chuan ṭhangthar tam tak phei hi chuan eirukna hi an duh lo hle mai a, eirute hi kan ngaisang mang hauh lo. Chhun khaw engah patling meuh an ngaihsanawm loh thu han inhrilh chawt maite hi thil buaithlak a ni a, chuvangin ṭawngkam dengkhawng dawng lem lo hian kan inpel tlang mai mai zawng a nia. Mi tam takin eiru nasate kan ngaisang tho anga an sawi ṭhinte hi ka awih ve mang miah lo.