KAWNG THAWNTHU

Mizoram hmar chana kawng tha ber leh tha rei ber anga chhal loh theih loh, Sesawng - Darlawn kawng hi a tha rei ta hle mai a. A siamtu kha Tantia Company an ti tain ka hria. Hmun dangah Tantia kutchhuak hi hetiangin a tha tih pawh kan hre chuang hlei lova. Darlawn kawng erawh hman aṭang tawh khan Mizoram kawng tha a la ni ta ngar ngar mai a. Mak ka ti viau a, hmun danga Tantia Company kutchhuak te ka’n en deuh thin a, mahse chutiangin a lo tha viau chuang pawhin ka hre mang lova. Mahse mi pakhatin thil pakhat min hrilh a, tak tak a ni nge ni lo ka hre lova, tak tak a nih te pawh ka ring lo hlei thei lo bawk a. Chu a thil min hrilh chu : Kawng siamtute kawng siamna tur alkatra leh rawra sin chi truck lian bang sang chi phur thum tehmeuh hi a enkawltu Engineer khan a hnawlsak pek a. Kawng thlangah a buntir vek mai a. An han hnial dawn a, “Ka hmu a, ka hria alawm,” a ti mai si a. Chu vang chuan alawm an kawng siam hi a that bik em em, tih thu min hrilh nawlh mai a. 

He khawvela thil thleng reng reng hian chhan a nei a, chu a thlen chhan chu hnam fing apiangin an zawng uluk a, thleng tura an duh thlenna turin an fimkhur a, an chipchiar peih thin. Hnam mawl leh pawnlang apiangin thil hi kan ti mai mai a, thil hi kan tawng baw mai mai thin. Tawrhchhelna anga lang tam tak hi mawl vang a ni thei. Fimkhur nachang hre lo chuan kan tawng chawrh a, a tawrh lamah chak kan tum leh ringawt a. A thlen loh theih nana fimkhur tha peih lo lo hi a thlen palh a phunnawi hreh te hi kan ni duh viau. Pawisak nei tlem zet zet hi mi thil tih dik lo pawh ngaihtuah tha peih lo an ni fo bawk.

Mi pakhat chuan Tuirial leh Seling inkar hi kumin February thla vel khan an siam a, kumin November thla khan vawihnih an chul nawn leh tawh, tih thu min hrilh a. Hei pawh a dik leh dik loh ka hre chiah lo, mahse chu thawnthu chu helai kawngah hian a awm ve a ni. Kan khaw kar kawng tam tak hi a tlan nuam leh tlan nuam lo inlak hleihzia chu hre vek awm tak kan nih laiin kawng siam thu kan sorkarin a ngaihthah thei te, a ngaihthah anga lang te leh a siamtu ngei pawhin mipui min zahna an nei lo anga lang te hi a na ka ti ngawih ngawih thin. Hetianga thil lang chiang leh lang awlsam, kan nawm kan hrehawmna thlentu kan chîk tawk lo leh kan ngawihpui thei hi mak ka ti thin. 

Khaw tam tak panna kawng hian thawnthu ngaihnawm tak tak leh ngaihnawm lo tak tak a nei hlawmin ka ring a. Thawnthu thenkhatah chuan, “A siamna tur cheng chuti zah a lo kal a, an siam chhe lutuk a, eng chen mah a daih lo,” tih te a nih ka ring a. Thenkhatah chuan, “A siam hna hmutu khan chumi khami hnenah chuan a engamah hmain cheng chuti zat a pe a, that ngaihna awm hek lo. Amah pawhin a sawi mai alawm,” tih te pawh a awm ang. Kawng thawnthu thenkhat hi chu a ruh langin sawi duh awm ta se, sawi ngam ta bawk se mi tam tak hi chu kohhrana an rawngbawlna te pawh miin chawl se an duh hial ang a, a sawi chhuaktu chu a thusawi a dik loh vang ni lova haw kumkhua tur te pawh an awm bawk ang. Dik tak chuan mi thenkhat hi chu miin an hriat ang ang an sawi loh avanga mi pangngai awma awm mai mai kan ni hlawm lehzual ang. Mimal nunphunga fel lohna leh tlin lohna hi chu kan nei vek a, mahse khawtlang leh sorkar ei hek zawng satliah ni lo, uchuak tak maia tihektu leh mipui tam tak hrehawmna thlentu hi kan awm nualin a lang.

Thawnthu rapthlak pui pui, pawi­sak lohna thawnthu te, tih that duh lohna thawnthu te, mihring zah lohna thawnthu te kan khawkar kawng hrang hrangah hian chhiar tur a awm ang a. Hmun thenkhatah chuan khawngaihthlakna thawnthu te pawh a awm ang. Hmun tam takah chuan tumruhna thawnthu te pawh a awm bawk ang a. Taimakna leh inpekna thawnthu tam tak a awm ang a, tlawmngaihna thawnthu te pawh chhiar tur a awm bawk ang. Khaw thenkhat kawng thawnthuah hi chuan hmanlai aṭang tawhin beih hram hramna thawnthu te pawh kan hmu ang a, a vai hian khaw tinin kan kawng thawnthu hi ziak dawn ila, ziah tur a tam ngawtin ka ring. A ruh lang rawt rawta a chhe ber thlenga kan ziak duh lo a nih pawhin engemaw chen tal hi chu ziah ni ta hlawm se a ngaihnawm dan ngaihnawm lo tam tak awm mah se a ngaihnawm hlawm ngawt ang.