NGHAHFAK

Mihring nun tinuamtu ber leh tihlimtu ber pakhat chu kan chungah eng thil ṭha emaw lo thleng tura kan beiseina hi a ni. Thil lawmawm leh thil ṭha lo thleng tura kan beiseina neih lai hian min tiphur a, nun a tinuam ṭhin. A chang chuan kan thil beisei lo thlen tak tak hun lai ai mahin kan suangtuah a, lo thleng tura kan beisei lai hi kan hlim lai a nih zawk chang a awm hial. Mahni nunna lak duhna rilru pute hi chu mi beidawng tawpkhawk an ni chawk. Beisei mumal pawh nei lo, beiseina siam tura ruahmanna pawh nei lote hi hlimna tlachawp zawnga a rem lam lama phe kual ta mai an ni fo bawk. Nun rah chhuah leh hlimawm hmangtute chu thil ṭha lo thleng tura beiseina nei te, an beiseina tihlawhtling tura tuar hram hram thei te hi an ni fo.

Mizoram khaw hrang hrang hi kan inang lo hlawm hle awm e. Khaw ṭhenkhat hi chu kum nga lo kal leh turah chuan vawiina an thawhrim rah leh an inbuatsaihna avangin an dinhmun a kang dawrh maithei. Chu'ng khaw mite chuan an khaw ram boruak leh leilung te an thiam ang tawk tawkin an zir a, chuta ṭang chuan thei leh thlai chin tur te an ngaihtuah a, an beiseina tihlawhtling tur chuan mithiamte an dawr a, an phak tawkin an relhova, anmahniin kalkawng te an siam a, sorkar department te pawh theih ang angin an rawn a. Chutianga hun eng emaw chen an tih hnu chuan an beiseina tihlawhtling tur chuan tha an thawh zui ta ṭhin a. An beisei ang a hlawhtlin hma zawng chuan an beiseina chuan a tihlim a, pa ṭhenkhat titi thiam deuhvin an han sèp rawtui tak tak phei chuan hlawhtling ta ang hrimin an hlim thei a. A tak taka hlawhtlin hma hauh pawhin hlimna tam tak an chhar ṭhin.

An beiseina a lo hlawhtlin ṭantirh a, an hlawhtlin tak tak hun tur a lan chian deuhthaw vel lai tak hi a hlimawm zual lai chu a ni thei hial. Kan mikhual tur kan nghahhlelh em em, an lo thleng dawn a, kan chenna in aṭanga hmuh phaka an awm ṭantirh laia kan hlimna ang bawkin chu'ng mite chu an hlim ṭhin. Serthlum huan siamtu, kum sarih hnua hlawhtlin inring, a kum ngana velah an rin aia hmaa an serthlum a’n rah mial maite hlimna hi teh thiam ta ila, a hmuhnawm ngawt ang. Hlimna hi hlawhtlin vawrtawp hnuah chauh hmuh tur a ni lova, hlawhtlinna kalkawngah hian hlimna tam tak hmuh tur a awm ṭhin. A chang phei chuan hlawhtlinnain a vawrtawp a thlen hma hian hlimna chu a awm tam zawk emaw tih hial tur a ni. Kum tluanin Krismas lo thlen hun hi rilruin a nghak a, Krismas a lo thleng dawn hnai a, Pawltlak thla tahrik ni sawm hnu lam kan han chuangkai a, reiloteah kan hnathawhte chawlhsanin Krismas kan hmang dawn a ni tih han hriat laite hi a nuam ngawt mai. Heng hunlai ang reng hian hringnun hi phurawm se chu damrei te pawh hi a thlakhlelhawm lehzual tur.

Kan thlalatute leh chanchin puangzartute zarah Mizoram leh khawvel hmun dang danga thil thleng chanchin kan hriain kan hmu ve zel a. Khaw ṭhenkhat hmalaknate han hmuh hi chuan tel ve hauh lo mah ila, nakin lawka an hlawhtlin huna kan Mizorama eng emaw kawnga hnianghnarna lo thleng tur ngaihtuahin rilrute a hlimin a lawm em em a, ṭhuthmunah kan thlate a lo muang vein Mizo nihte pawh a nuam thar lehin a hriat a. Heng kan thil hlimawm hmuhte avang hian zan mut a tui a, chaw ei te a tui a, rilru a nuam sawng sawng ṭhin. Khawilai emawa tlangval taima hna thawk hmel leh an hnathawh rah thlalak leh a hrilhfiahnate kan han hmu theite hi vanneihna ropui tak a ni. Heng thawnthute hian min fuih a, kan nun a tinuam ṭhin. Keini, a neitu ni ve lo leh an hlawhtlinnaa tel ve hauh lo pawhin kan lo thlamuanpui a, min tihhlim chuan a neitu leh a thawktute chu nasa takin an hlim dawn tih a hriat theih. Kan lo hlim ve nachhan pakhat pawh heng mite avang hian kan Zoram hian vawiin aia nuam zawk min la thlenpui theih kan beisei vang a ni.

Hnam fing leh hnam mawl kan inthlauhna ber pakhat chu dam ve rau rau si-ah kan khawthlir (vision) a inhlat hleih hi a ni. Hnam fing chuan kum nga hnua thil lo thleng tur te, kum sawm hnua lo thleng tur te, kum sawmhnih hnua thil lo thleng tur leh kum sawmnga hnua thil lo thleng turte an hmu lawkin, an suangtuah lawk thiam a. Chumi zulzui chuan thil an ti ṭhin a. Hnam mawl chuan chutiang thlirna leh suangtuahna chu kan nei ve lo va, tlachawp zet zetin kan khawsa a. Tlachawpa khawsa kan nih miau avangin kan khawsak chu kan duhkhawp lo tawlh tawlh a nih loh vek pawhin, khawvel dangin min tlansan nasa telh telh a. A tawpah chuan a hmasawnna bulṭhut takngial pawh chang pha si lovin, a lerah ram hmasawn zawkte tihdan kan lak ve theih lai lai chu uar fein kan han ti ve a. Mahse a bulṭhut lam kan tlakchham miau avangin a dik tak tak thei lo. Computer te miin an hmang uar a, hma an sawnpui a. Mahse keini chuan kan han lei ve ringawt mai a, thil ṭangkaiah hmanna nei hek lovi, game khelh nante kan tu leh fate'n an hmang a. Phone ṭha pui pui, thil tam tak tih nana hman theih leh hnathawhna hmanraw ṭangkai tak maite chu zahmawh en nan te, game khelh nan te, nula-tlangval inbiak nan ringawtte kan hmang a. Tleirawl ṭhenkhat, nilenga an phone bih a, khawih reng mai te hi hna ṭangkai thawhna atana eng ‘application’ ṭangkai mah kawl lo an tam viau. Kan hmasawnna turin a bulṭhut kan ngaih pawimawh a ngai. Hmasawnna hmanraw ṭangkai, kan hman fuh ve si loh ringawt pawh hi sep rawtui tham fe a awm.

Tun aṭanga kum nga lo awm leh turah hian Mizoram khaw tam tak chu an inchangkan hleih tawh viau thei a, kum sawm lo kal leh turah phei chuan khaw changkang leh changkang lo chu an inthlau viau ang. Nghah chhuah tur nei khua leh khua lo te kan awm ang a, nghah chhuah tur nei tlem khua apiang hi khaw vanduai leh khaw hnufual tur a ni. Hetiang bawk hian kan Mizoram State pawh hi kan ram hruaitute avang nge ni, kan kiang lawka Tripura te nen chuan kan inthlau ta tlatin a lang a. Nikhua a rei zel ang a, nghah chhuah tur nei lo State leh a nei State chu kan danglam ang a, chutiang bawkin a khua azir pawhin nghah chhuah tur nei lo khua leh a nei khua chu an danglam ang. Aizawl veng hrang hrang pawh hi a ṭha lam zawnga hmasawnna tur nei leh nei lo veng chu kan awmin a lang. Veng ṭhenkhat hi chu inawpna fel leh mumal tak nei an ni a. Veng ṭhenkhat erawh hi chu kan ngaihtuahawm viau theiin a lang.

Nghah chhuah tur nei veng, nghah chhuah tur nei khua, nghah chhuah tur nei State han ni teh hlauh ila aw!