Guest writer
PL Liandinga
STATE GAMES
Kan hma lawkah State Games a lo thleng dawn ni awm tak a ni a, kan thatpui ang nge thatpui lovang tih hriatthiam a har viau mai. A hmasa berin kan State Games nei tur hi a chawpchilh deuhin a lang a. A puan hun leh a hun lo thlen inkar hi a inhnaih riau hian a lang a. Infiamna kawnga inelna lian tham, hun bichilh taka han buatsaih rup rup mai hi a fuh chiah ang em tih hriat a harsa khawp mai.
A hun a bichilh miau chuan kan infiam miten inbuatsaihna mumal awm lovin inelna an hmachhawn a ngai dawn tihna chu a ni phawt mai a. Inbuatsaih tur chuan ei leh in lamah te, insawizawina (practice) lamah te infiam mite pawh engemaw chen an inbuatsaih lawk a ngai a. Kan hnam infiamna anga kan ngaih si, kan tih than vak tawh mang si loh Mizo infiamna (inbuan, insuknawr leh a dangte) ang te phei chu lo inen lawk ve deuh te pawh a ngaiin a rinawm a. A hun a bichilh chuan kan hlawkpui tur angin kan hlawkpui lo thei. A chhuak ngam chhun te pakhatna an nih a, thiam lo leh ti thang lo rau rau zinga a ziaawm ber thlan nawlh nawlh a nih chuan kan hlawkpui nep dawn tih a lang sa ve thei. Kan tih reng reng, kan uar em em infiamnaah hi chuan a thiam lo zinga a ziaawm deuh thlang lovin a thiam zinga a thiam lehzual kan thlang thin a nih ngai hi.
Ruahmanna fel deuh hmangin inbuatsaihna hun awm deuh ni se chu hmuhnawm zawk leh hnemhnang zawkin thil kan ti theiin a rinawm a. Infiam mi te pawhin an tangkaipuiin a hnu zelah pawh kan lawmman te pawhin awmzia a nei zawkin a hlu zawk ngeiin a rinawm. Veng chhung inelna thenkhatah midang tel tur an awm loh vanga lawmman la ta mai an awm nual a, lawmman pakhatna te, pahnihna te leh pathumna te chu a ni ve tehmeuh mai, mahse elpui te a zirin lawmman hi a ropuiin a ropui lo thei ve bawk a nia.
Mahse eng thilah pawh lawmman lak hi chuan hlutna tak a nei ve a, a latuin a hlutsak phei chuan lawmman hi hlu tak a ni. Kan State Games-ah pawh hian tute emaw chu heta tanga lo chawr chhuak a, thui tak thleng thei te pawh an awm lovang tih sawi theih a ni lova. Chutiang chu tam tak an awm theihna turin inbuatsaihna te tha zawk se kan hlawkpui zawk dawn tih thu kan khel a nih hi.
Bichilh tak maia hetia tih deuh thut mai hian thil tha lo a hring ve thei a. Tunah pawh khawilai laiah emaw chuan sorkar Department hrang hrangah thawhlawm kan han khawn ngawt mai ni awmin a lang a. Sorkar Department hian thawhlawm atana vawm chhuah tur pawisa chuang hi a nei thei reng em ni? Mi pakhatin a sawidan phei chuan an Department chuan mipui aṭanga sorkarin chhiah (fee) a lak an kawl bak chu engmah neih ngaihna awm lo a ni a, khawia mi nge an thawh ang tih ngaihtuah a ngai viau a ni. Thawh ngei tura kar an nih si chuan contractor nena inthlun zawmna tha lo tak tak te pawh a hring chhuak thei a, sawi sen loh thil tha lo mak pui pui a hring chhuak thei bawk.
Hetiang thawhlawm hi sorkar thuchhuak ang deuh reuh a khawn a nih ngat phei chuan a Department a thawk te khan eng tiang pawhin a hnu lamah pawisa hmang dik lo mah se sorkar tan pawisa hmang dik tura kar leh chu thil kawngkal lo tak a ni. ‘Ka pu, thawhlawm thawh te kha a ngai ve sia,’ an tih mai chuan sawi leh tur a vang viau thei. Sorkarin State Games a buatsaih a, thawhlawm thawh tura Games buatsaihtu chhuanchhawng hrang hrangin sorkar Department te an beisei a nih chuan a fel chiah lo.
Ruahmanna fel tak nen State Games hi buatsaih ni sela, a hunbi pawh a kum bithliah fel takin kum chuti zah danah tih emaw ni ta sela, kan thatpuiin a rinawm a. State Games a ti tha te leh infiam mi chhuanawm te chu sorkarin hriat zui dan te pawh awm ta sela a hluin a ngaihsanawm hlei hlei awm e. Chu chauh ni lovin chu chuan kan infiam mi leh thalaite pawh nasa takin a tihmasawnin a rinawm. Thenkhatin lawmman pakhatna te an la anga a, induhsak ni a lo thlenah chuan a tel pawh tel ve lo khan duhsakna an dawng nawlh nawlh ang a, chuta tel, an hna dil nena inthlun zawm deuhthaw a remchang te hnawl te an nih leh si chuan rilru a na sei duh viau thei.
Mizoramin football leh boxing kan uar hle a, a tangkaipuitu tam tak an awm a. Tuten emaw engemawti ti a inelna fumfe awm mang lova sorkar hna an hmu mai te ai hi chuan pawisa sum thu-hlaah lo hlawk lo deuh zawk pawh ni se a chhuanawm a, a ngaihsanawm bawk - a hneka hnek chhuah te, a peta pet chhuah ngat te chu hlu tak a ni. Lawmman chu huaisenna, beih hram hramna leh tumruhna te nena an hlawh chhuah a nih chuan a hlu a, lawmman hlawh chhuak zo chiah lova nasa taka beih leh thawhrim viau pawh a la ngaihsanawm ta cheu.
Chapchar Kut, Anthurium Festival, Pawl Kut baka State Games hman te hi kum khat atan chuan keini state te ang, lakluh aia mamawh belh ngah tan chuan a zing lu mah mahin a lang thei bawk. A kum karthlak a zawng te hian ngaihtuah thei ila, kan hman chhun erawh ruahmanna fel deuh leh budget mumal deuh nen ti ila a duhawm ngawt mai.