POLICE AN LA DAWN

Mizoram sorkar chuan Police a la dawn a, za chuang lai an la dawn a ni awm e. A diltu pawh an ṭhahnem angreng hle a, police-a ṭang duh tan chuan tlin a chakawm duh ngawt ang.

Tun hmain police hi Party hrang hrang sorkar laiin an lo la tawh ṭhin a. Kan police lak te chu an inang lo hlawm khawp mai. Ṭhenkhat chu an hmel han en vang vangin engti tiha tling zo nge an nih hriat a harsa viau mai a. An san zawngah an tling lo tlatin mipui vantlangin kan hria a, mahse police chu an ni ve miau si. Ṭhenkhat chu an hmel han enin an rinhlelhawm sa ve riauva, an kutte pawh tlangval hrisel pangngai kut nen a danglam deuh tlat a. Chubakah an hmel hrim hrimah pawh ṭha taka dan kenkawhna kawnga thawktu tur hmel lam pu lovin, dan kengkawhtute tan chuan thil ṭha lo eng emaw a thlen palha rinhlelh hmasak pawl tur ni tlatin an lang bawk. Eng emaw hun laia kan police làkah khan Mizo pangngai anga kan ngaih chiah loh, Mizoram chhunga awm ve hnam pakhat kha chu, ‘A theih hram chuan lak ngei ngei tur,’ tiin sorkarna chelhtute khan awka an chhuah tlat mai a. A mak angreng hle. Kha'ng mite kha mipui nawlpuiin kan duhsak lem loh an ni a. Kan hotute'n khatia an ti mai kha a mak angreng hle mai tih loh chu sawi tur a vang letling phian.

Kan police lak tawh dan chanchin hi a ngaihnawm lo angreng a. Hetia police lak tur a’n nih takah pawh hian kan hotute lu chu a hai ve fe chuan a rinawm. Kan Chief Minister hlui Pu Lal Thanhawla'n, ‘Insawipui hnam kan ni,’ a tih angrengin hna zawng zawngah hian sawipuitu tel lova tlin theih loh anga ngaihna hi mipui thinlungah a riak nghet tlat tawh mai a, buaithlak angreng tak a ni. Mahni inrin tawkna zawng zawng hetia paih bo a lo nih takah hian kan ram hruaitu hmasate khan eng chenah nge mawh an phurh ang a, anmahniah inthiam lohna chhe té tal a awm ve ang em tih hi ngaihtuah tham tak a ni. Tu te emaw kan duhsak avanga ram mipuiin sorkara rinna an hlohna te, tling lo chung pawha tlin theih tlat anga an ngaihnate hi a man a tam hlein a lang. Tun hma police laknaah kha chuan hlaphuah thiam Rokunga'n, ‘Dikna a fam ta, felna a tlawm ta,’ a tih ang mai kha thil awmdan a ni hial law maw a tih theih a. Chumi avanga sorkar kan rin tawk lohna man hi Mizoram mipuiin eng chen nge kan la pek zel dawn hriat a ni lo va, kan sorkarin lei a bat, cheng vaibelchhe tam tak ai hian kan tan a pawi zawk hialin a rinawm. He hnam mipui rilrua rinawm lohna te, thawhrimna bosal duhna te, hlemhletnate leh dik lohnate kan hna lakdan avanga kan tuh hi kei chuan pawi ka ti ngawih ngawih a. Mi zahawm tak tak tura ngaihten hetiang rilru pu lo thei lo tura min han dah ta hi a lungchhiatthlak ka ti.

Hna lak kawnga rinawmnate hi chu kan sakhuana pawhin a huam phak loh thil, kan hnam tihdan (culture)-a bet ve ang maia ngai tawk pawh an awm nuk tawhin a rinawm hial. ‘E, Mama, nang chu chutiang khatiang mi chu i ni a, sorkar hian a duh chu chutiang mi chu an ni si a, i dil ve thei hlei nem,’ ti duh kohhran upa leh Pastor te hi an la awm ang em? Chutianga tih ai chuan tling lo chung chung pawh sawipuitu neih avanga an tlin chuan Pathian malsawmnaah an ruat ang a, dik lohna awm reng reng lo angin kan sakhaw puithiamte leh kan kohhrana rawngbawltute pawhin an ngai vek hial tawhin a rinawm. Chutiang hnam zingah chuan thiamna leh tlinna chuan eng chenin nge awmzia a neih tak ang? Manipur lama an tihdan te pawh hi sawi ṭha ngam lo leh sawi duh hauh tawh lo kan kat nuk ang tih rin a awl khawp mai.

Tun ṭuma kan police lak turah hi chuan a sawipuitu lam ngaihtuah lovin kan ram tana ṭha tur leh tling tur chauh ngaihtuahin, an tehkhawng siam aṭang chauhva tehin la thei hram se a va duhawm em! Amaherawhchu, tling lutuk leh thiam lutuk chu lak loh hial tlak an ni. Police an nih chuan an hna tur tlangpui a hriat theih a, Written Exam-a ti ṭha ṭha an lak mai chuan reiloteah chu'ng mite chuan hna dang an zawng leh ngeiin a rinawm a. Lehkha zir kawnga thiamna tur chin bituk pel nasa lutuk, Doctor te, zirna thlur hrang hranga Master degree neite ang chin chu an lo inziak tling ta a nih pawhin, lak loh dan awm se a ṭha ngawt ang. Sorkar hna lakah hian a tling lutuk chin hi awm ve theih tak mai a ni a. An han tling te te a, hna dang dilin an vir buai leh ngat ngat a, an hna dil tak kha thawk tak tak mang lovin hna dang dil leh hmaa lo nih ve mai mai nan an duh chawk. Chu mite hmun ruak hnawh khat leh tura buaipui chu a buaithlak avangin tling leh lutuk ang chi chu lak loh dan kan sorkar hian ngaihtuah thiam se a lawmawm ngawt ang.

Tun ṭum police lakah hi chuan diknain rorel turin kan beisei tur a ni a, insawipui hian awmzia nei ta hauh lo mah se, kan sorkar hian a tih awm tak a ti angah pawh kan ngai thei ang. Tun hma lam sorkar leh tun ṭum sorkar hi chu kawng tam takah sorkar a nihna angin inanna nei mah se, tun ṭum sorkar hi chu danglam turin kan beisei a. Kan beisei ang diak diaka a danglam ta lo a nih pawhin eng emaw chenah danglamna a awm chuan, lawm dan tawk leh pawm dan tawkte pawh thiam ila a ṭha hle ang. Sorkar hmasa awmdan anga an awm pawhin ‘Kan danglam dawn an ti si a,’ tih ṭawngkamte pawh chhuah an awm zauh zauh tawh. Chuti a nih chuan tun hi tun hma lama lo sorkar tawhte tihdan ang lo, tihdan ṭha zawk anga tih hun a ni a. Mipui pawhin kan sorkarah hian a ṭha zawnga danglamna an beisei a. Mipuite beiseina hi tihhlawhtlin hram a ṭha khawp mai.

Tun sorkarah hian aikal lak a’n bo ta phawt a, thlai thar leina tur pawh kan duhthusam ang diak diak chu ni lo mah se, budget-ah dah a ni ve tain Mizoram sorkar chuan thlai thar a lei ta ngei a. Contract hna pawh MNF pachalte pawhin an chang tih kan hmu a. Restricted tender te chu bo fai vek lo mah se, Open Tender hmel kan hmu ta malh malh a. Advertisement chhuah lova hna lak pawh a thawm hriat tur a tlem ta raih mai. Police lakah hian insawipui hian kori han tu lo leh chiah se, mipui leh ṭhalai tan beiseina bo tawh kha a lo kir leh thei mai awm e.