ZPM MINISTER TE U, IN EIRU VE THIANG LO A NIA.

‘Aw ka ram, Mizoram...’ tia Lalramnghinglova'n mipui rilru a sawi nghin aṭanga Sanglianthanga'n, ‘Kan sualte ngaidamin, kan ram a tidam leh ang...’ tia mittui tla lek leka Zoram hmangaihtute'n beiseina nena an thlir avanga rorelna ṭhutthlenga thu ta in ni a, sual tinreng bul (zu ni lovin) sum ngainatna khurah in tlu lut ve thiang lo. Kan beiseina zawng zawng innghahna hi in eiruk lohnaah a innghat vek a. In eiruk vaih chuan in tan leh kan tan a pawi dawn mang e.

Rorelna in chan dawn lai vela kan ram natna kha a na em mai a, mipui kan beidawng ngawih ngawih a nih kha. Kan beidawnna kha kum 1986 (kum 37 vel) aṭangin zawi zawiin a rawn inṭan a, ‘Kan sorkar hian thil ṭha tak an sawi a, an la ti hman lo a ni ang e, khawnge kum nga dang atan i’n thlang leh phawt mai teh ang. An sawi ang hi an ti hman tawh mahna,’ tiin beiseina nen kan han thlang nawn ṭhin a. Mahse kum nga dang (a hmaa mi nen kum sawm) an han lal leh meuh chuan, ‘Tun bak zawng kan tling tawh dawn lo bawk a, khawnge i’n inhaivur tak tak teh ang,’ ti ang deuhvin an lang ta tlat a. ‘Hei chu a ṭha lo, hei zawk hian i thlak teh ang. An ziaawm ve tawh em ang chu maw,’ tiin sorkarna dang din thei tur nia kan hriat kan han thlang a. Mahse kan bei a dawng leh em em a. Kum 37 chhung vel chu Party pahnih kan thlang inchhawk zak zak a nih kha. A ṭhenin thu an sawi uar deuh va, a ṭhen an ṭawng bung deuh va, mahse kan duhkhawp lo ve ve. A landan chuan a ṭawngkam thiam apiang leh a sawi tam apiang kha kan nin chinah chuan kan ṭawng nasa. Eng pawh ni se, englai pawha kan buaina leh hma kan sawn theih hauh lohna chhan bul nghet tak chu eirukna ngar ngar a ni. Culvert thlâwk thei te, Maruti car quintal sawmkua phur thei te, Meghalaya leh Aizawl inkara truck ni khata vawi hnih vei hmante leh titi mak pui pui, a tak ni angreng lawi si kan ramah a léng a. Chutih chhung zawng chuan inkhawm erawh kan ṭhulh chuang hauh lo va, kan kal dan erawh chu ‘Aw Lalpa a ngai bawk,’ tih ang deuh a ni.

Kan ram hi a na a, a na tawh ṭhin a, a na mek a. Chuta ṭanga chhuah chu beiseiin ‘Kan ram a tidam leh ang...’ tihte kha mittui tla dawn dawnin mipuiin kan lâmpui a. Chuta kan rilrua duhthu kan han sam tak tak leh beiseina kan han nei tak tak chu nasa tak a ni. Eiruknate chu vawm bo ang daihin a bo kan ring a, chu chauh a ni lo, kan Minister te pawh mipui Minister, inngaitlawm leh uchuak hauh lo, sorkar inrelbawlna pawh man tlawm te te turah kan ngai a. Kan thlai tharte sorkarin min leisak ang a, chutih hunah chuan thingtlang lamte hi Aizawl aṭangin kan pan chur chur turah kan ngai a. Heng kan suangtuahna zawng zawng hi keimahnia kan awmhmun aṭanga kan lo beisei ve ngawt a ni lo, mipui hmaa in thusawi aṭang te, Party chhung inkhawma in thusawi aṭangtea kan lo khaikhawm vena a ni.

Thlai thar lei hun hi keima mimal chuan ka lo nghakhlel a, ZPM Party siam Mizoram sorkar chuan sawhthing quintal nuai thum zet a lei ta. Hmunphiah pawh a lei, aieng pawh a lei. Sawhthing quintal nuai thum tam turzia hi ka ngaihtuahin a ropui ka ti lo thei lo va. Heti chunga thingtlang mite hian lawm nachang an la hre lo a nih chuan tih leh ngaihna a vang a. Dawt thu leh thu puarpawleng hmanga inthlan dawna dàwi át chi chauh ni turahte pawh ka ngai. A chhan pawh sawhthing ber sorkarin a intiamna anga a lei tawh chuan eng emaw chen lungawi hi chu tih ve awm tak niin ka hria. Thil dangte chu kum 37 chhung, sorkar hnathawkte kuta lo awm tawh, tihdan phung nghet em em mai an lo neih tawhna, a ṭhen phei chuan an pianpui hial a nih avangin tihdan dang hre lo pawh ni se a mak lo vang. Tam tak chu fel thei mah se, ṭhenkhat chu an thisenin a ṭhanhnan tlat tawh a, kil tinah thil a fel thut seng vek lo vang.

Heti chung hian in eiruk ve hi a thiang chuang lo. ‘Sir, hei chu heti lo hi chuan tihngaihna a awm lo,’ an tih pawhin eirukna nen a inkaihhnawih chuan in ti ve thiang lo.

Eiruk ve theih loh nachhan lianpui in neih bik chu vantlang leh mipui hmaah a hranpa ngatin, pawl dang neih ve loh Val Upa kaihhruaina hnuaiah vantlang hmuh theih (TV)-a lang turin in intiam bik tlat a. Chuvangin mi dangin nuai zariat sawmkua pakua pawh lo chheprelh sek sek se, nangni chuan a nuaibi pawh tling lo in lak ve vaih chuan kan lung a awi dawn lo va, thiam in chang hek lo vang. Eng emaw pawh lo thleng palhin sawi chhuak ta ila, ‘E, engah nge ka sawi chhuah loh vang? Kan hmaah eiru hauh lo turin an intiam a, chutia an intiam tawh hnu chuan a sawi chhuaktu zawk hian thiam loh ka chang ang maw?’ kan ti ve thei dawn asin. Governor bangla-ah dan pangngaia rinawmna thu in tiam kha khawvel zawng zawngin an pawm mai a, mahse nangni chu khami bakah khan in intiam hranpa leh ngat a, chuvangin mi dang in ang ve thei lo.

Khatia in tih avangte pawh kha a ni mahna, vawiin thlengin eirukna kawnga sawi sep kai langsar in la awm lo va. A mimal a, ‘He mi hi chuan a eiru ngei a ni,’ tih hi vantlangah sawi tur a la awm lo. A lawmawmin in awmdan tur dik tak a ni. Mahse ka hrilh a che u, khawi maw lai laiah hi chuan derthawng lai a awm em ni chu aw, tih tur a ni ṭan ta. Hrui fei zawng tehna chu a rek lai ber hi a ni an lo tih ṭhin angin, sawhthing quintal nuai thum chuang sorkarin a intiam ang taka a lei hnuah quintal hnih vel lei loh hi mi ṭhenkhat chuan, thihna tham sual sawiin an sawi ang. Eiru ve hauh lo tur Minister-te hi kan chhiar nghauh nghauh thei che u. Kan chhiar rik lauh lauh lem lohte hi a mimala kan la dem ngawt loh chuan a sorkar pumpui hian a tuar ang a, Mizo leh Mizo inrin tawn lohna te pawh tun hma ang bawkin a hrin belh ang.

Eng pawh ni se, eiru turin kan beisei lo mai che u a ni lo, in eiruka a pawi dan tur hi nangni leh kei hian kan sawifiah thiam mai lo.