MIZORAM SORKAR HNA

Kan Mizoram sorkar hnathawkte hi tam tak chu an ṭha viau a. Kan hna pawh midang (State ṭhenkhat) teh chuan a chhiat lutuk lohna lai a awm ve thei bawk. India ram hmun ṭhenkhatah leh pisa ṭhenkhat, kan state pawnah chuan hna chhe ve fe fe leh tihdan dik lo tam tak a awm tih a lang a. Manipur te, Nagaland te leh Meghalaya te bakah Delhi pisa ṭhenkhatah pawh sorkar hnathawk tam tak chu an buaithlak ve hle mai.

Mahse hetih lai hian kan hna kalphung leh kan awmdan tam tak hi chuan ramdang te, State dang te chu a pha lo nasa hle a. Kan chhiat tulh tulh loh nana inven pawh a pawimawh hle bawk. Kristian ram, tlawmngaihna nei hnam kan intih lai leh mi ṭhenkhat rilru a thianghlim viau lai hian kan hriat loh hlanin that lohna tam tak kan nei thei. Hla phuahtu Rokunga khan nula tlangval awih nan Mizoram mawizia te, nawmzia leh kan nunphung tlawmngaihna te mawi tak takin a phuah teuh mai a. A lawmawmin a hla te khan kan awmhmunah hlimna tam tak min pe a. Kan tan a hluin a zahawm ngawt mai. Mahse a hun tawp lamah khan hla pakhat, Zawlkhawpui (Ka pianna Zawlkhawpui) tih a phuahah chuan tham leh bawlhhlawhnain tual a len thu a phuah ta tlat a. Kha hla kha hla lungrun tak a ni.

Kan eizawnna bulpui, kan sum leh pai innghahna ber chu Mizoramah chuan Industry te, Farming te, Factory te leh thildang ni lovin kan sorkar hna hi a ni a. Kan sorkar hna hi a kalphung a dik loh vaih chuan State dang aiin kan dinhmun a chhe zual hle thei a ni. Tripura-ah chuan Rubber Plantation a eizawng mi tam tak an awm a, serthlum chinga eizawng an tam a, lakhuihthei leh thlai dang hmanga eizawng an tam a, lo neiha eizawng pawh an tam mai. Chutiang bawkin Assam-ah pawh leirawhchan kan hman zawng zawng tih theih deuhthaw hi Assam aṭanga kan chawk luh a ni a. Buh hmun zau pui pui a pharh diai duai a. Meghalaya lamah lah thil laih chhuah a tam hle bawk a. Arunachal lah Power-ah an intodelh mai ni lovin sorkarin sum hnar nghet a nei mai dawnin a lang bawk a. Nagaland takngial pawh an Culture fir pui avangin Mizoram ai chuan tlawhtu an tam daih ang a, Tourist tan Nagaland chu a hmuhnawm zawk fein a rinawm. Manipur lah inngeih lo em em chung hian eng thil thilah emaw hian an chawr sup sup a. Mizoramah pawh puanthui te, Motor mechanic te, Central sorkar Secretariat lamah te an phu sup sup a. Keini Mizoram hi chu tualchhungah sorkar hnaah kan inekbeng tut tut a. Sorkar hna leh politics khelh hi kan eizawnna bulpui tak zinga mi ang a ni ta hial mai.

Chuti a nih chuan kan State chhunga sorkar hna kan thawhdan hian kan hmasawnna tur a hril thui hle ang tih a hriat theih nghal a. Kan thawh dan dik tak chu kan mize tawk leh kan sorkar hnarkaitute phak tawkin kan thawk ang tih a chiang mai. Kan Minister-te hi zing dar 9-ah an pisaah thu vang sela, an zin chhuak emaw, hmun danga an kal emaw a nih loh chuan tlai dar 5 thleng hi awm ta ziah sela. Dar 4:45 p.m ah te hian mamawh hi nei zur zut mai sela. Kan awmdan chu a danglam mahna.

Tunhma khan kan sorkar pisa hi zing dar 9.30 a tan, tlai dar 4.30 a ban a ni ṭhin a. Chutah inrinni chu Half-holiday a ni a. Mahse thiam tak maiin sorkar hnathawkte khan zinglamah dar 9.00 ah tanin tlai dar 5.00 ah nipui lai chuan bang ila, inrinni hi chu chawl ila, kan sorkar a hek chuang lovang, tiin an sawipui a ni chek ang chu. Engemawti lai (rei tawh tak aṭang khan) sorkar chuan a remti ta mai a.

Mahse tunah hian zing dar 9.00-ah kan tan angin a lang a, a tak takah chuan dar 10.00 hmaa pisa dawr tura kal chu a tul chiahin a lang lova. Tlai lamah lah office tam takah chuan dar 4.30 hnulama thil ti tura kal chu a tihchi loh angreng hle bawk. Chu chauh ni lovin thihna avanga office chhuahsan te chu thil pangngai a ni a. Bialtu upa phei chu dan chi loh an ni hrim mai. Chawhnu dar 1.00 vela mitthi thlalakpuinaah te hian kohhran upaho te’n thla te hi an lakpui lehnghal a. Eng atan nge maw heng thlalak te hi an tih chu hriat ni suh. Upaho nena thlalak hian engnge a kawh ka hre lova, a copy hi kohhranah an thehlut em ka hre lova, veng tihdan anga kan han nei ringawt pawh hian kan sorkar hna kalhmang a hril ve hialin ka hria.

Inrinni kan chawlh avanga kan hun hnawhkhahna tura ngaih, 9 to 5 kan zawm tha leh tawh si lova. A ngentu sorkar hnathawkte lahin an mawhphurhnaah an ngai zui miah lova, sorkar lahin a tilui ngam bawk lova. Chu chauh ni lovin sorkar hnaa tel ve hauh lo, veng chhung mi emaw, then leh rual thihna avanga kal tura Leave lak lah tih lohdan phungah kan neih bawk si a. A tawpkhawka a tuartu chu keimahni kan ni tih lah mipuiin kan hre lova. Min hrilhtu tur leh min kawhhmuhtu tur sorkarna changtute lahin dan awmsa keng kawh a zahawm aiin dan bawhchhetu ngaihhnathiam avanga mi ngilnei chan chan vek kan tum niin a lang bawk a. Kan State a eizawnna lian ber kan kalpui dan hi chu duh ai chuan a dul hretin a lang. Inrinni chawhma kal leh mai hi kan phak tawk chauh niin a lang e.