Guest writer
PL Liandinga
AIZAWL MUNICIPAL CORPORATION
Aizawl Municipal Corporation hi hun engemawchen a lo ding ve ta a, a awm hma ai chuan Aizawl khawpui pawh a danglam ve ta deuh bawk a, a lawmawm hle. Tunhma, sorkarna fawng vuantu apiangin an nawm an mak a an duh dan dana thil an ti thin leh duhsak mual leh duhsak loh mual danglam lutuk thin te kha a ziaawm ta hret a. A awm hma ngaihtuah chuan a awm hnu hi chuan thil a danglam ta deuh.
Aizawl khawpui enkawl kawngah hmasawnna tur thui tak erawh kan la nei. Kum thum kum li liam ta khan in ka sa ve dawn a, dan angin phalna te pawh ka dil ve thlap a. Mahni inring tawk leh dan bawhchhe lo tura inngai ve ka nih avangin phalna ka dil hnuah chuan khawilai atang emaw hian, ‘Bul lo tan mai rawh, phalna pawh a chhuak mai dawn e,’ tih tawngkam tha umin ka sa ta a. Ka in sak chu a en te pawh an rawn en a, dan te pawh ka bawhchhe lo niin ka hria. Mahse ka sak zawh deuh vek tawh hnuah phalna lehkha chu a lo chhuak ve ta chauhva. A karlakah ka theih ang angin ka zawt a, ka ngaihven zui ve nachungin a lehkha tak chu a chhuak tlai nge min pe tlai pawh ka hre ta chiah lo.
Kalphung fel hi a pawimawh hle mai a, kan inrelbawlna (administration) hi a fel loh chuan dan tha fu fu te pawh han nei ve thin mah ila a dan awmsa leh a bawhzuina inkarah hian thil tam tak a la buai thei a. Dan neih that hi felna a lo ni ngawt lova, bawhzui loh chuan dan hi dan a ni ve mai. A duhin an zawm a, a duh lovin an zawm lo mai thin. Chutiang a nih chuan dan awm lo aiin a buaithlak zawk mah. Dan chu awm lo law law se khawtlangin dan a siam theih a, khawtlang fel, hruaitu thahnemngai nei tan chuan tih theih a awm law law zawk ang. Chuti ni lova dan awm ve si, a bawhzuitu tur ten an bawhzui that loh tlat tawh chuan a buaithlak dan a thuah letling zawk.
Thla hnih-thum liam ta vel lekah khan Tuirial a bawlhhlawh sawngbawlna hmun hi AMC lamin Local Council member te min tlawhpui a. Kan kal a, kan en a, thingpui tui tak kan in a, kan haw leh a. En loh ai chuan a bengvarthlak nain kha aia hnemhnang deuh zawk khan a inkilkawi theihin ka hria a, thahnem ka lo ngai deuh. Ka lo ngaih ve dan chuan kan en nachhan pawimawh ber chu bawlhhlawh thliar uluk pawimawhzia kan hriat theihna tur a ni ang chu ka lo ti ve ringawt a. Mahse chu lam chu min hrilh a nih pawhin kei pek khan ka lo hre lo ni ngei tur a ni. Ka hriat loh hlana an lo sawi a, keima mimalin ka hriat loh vang a nih chuan min hrethiam se (Thiante rualrem lova ka pelhe phei chu ka hre hauh lova). Kan thil hmuh kha eng anga ropui leh tha pawh ni se mipuiin kan tih ve tur leh kan tih atana pawimawh lai tak, bawlhhlawh thliar that hi kan rilruah a tlak nat loh chuan kan sawtpui nepin ka ring.
Dik tak chuan kan bawlhhlawh paihna en haw kha ka mangang ru haw viau mai a, kan bawlhhlawh paihna hian min dawl rei lo palh ang tih te ka hlau haw a ni. Hmundanga siam kan tum mek te hi siam thuai thuai a, kalphung fel tak neih thuai atan tha hlein ka hria a. Tuna kan awmdan ang chuan a paihtu motor hi a inhnawh tâwt mai ang tih te ka lo hlau ve a. Bawlhhlawh kan thliar fel hle loh chuan a paihna hmuna a buaipuiawm turzia pawh a lang nghal vek. Bawlhhlawh reng reng hal phal loh tawp te kan ti lehnghal a, kan ningnawi zawng zawng hi bawlhhlawh paih motorah hian paih ta tak tak ila kan bawlhhlawh paihna hian a dawl zo pawhin ka ring lo. Kan zu en lai pawh khan buaipui tham fe a awm a, kan en atang khan hei hun a liam leh ta nual a, kan la inpaih ve zel zawng a nia, a lawm pawh a lawmawm viauin ka hria.
Contract hna awlsam leh hlawk angreng zet zet inpek mai hi chu a awl viau a, chu lam ai chuan kan bawlhhlawh paihna hi kan AMC hian a dang buatsaih lehna tura an sawi, Aizawl West lam leh Aizawl South lamah hian buatsaih thuai thuai se a tul ka ti ngang mai. Kan bawlhhlawh paih hi a kalphung kan siam fel loh chuan bawlhhlawh paih motor driver te hi kan ngam lo titih mai thei ang tih te ka hlau rum rum mai.
Inkaihhruaina mumal a awm loh chuan thil nuihzatthlak pui pui hi a thleng thei a, sawia nuihzatthlak thei tak, nuihzatthlak mang hauh lo te pawh a awm thei. Hmanah (AMC pian hma, tuna kan sorkar hrawn mek hun hmasa hmalamah daih tawh khan) hmun pakhatah chuan veng chhung miten an veng kawng zauh an duh a, sorkarah Bulldozer an dil a. Sorkar chuan a tir ve mai a ni ang chu maw Bulldozer chu a kal ngei a. Hmun thumah hna thawk tur a ni a, mahse hmun khata a hnathawhnaah chuan a driver chu a zawn in neitu (anmahni ram pe a vantlang kawng tihzau phaltu mi pangngai tak) te chuan zu an pe duh lova, Bulldozer driver chuan lai duh lovin chu hmun chu a kalsan daih mai a ni! Inawpna a fel loh thui tawh chuan sorkar mi chhawr thenkhat hi huangtau thei tak an ni a, sorkar mi chhawr loh, mimal (in leh lo dintu thenkhat) phei chu rin aiin an huangtau thei a, an ngam zel mai bawk. ‘A thlawnin kawng zauh nan laih kan phal e,’ tih tih pawh a lai thei ta lo chu nikhua a lo rei a, a ram neitute chuan an pawisain lung an rem a, in te an sa a, chulai kawng kual chu vawiinah chuan Aizawl khawpui chhunga kawng kual ulh angreng tak pakhatah a chhuak ta. Khatih laia PWD changtu Minister kha kei chuan ka dem. Bulldozer driver kha ngam ve mai se chu mipuiin kan hlawkpui dawn tehlul nen.
Aizawl khawpui neitu ber chu tunah chuan AMC a ni a, he Aizawl khawpui hi eng angin nge an enkawl tih hi thil pawimawh em em mai, nakin thlenga kan Mizoram dinhmun nghawng thei a ni. Pu C.Pahliran taimakna leh remhriatna hmangin Aizawl khawpui vet chhuak kawng a zawng a, pawisa pawh tih tham a seng lo. Chutih laia mihring kan la mawl vezia ngaihtuahin Pu C.Pahlira kawng zawn sa te hi chu AMC hian theihtawpin humhalh se chu AMC pawh hi a zahawm lehzual ang a, Mayor nih te, Councillor nih te hi a hlu lehzual tur. Tunah hi chuan AMC hi Aizawl khawpui enkawltu tak tak anga pawm ngam a ni em? tih hi inhnial theih a la ni hialin a lang.
Khawilai emaw cheimawi nana mipui vantlang hmunhma cheimawi nana hnathawh hrang hrang hi chu thukhat, mipui vantlang thawven nana sorkar leh vantlang hmun humhalh a, Aizawl khawpui vawn hna hi AMC kutah a awm tlat a ni tih kan hriat theihna tur chuan an thu awih lo te an hrem ngam leh ngam loh te, an thawh chinah an rintlak leh rintlak loh te atangin mipuiin ngaihdan kan siam dawn a. ‘Ngaihdan i siam ang u,’ ti hauh lovin kan thil hmuh leh hriat te atangin nitinin ngaihdan kan chher mai a ni. Aizawl khawpui vawng fel tur hian an dan (rules) te hi a hman tlak tawk em tih pawh an ngaihtuah a ngai hlein a lang.
Vawiin thleng hian vantlang hmun (Mimal LSC-in a huam si loh), mimalin vantlang nekchep zawnga an luah tak mai, step te an lo rehkuak avang te leh vawk-in te an lo sak avanga mimalin an ta cheibawla an cheibawl tak mai a awm nual awm asin.