MIM KUT THLA A HER LIAM TA

September thla kan lo hmang zo leh ta a. Anthurium Festival kan hmang zova, Mim Kut chu kan hmang ta lo. Kan Anthurium Festival hian eng thil tha nge a thlen a, eng thil tha lo nge a thlen lam sawi ka tum lo. Tu thlalak nge rawn lar chhuak a, tu ‘thil’ in nge kan hriat lar tih pawh sawi ka tum lo. Tourism Deptt. buatsaih, he Tourist Attraction (a saptawng te hian han sawi deuh kher ila) atana kan Festival buatsaih hian a tir atangin hemi chhim tura lo kal eng Tourist nge a hip a, kuminah engzah nge kan hip khawm? Tourist anga ngaih theih te hian min bawr lian tial tial nge awmze nei hauh lovin kan kal a, he thil kan buatsaih nana kan tan chhanah kan Tourist hi kan lam ve mai mai nge tih pawh sawi ka tum lo. He Festival hman nana kan pawisa senso dan leh eng ilo hi eng anga belhchian dawl nge ni a, eng anga chhui chian chakawm nge tih pawh sawi ka tum lo.

Kum engemawti chhung chu Pu B. Lalthlengliana te, Pu C.Vanlallawma te, Pu R. Ramhmangaiha te leh Pu Ngaizuala leh midang thahnemngaite avangin Mim Kut hmannaah ka tel ve thin a. Chheih lam emaw, Mizo lam chi hrang emaw, hlado chham tih leh kan Culture hnahchawi thenkhat a thiamna leh tuina nei ve hauh lovin ka tel ve lawp lawp a. Ka tel chhan ber chu kan Mizo hnam zia a bo lohna tura tha thawh theihna muala theih ang tawk chhuah ve ka duh vang a ni.

Ka tel vena thin YMA hian Ram leh Hnam Humhalh tih hi kum engzahnge kan puan tak ka hre lo. Kan puang tlut tlut a. Mahse YMA chuan Chapchar Kut chauh ngaihtuahin Mim Kut leh Pawl Kut chu a ngaihtuah lo.

Kan sorkar pawh hian Chapchar Kut a ngaihtuah a, Mim Kut leh Pawl Kut chu a ngaihtuah lova. Mim Kut hmanna tura kut kan han dawh kual te kha ka tlin lo angreng hle mai a. Art & Culture lam lah chuan engmah an nei lova. ‘Engmah a awm lo,’ tih bak chu an hnen atangin dawn tur a awm lo. Kan ram hruaituho kan han hnîk kual a, a then phei chu kan tawng tu huatthu suhah hrethiam lo hmel tak tak an nih avanga kal kan te kan nei a. Chutah pawh min khawngaih em em vanga min pe ni awm taka min ngai hmel angreng te han hmuh kha ka tlin lo.

Kan ram leh hnam, kan hnam zia te kan humhalh dawn chuan kan Kût chi thum neih te chu tha takin kan vawng tur a ni a, sorkar tibuai lutuk lova a lo ngaihtuahtu pawl kan awm a, pawisa tlem te hmanga kan lo ti thei a nih chuan sorkar chu lawm hle turah ka ngai tlat a. YMA te pawhin min phurpui a, an inrawlh ve hman lo a nih chuan min phurpuina an lantir turah ka ngai a. Chapchar Kut tiat veka heng Kut chi thum te hi hman pawh a chi lohva, mahse a thih lohna tawk tura buaipui thei kan awm chuan sorkar leh YMA chu lawm em em a, min tur sauh sauh turah ka ngaih laiin chuti awzawng a ni lova. Platform a lawn a, ‘Kan ram leh hnam humhalh hi a pawimawh,’ tih a, Chakma ngawt emaw, Tuikuk ngawt emaw, Vairengte ramri ngawt emaw, zu dap ringawt emaw vei hi a tawk ka ti lo deuhva.

Chuvangin kuminah chuan kum danga mimal thahnemngai te hnen atanga kan thawhlawm khawn thin te kha khawn lovin, mahni pawhin thawh tawh bawk lovin, ‘Kan sorkar leh kan YMA te rengin Mim Kut hman loh hi an tlin hle bawk a, i hmang lo mai teh ang u,’ te kan ti tlang ta a nih kha. Kum engemawzat kan lo thawh rah kha vawiinah hian hmuh tur a la awm em ka hre lova. Kan Mim Kut hmannaa kan pi leh pu te tihdan thenkhat Pu Zathanga ten an han entir a, Mim Kut awmzia lemchan leh a hriatthiam awl zawnga kan han inhrilh thin te kha thangthar tan hlu hle tura ka ngaih avangin ka ui khawp mai.

Delhi lamah khuan an sakhua leh an hnam ze humhalh nan kum tin Ram Lila lemchan (emaw ni) an chhuah thin a. Rama leh Sita-i te thawnthu vel kha niin ka hria. Chu chu an kalpui ngat ngat a. Keini aia a let tam taka an changkan tawh hnu pawhin chutiang chuan an la ti a. Chutianga an channa hmun te pawh chu Ram Lila Ground an ti tawp nghe nghe. Keini erawh chuan Billy Graham Home Crusade Video te kan han nei a, Anthurium te kan han ching ve dek dek a, kan pi leh pu ze hlui chu kan paihthlain kan theihnghilh ang a, kan ropui mai dawn angah kan ngai ta mai ni hial te hian ka hria a.

Hnam Chhantu Pawlin Handicraft te an han chawisang ngat ngat a, mahse a hriat pawh kan hriat thiam loh, engnge a nih chiah pawh kan hriat loh Mizo Carbon Industry atan cheng vaibelchhe tam tak kan sen laiin Handicraft chawisanna tur (Hnam Chhantu kher lo pawh) kawng chu a kaw tha lo khawp mai. Kan puantahtu te, kan loneitu te, kan hnam lam thiam te chawisan nana kan kum nga pawisa senso hi kan Anthurium Festival tum khatah hian a zo vekin ka ring a. Anthurium Festival-in a tum ber, kan state rawn tlawh tura pawnlam mi sawm luh chungchangah erawh chuan kan thlen chin a sang lo leh hle bawk si niin a lang.

Hnamdang zaithiam te zaidan zir reng reng hian kan lungawi mai dawn niin a lang thei ut ut a. Mahse he kan thisenah hian Mizo thisen chu a la luang reng a, miin kan nihna dik tak min zawh a, hrilhfiah kan tum tikah chuan Mim Kut leh Pawl Kut te kan sawi tel a ngai ve ang chu.