Guest writer
PL Liandinga
AIRPORT
Tunlaiin kan Airport chungchangah thu eng emaw a awm a. Kan Airport hi IAF kuta hlan tumna a awm ni awm tak a ni a, chutih laiin a ṭha lovang tia ngaihdan lian tak a awm bawkin a lang.
Mi tam tak tan chuan he thu hi a bengchhenthlak angreng ngawtin a lang thei. Mizoram mipui tam tak hi thlawhnaa la chuang ve ngai lo leh chuan mai pawh inring lo kan ni thei a, kan chhawr ve phak loh chungchanga inhnialna lian angreng tak chhuak hi ṭhenkhat chuan an ngaihven lo viau thei ve bawk. Mahse thlawhnaa chuan inring lo tam tak hi kan chuang ang a, keini kan chuan chiah loh pawhin kan tu leh fate an la rawn chuang dawn a. Vawiina ngaihtuah ve lem lo tam tak hian nakinah chuan kan airport hi an la chhawrin an la hmang ṭangkai ang. Chuti chung pawhin chawplehchilha kan hman mai loh tur anga ngaih thil hi chu mihringin ngaihven a harsat chang a awm ṭhin.
Kan sorkar chuan Airport hi IAF kuta hlan a tum niin a lang a, chutiang tur chuan ruahmanna pawh a kal mek ni awm tak a ni. Kan sorkar hian chhan awm lovin kan Airport hi IAF kuta hlan a tum lovang tih a ngaihtuah theih nghal phawt a. Tuna kan awm ang pangngaia kan kal zel chuan kan Airport hian kan sum leh pai a ei nasa deuh va, kan tlin chiah lo niin a ngaih theih. Hman aṭang tawh khan kum tinin kan Airport avang hian sorkar sum, cheng nuai za tam a kal ral ziah a, tihdanglam dan vak a awm lo. Kan hmang ṭangkai em em a, kan mamawh em em bawk a, kan la hmang ṭangkai zel dawn bawk a, mipui tan Airport nei lova awm hi suangtuah ngam pawh a ni tawh meuh lo. Mahse hmang ṭangkai eng ang mah ila, kan sum dinhmun hian tuna kan awmdan hi chu a tlin meuh lo niin a lang. Hei hi kum eng emaw zat kal ta aṭang khan a ngaihtuah mite chuan an lo vei tawh a, thil dangah pawisa kan mamawh em avangin he kan Airport enkawlna pawisa hi chawi belh lo emaw, ziaawm deuhva kan awm theihna tur emaw hi an lo ngaihtuah ngar ngar tawh a. Kan sorkar kal ta ṭhenkhat kha chuan, ‘Kan neih chhun,’ tiin keimahni ta anga a’n lang kha rethei chung chung pawhin kan hlimpui ni hialin a lang a. Chutih karah chuan kan Airport hmang hian tute emaw chuan an sahmim an tipuar viau nia ngaih theih a ni bawk.
Airport te hi chu thil lian tham leh pawimawh tham a ni bawk a, mi State-in engtin nge an buaipui kan hre ve chiah lo nain a hun a lai chuan an buaipui ve hlein a rinawm a. Kan buaipui dan erawh a inang diak diak kher lo vang tih a rin theih. Khawvelah hian thil inang chiah chiah hi chu vang ve thei tak a ni.
Kan tehna tam ber leh kan ngaihdan tam ber chu mi tihdan leh mi awmdan aṭngin kan siam lo thei lova. Kan hausak leh kan retheih tehna chu midang dinhmun aṭangin a ni. Ei leh bar tura lung phang miah lova kan awm reng lai hian mi neih ang in ṭha te, motor changkang te, bank lama mi pawisa dah zat ang te kan nei lova kan inhriat chuan rethei hian kan inhre mai a. Mi neih ang aia ṭha leh nalh leh man to te kan neih chuan hausain kan inhre leh mai bawk. Kan duhdan leh kan rilru sukthlek tam ber chu mi awmdan kan tehna aṭanga lo chhuak a ni. Kan Airport te hi a changkang lo titu tam berin changkang lo an tih nachhan chu mi Airport an thlirna aṭanga lo chhuak a ni a. Ṭha kan tih pawhin a ṭha titu tam tak chuan Airport dang an la hmuh loh vangte a ni thei a, kan Airport pian zia hi an ngainat zawng a nih vang a ni thei bawk. Chuvangin kan Airport chungchanga ngaihdan inang lo pawh hi mi Airport kan hmuh dan aṭanga lo piang a ni a tih theih bawk ang.
India rama awm kan ni a, India ram state danga Airport awmte kan thlir chuan a tam ber chu AAI (IAF ni lo) kuta awm a ni a. Chutianga kan awm ve theih chuan state dang awmdan angin kan awm ve thei mai ang tih ngaihtuahna aṭangin IAF kuta hlan remtih lohna hi lo piang niin a lang. IAF te kuta Airport hlan duh lotute thil sawi hi thil awmdan tur a nih chuan IAF kuta Airport hlan hi thil chakawm lo tak a ni thei. Han ngaihtuah mai pawh hian sipai kuta awm a nih chuan vawiin ang hian kan zalen lo deuh dawn niin a ngaih theih a. Airport-ah hian zalen vak inbeisei lo mah ila, zalen loh theihna kawng a awm chuan a huphurhawm angreng viau mai. IAF kuta a awm chuan sorkar tan a senso thuah state sorkarin tihtur eng emaw a la nei chhunzawm hle dawn niin a lang bawk a. Chuti a nih chuan sum leh paia kan hek fona ṭhin kha a kiam ang em? Kiam ta se eng chenin nge a kiam tak chiah ang? tih ngaihtuah a la ngai leh a. Zalen lo sawt si, sum leh paia hek tho siin kan awm thei em tih hi zawhna lianpui a ni. Chubakah chuan sipai kuta awm a nih dawn miau avangin sipai lamin ṭul an tih miau si chuan, tun ang hian kan duhdan kan sawi thei lo mai ang em tih pawh ngaihtuah tur lianpui a ni. Chu chauh ni lovin, India sorkar laipui leh khawchhak ram dang sorkar innghirngho ta se emaw, innghirngho thei dinhmunah emaw ding se, sipaiin venhimna ngawt thlira an Airport neih chu eng ang takin nge keini Civil tan tlangnel theih tur ni ang tih ngaihtuah tur a la awm bawk.
Kan sorkar hian AAI kuta hlan hi a hreh hauhvin a rinawm lo va, a ṭha zawkin a hre ngei ang tih pawh a rin theih. Mahse AAI hian an la chhawng châk lo deuhte pawh a ni thei a. Mahse state danga Airport zawng zawng deuhthaw pawh an enkawl theih laia; keini Mizoram hi min laksak ve duh tlat lo a nih chuan a beih dan leh a nawr dan kawng a awm em tih hi la ngaihtuah leh fat fat ila, a sualna a awm em? La sawiho thui deuh ta zawk ila kan tisual viau ang em? tih te pawh ngaihtuah theih a ni. He thu hi eng anga hmanhmawhthlak nge tih chu ṭhahnemngaihna mita kan thlir dan azir zirin ngaihdan a awm thei ang a, kan state tana ṭha ber tur ngaihtuahna kawngah hian hmanhmawh loh deuh dan a awm em? tihte a ngaihtuah theih.
IAF kuta kan Airport hlan phal lotute hian AAI kuta hlan a nih theih nana karfung an hriatte pawh han hman ṭangkai tum ni ta se a ṭha ang em? Politics taka ngaihtuah pawhin thil danga sorkar leh Opposition lam ngaihdan inan lohna dangte ngaihtuah chuan, a thu hi a tluangtlam deuh zawkin a lang thei. Kan sorkarin sum a chawi belh hi kan tlin miau loh avangin tu hnena hlan emaw chu kan tihtur niin a lang thei a. Chutih lai chuan kha chen sorkar lo ding tawhin hlan chhawnna dang a ngaihtuah lem lo nia a lan avangin he sorkar hian a hlan chhawn loh chuan, hekpui eng ang mah ila hmingchhiatna tur a neiin a lang lo. Nge, mipui hian kan sum hloh hi ui lovin nei leh nei lo chung chung pawhin Airport hi kan ta la nihtir reng kan lo duh reng zawk em ni? Tlin tawh lova kan inhria a nih chuan tu hnena hlan nge kan tum ang a, min laksak duh lotu AAI te hi an rilru kawih her dan thuah ṭan kan han siam leh dawn em ni ang?
Eng pawh ni se, kan hotu kal hmasate zarah Airport enkawltu tur chungchangah kan han inhnial ta bap bap chu a nia, lawmawm ve angreng tak chu a ni. Mahse ṭhenawm state te ngaihtuah erawh chuan kan inhnialna hi ngaihtuah tham tak zawng a ni e.