TRUMP A TLING

Ram ropui, America ramah tlang rin loh Donald Trump-an hnehna a chang a. Mahni tual zawl leh tualchhung politics theihnghilhin ngaihdan kan han sawi ve sup sup mai a, a ropui teh e. He thil thleng pahnih hi keini ang duang chuan a chipchiar kan hre ve pha lova, hriat viau pawh mi tam tak tan chuan a tul chiah lo thei. Mahse kan hlain, ‘Thu lau mi â phak tawk,’ a tih angrengin kan tualchhung nena a induh theihna lai tur ni a lang tlemte chin chauh kan chhuidawn hlek ang.

Mithiam leh thil chinchang zir mite chhutdan chuan Clinton-i kha tling tura ngaih a ni a. Khawvel pawnlam (America ram pawn) aṭanga lo thlirtute zawng zawng chuan tawng duhtui lo tak, thu basa ngam zet anga lang, Donald Trump-a hi America ram President atan a tlin an ring lo. A tlin an rin loh nachhan pawh anmahni Party mi lawk tak tak ngei pawhin an thlawp lova, President ding lai Barack Obama-an a lang a pauvin Trump-a khingpui (Clinton-i) a campaign-pui a, zaithiam leh mi lar tam takin an duh loh thu au chhuahpuiin a tlin phawt chuan America ram an chhuahsan tur thu te an puang ul ul a. Chuti fakauva dodalna nasa leh mithiamten ngun taka mipui rilru suk thlek an han bih aṭang tein Trump-a chu tling lo turah an ngai a. Inthlan hmaa an dinhmun en nana an hman tlanglawn tak, mipui hmaa thu insawi chhawkna hun, Debate an tihah te pawh Trump-a chu tling lo zawk a, Clinton-i tling zawk turah an ngai vek bawk. American-ho changkanzia leh tunhma President ni tawh leh an thusawi kalhmang han enin Trump-a chu tling lo zawk tura ngaih vek a ni. Mahse a tling tlat. Khawvel mak tih hlawh turin Trump-a chu America President atan a tling. He thilin min hrilh pakhat chu inthlanna chu inthlanna a ni a, America ram ropui angah te meuh pawh mithiamten mipui sukthlek an chhut dik thei lo tih hi a ni.

Hetiang thil lo thleng a, Trump-a a tlin chhan ber ni a lang ta chu Clinton-i khan rin a hlawh tawk tlat lo a ni. Sap pachal pui puite khuan Clinton-in America rama hnam chitin reng mai bakah Muslim-ho a ngaithei lutuk te, neih inang (mipa leh mipa, hmeichhia leh hmeichhia) inkawp a ngaithei riau mai te chu an lo duh lo nasa hle mai a. Chu chuan an hnam himna a nghawng dawnin an hre tlat ni tur a ni. Inthlan dawn hnaihah Clinton-i rinawm tawk lohna ni awm tak (hei hi engnge a nih ka hre ve vak lova, e-mail thawn tih vel a ni. Thu pakhat thawn chungchang a ni lova, thu tam tak, mi tam takin an thawn aṭanga hlawkna lo ei tih chungchang vel a ni awm e), an vawrh darh nge, an hai chhuak pawh keini chuan kan zu hre pha ve tawh lo. Chutiang thu chu a awm a ni. Chu chauh ni lovin kuthnathawktuho khuan Trump-a hi danglamna thlen thei tur zawk niin an hria a. Dinhmun tha zawkah mi hnuaihnung zawk te an chuankai ve theih an beisei ni ngei tur a ni. Clinton-i ho chuan awmphung pangngaia awm pet pet a, an tan hamthatna beisei tur engmah awm lova kal zel mai a kawk tlatin an hria niin a lang. Trump-an thu rorum pui pui, anmahni pawlh buaitu um chhuah a tum thu te leh Muslim-ho nawr chep a tum thu te pawh chu Clinton-i hova kal tleng tleng ai chuan an duh ta zawk hial niin a lang bawk. Heta kan ngaihtuah tur chu miin mipui rin tawk a hlawh lohva, ram himna (security) chungchanga hlauhthawn an neih a, beisei tur kawl êng an hmuh loh chuan vote hmangin an lantir lo thei lo. Hei hi Mizoramah pawh a ni. Kum 2008 a MNF tlak chhan kha thildang bakah mipui khan him tawk zo dawnin kan inhre ta tlat lova, helho nena kan inchiahpiah dan kha a dik tlat lo a ni.

Keini hian kan sorkar kan thlak chhan ber chu sorkar laka beiseina kan hloh takzet a, anmahniah rinna kan tlakchham a, an intilal vel kan hmuh nin tawh chinah hian kan State a roreltute hi kan thlak tlangpui thin a. Tun thleng hi chuan heng thil hi kum 10 dan, sorkarna an chelh aṭanga inthlan nawn leh hnua inthlan leh tikah a thleng tih mai niin a lang. Clinton-i ang maiin sorkarna fawng vuantu na na na chu inthlan dawn thleng hi chuan an thawm a nain rin an hlawh fo thin a. Mahse Mizoramah chuan inthlan nawn leh hnua vawikhat dang thlan leh (tum thum thlan nawn) hlawh Party hi kan la hmu rih lo. Keini ramah chuan hemi chhan bulpui ber pakhat chu eirukna leh hlemhletna a ni chawk.

Sorkarna chan vawihnihnaah chuan rorel lai party-te hi an lo tlangnel a, mipui zahna an tlachham a, mahni inhai vur duhna thinlung an lo pu lian tawh a. Kan ram hruaitu, tunhmaa kan thenawm pa thin te kha Banglaah an han awm a, anmahni betu zaa 90 (90%) chuan an han ‘Sir’ tlauh tlauh mai a. Sorkar hnathawk fing fal zualin hnungtawlh chungin an pisa an han chhuahsan a, chutiang leh thildanga ‘Sir’ ti a kum nga an han bawl chuan tunhma anga anmahni kawm tumtute chu an lakah an tlatlum lo tawlh tawlh mai a. Chuta chhapah an vulh len Party Workers te kha an huangtau tawlh tawlh a, chu chu kan politician ngaihtuah thui lem lo te chuan mipui aiin an dah lal lutuk (heta lutuk ka tih hi ka ti tak tak!!!) a. Contract Works te chu Party mi leh saten an insalem vek turah an ngai nghet hmiah tawh a. Sorkar hnaa mahni laina thun te chu an tih ve tur ngawih ngawihah an ngai tawh mai a. (Tunah pawh MLA hriatpui loh chuan zirtirtu sawn awih loh tih a ni a, a nihna takah chuan MLA thu lo chuan sawn awih loh tihna) An ti nasa tawlh tawlh a, mipui mimir chuan zaktheilo kan tiin mak kan ti tulh tulh a, mi pangngai tan chuan boruak han en vang vangin sawi tur a tlem tulh tulh a, mahse an lakah kan rilru a hel tulh tulh bawk. Chung avang chuan ropui ve hlea inngai nghet em em chungin an tla ta duai duai thin a ni.

American kan ni emaw, Mizo kan ni emaw, kan rilrua zawhna awm, kan sawi chhuah si loh, a chhanna pawimawh tak (tlin leh tlin loh hriltu) chu : ‘He sorkarah hian beisei kan nei em?’ tih hi a ni. Intodelh tura sorkar hmalakna tak tak chu kum 10 hnuah chuan mipui tan a riruang a hriat ve mai zel. Kan eiruk leh eiruk loh te chu rin ai takin a hriat theih a. Tu in sak emaw te hi an hmanraw hman dan thlengin rin aiin kan lo hre ve zel mai a. An pawisa hrawm nat leh nat loh te hi kan hre ve duh phian a. An nupui fanaute khawsak dan te leh eng ilo te hi kan hre thei phian. Eng vangin nge kan hriat lohvang? Thingtlang khaw te tak te Hall emaw, engemaw tihkhawmnaa an thu lianpui pui sawi te pawh Chanchin Tharah te, Chanchinbuah te kan lo hmuh a, kan lo ngaihthlak chuan engahnge an nupui fanaute khawsak dan hautak leh hautak loh chu kan hriat loh ang?

Intodelhna tura ruahmanna (MIP or NLUP) te pawh eng ang pawhin sawi tlawr mahse a tak tak chu hriat chin kan nei ve zel a. An semdan pawh thenawm aṭangin rin ai takin hriat a awl. Chuti a nih avang chuan an sawi tlawr nasat poh leh a teuh lohzia a lang chiang lo thei lo. Kan thenawm tlangval, engmah a ni bik lo tih kan hriat hi i fak nasat poh leh i thusawi kan awih lo nasa ting mai lovang em ni? Engmah ni vak lo sawi rinawm chiam chiamtu hi ring turin chakna kan nei lo, American ang ve tho kan ni asin. Kan thenawmpa, thawh mumal nei lo chu sawi loh, thawh tum mumal pawh nei lo hnena NLUP pek rikngawt hi Flagship Programme atan chuan thlamuanpui harsa deuh a ni. NLUP te ang te hi Party invulhna nge, sorkar hmaiphih tumna nge, mi tlahlang hnena inthlan hmaa sum pe lawka thamna tih hi hriat har tak a ni. Sorkar hmaiphih tumna ka tih lai tak hi ngaihtuah dan chi hrang a awm thei. Mi hlawhtling sa tu te emaw NLUP pek loh pawha hlawhtling sa leh hlawhtling tho tho tur kha NLUP an han pe a, an hlawhtlinna awmsa chu NLUP hlawhtlinna angah pawm a ni ta. Mimirin NLUP kan lo ngaihdan chuan ei leh bara Zoram intodelh nana khai chhuah ngai leh khaih chhuah theih te, mithiam leh sorkar chakna hmanga khai chhuahna hmanrua tur a nih laiin kan ngaihdan nen a inpersan ta hu mai alawm.

Mahse Trump-a te dinhmun leh kan dinhmun inan lohna chu NLUP khing tur hian NLUP ang deuhva dawn dur dur theih hi kan Opposition lian ber hian a tawktarh ve mauh mai a. Zawlbuka e tang theuh theuhah a eng zawk nge kan thlan ang tih mai hi kan chan tawk a ni. A pumpui thua Mizoramin hma chu kan sawn ve bek bek lai hian kan Political Party te hian hmasawnna kawngah chuan mipuite hi kaihruai chiah lovin mipui hnungah hian a kal niin a lang.