Guest writer
PL Liandinga
ASSEMBLY SESSION
Kan Assembly Session hi kan ram darthlalang pawimawh tak pakhat a nih avangin a pawimawh a. He hmuna an thu khel te, an thu khel dan leh an nungchang te hi kan hnam sân zawng te, kan zahawm zawngte leh kan rilru sukthlek hriltu pawimawh tak a ni. Hmun tinah mi hian an en ta mai ni te pawhin a hriat theih rum rum a. Mahse ngaihsak ve lem lo mi tam tak an la awm bawk. Tun hma deuh kha chuan a khawi nge dik zawk tih hre turin beih deuh te kha a ngai a, tunah chuan kan phone aṭangin thil thleng mek kan hmu thei ta mai a nih hi.
Opposition lam aṭangin, “Hetia a hmaa mi zawng zawng engmah thawk lo anga sawi ṭhin hi a ṭha lo...” tih ṭawngkam hi House chhungah a ri nual a. Sorkarna chelhtu tu pawh hi engmah thawk lo anga sawi theih an ni lo va, eng emaw ti lo chuan sorkar hi a awm thei lo. Mahse ro lo rel tawhtu Party pahnih te hian rorel lai Party te kum hnih chhung hnathawh an han hmuh a, an ṭawngkam an han hriat hian anmahni kha hêkin an awm ta tlatin an hria em ni a tih theih. Mahse sorkar hmasa lama mau, khati khawpa kan ram hruaitu lu berin a buaipui kha hmuh zui tur a awm ta mang tlat lo va. Sorkar hmasa leh a hmaa sorkarna chelhtu inkar velah khan Skywalk leh Ropeway an tih te kha a zuzi ral titih ta mai a. Sorkar hmasa huna sikul sak ṭhat chiam khan fak a hlawh zui lo riau va. Pawisa tam tak riralna ṭhenkhat, hmuh zui tur awm ta mang lo te khan sorkar hmasa kha hnathawk tam lo angin a lo lantir em ni tih theih tak a ni. Mahse sorkarna chelhtu Minister ten pisa an kai a, sorkar pawisa kha a ral ve zel si chuan eng emaw chu an ti ngei tur zawng a ni.
Tun hma aṭang khan keini ang (misual) chuan kan sorkar kalphung kha, “Hei chu a dik thei lo a ni, heti lo hian tih theih a ni reng si a, hei hi sorkar kalphung tur a ni lo, kan pawisa hman dan hi, chuti khati...” kan ti a, kan rum kan rum a. Mahse khawvel kalphung pangngaia zing lamah ni a lo chhuak a, tlai lamah a tla leh a, chu khawvel kalphung laka lungawi thei lo, phunchiar ve hrim hrim angin kan lang lo chauh a. Kan sorkar hrawn lai hian tih theih anga lang leh tih tur anga ngaih ṭhenkhat a’n ti ta nual a. An thiltih chu dâk veh vawhin an han sawi zui a, chu chu Opposition lam tan chuan tawrh a har ta niin a lang thei a. ‘Tun hmaa mite thiltih ṭhat sawi lova hetia tih vak vak...’ tih mai pawh a awl viau ang.
Tuna sorkarna chelhtute hi eirukna lian tham nen han hmehbel mai tur a awm lo tlatin a lang rih a, advertisement chhuah lova hna lak han kawh mai tur a awm bawk si lo va, Aizawl khawpui kawng siam mek mipui hmuh phaka awm lah sawisel chi rual lohvin a hma zawnga lo siam tawh ṭhin nen khaikhin chi loh niin a lang a. Tun hma lama Healthcare chungchanga kan buaina leh damdawiin pantu tam tak bill táng kan hriat ṭhin kha a thawm a reh ta tlat a. Thusawi nazawnga sawi chhuah remchang fahran, sorkar hnathawk hlawh lak tlài thu te, pension chinfel theih loh thu te a tlem sawt a. Pawn lamah pensioner leh an chhungte mangang thawm hriat tur a awm ta lo duak bawk a. Police lak thar chungchangah lah han sawisel tur eih a awm lo va, Zuangtui Kudam buhfai bukna lian thlengin a dik chho ta vek mai ni awmin a lang lehnghal a. Sorkar hnathawk te GP Fund lah tun hmaa thuneitute laka inphah hnuai fe hnuah duhsaktu ṭha tak hmuh fuh mial chauhva lak chhuah theih ṭhin kha, a duh duhin an la chhuak thei ta mai ni awm tak a nia. Sorkar kal ta chiah hun tawp dawn lamah phei kha chuan GP Fund la chhuak tur chuan khawi emaw lai velah hian 6% pek te a ngai ni awmin an sawi a. Tu mah lah hian hemi chungchang hi dawt a nih thu an sawi hauh lo lehnghal a. Aikal làkte pawh sorkar kalphung pangngaia kan lo ngaih titih hial tawh a lo tawp tak avangte hian sawi tur chu váng ve thei tur a ni.
Hetia thudik tlawngawl, a ṭha lam ni lem lo tam tak, kan MLA thlan chhuahte'n House-a an sawi thlak zen ṭhin ‘policy’ ni lovin fel lo pawnláng, awlsam angreng taka tihreh theih, mahse tihreh ni ngai si lo avangin kan session hi a chhangchhe ṭhin a. Chutiang a lo tlèm tak thutah chuan mi thusawi laia lo inrawlh vak vakte a nih ngawt loh chuan, tihdan tur dangte pawh a vang ta ni hialin a lang. Chumi avang chuan ‘point’ lama ṭanfung neih ṭhat aiin mi thusawi tihbuai lamah tha thawh a awl zawk em maw ni tih hial tlak a ni. Kan Speaker pawhin March ni 9 zing lamah phei kha chuan tihdan thar deuhva an kal tur thu a sawi tak hial kha. Sapin, ‘Darthlalang ina cheng chuan mi dang tawn nan lungtum hmang suh se,’ an lo tih ṭhinte pawh mangnghilh tàk tlat changte pawh a awm hialin a lang.
Tun ṭum Session-a khel hlawh tak, IAF-in Lengpui ram an lei chungchang thuah Opposition-te ṭanfung tur ni awm tak chu, “Thil dik lo kan lo tih kha hrereng chungin in titawp lo,” tih a ni. Rorelna chelh mektute'n, “Engkim in lo tifel vek tawh a, sawi leh tur engmah kan hre lo va, pawisain min rawn thlen chilh tawh bawk si a, kan pe chhuak lo thei lo alawm,” tih ang vel ni awm tak a ni bawk.
March ni 6, 2026 khan kan ram roreltute chu hmasawnna thu dang khel hman reng reng lovin thu inchuhin an inhnial a. Lengpui ram lei chungchang kha Party lian pathum, Congress leh MNF leh ZPM (rorel lai Party) te chuan CBI chhui chiantir an duh vek a. CBI hnena thubuai theh lut hmasa bertu nih thlengin an inchuh hialin a lang. Chutiang tak chuan thubuai pawh thehluh a ni tawh a, chhuitir tura phalna pe theitu Mizoram sorkar (ZPM kaihhruai) ber pawhin chhuitir turin phalna an pe tawh niin an sawi a. Chuti chung chuan Assembly Session a, “CBI chhuitir vat ni rawh se,” tih ang vela thu pass hranpa leh ngat ngiatna thu thehluh a ni a. “Chhuitir tura chak taka hma lak ni rawh se,” tih leh, “He thubuai hi chak taka bawhzui ni rawh se,” tih lai vel chiah inchuhin an inhnial chawhnu ta zak kha a ni a. Kan hotute thuneihna sanzia te, kan hotute hun hlutzia leh pawimawhzia ngaihtuahin a mak viau. An thu inchuh lai takah hian a tu zawk zawk pawh lo chungnung mah se hmasawn phahna tur engmah awmin a lang lo. CBI hian rawn chhui ta tehreng se eng tak hi nge lo chhuak thei tih han ngaihtuah phei chuan, a CBI chhuitir pawh chu chuti taka thlakhlelhawm niin a lang hlei thei lo. Ram lei mai theih, a leina man pawh to lo tak, engkim tihfel tawh angin sorkar kalta khan IAF hnen lamah khan a lo sawi ni ngeiin a lang a. Pawisa a lo thleng a, rorelna chelh mektu sorkarin engkim fel vek tawh chu pawisa hréng khawtlai ngam lovin pawisa an pe chhuak a. ‘A ram hi a neitu nihna zawng zawng nei fel vek lovin a hawh ang deuhvin kal rawh se,’ tih chiah an sawiin a bak chu tih theih neiin an inhre tawh lo ni awm tak a ni. A dik lohna emaw, a dikna emaw han chhui chhuah tur hi eng nge awm ang tih keini chuan kan ngaihtuah thiam pha ve tawh lo. He ram inlei thu, CBI-in a chhui zarah thil hriat belh eng emaw a awm hlauh chuan tute tan emaw chuan mimal hmingṭhatna aiin, hmingṭhat lohna lam a kawk thei ve tho bawkin an sawi.
Kan Assembly Session hi a zahawm ṭhin a. Tunah pawh State dang ngaihtuah chuan kan la chhe lem lo. Keini aia chhangchhia hi an tamin a rinawm. Kan Assembly Session a zahawm zel theih nan kan MLA te hi fimkhur se. Kan Assembly Session kan en hian mi tak tak leh tak tak lo te, mimala mi zahawm leh zahawm lo te, ram hruaitu atana itawm leh itawm lote kan lo thliar ve lo thei lo tih kan MLA te hian lo hria se a duhawm a. Mi ṭhenkhat, sorkarna fawng an vawn laia fel lo taka thil ti anga ngaih theih si, mi dang an han sorkar ve meuh chuan thil ṭha tinreng duh anga inlantir leh tum si te pawh hmuh tur an awm hial law maw a tih theih.
Eng pawh ni se, sorkar ṭha leh ṭha lo tehna te, Parliamentarian ṭha leh ṭha lote tehna fung pawimawh ber pakhat chu an eiruk leh eiruk loh te, eirukna an ngaih theih leh ngaih theih loh te hi a ni reng mai. Hemi tehfunga mi a tlin hma loh chu eng thil pawh sawi thei mah se MLA ṭhaah ka ngai ve thei lo va, Minister ṭhaah ka ngai lo va, sorkar ṭhaah ka ngai lo phawt a. He tehfunga an tlin hnuah chauh ‘vision’ te, ‘policy’ te, central dawr thiamte hi chu ngaihtuah chhunzawm theih niin ka hria. Eiruk ching lo, policy emaw, vision emaw, central dawr thiam emaw rau rau zingah, mipui ngaihzawn zawnga khawsak thiamte hi ngaihsan chhunzawm chauh turah ka ngai. Eirukna laka fihlim hauh si lo, hmuh phak phak pawt thla ve duh reng si, ram hmangaihtu anga lan tum tlat hi a buaithlak a ni.