Guest writer
PL Liandinga
Zalen huang: SORKAR THAR
Sorkar thar kan nei a, kan chanchinbua thu chhuak a danglam deuh chuan a lang. Kan sorkar thar hian hria se ka duh chu engemawchen chu sawiselna lam hi a chhuak vak lovang. Mak angreng tak maiin sorkar thar a pian hian a Party ngai sorkarna a nih loh chuan sawiselna lian tham hi hun rei tak chhung a chhuak lo thin a. Mizo kan hawihhawmzia leh kan sorkar a beiseina kan neih thinzia a tilangin ka hria.
Mizote hi chi hnihin a thlir theihna mual kan awmin ka hria. Thlirna pakhat aṭang chuan hnam hawihhawm tak kan ni kan ti thei ang. Sorkar thar a lo pian te hian sawisel mai lovin an hnathawh leh kalphung hi kum thum chhung vel chu kan han thlir dak dak a, a chang phei chuan kum nga lai te pawh sawiselna lian awm mang lo hian kan thlir thei titih a. Mahse kan ngaihdan a nih tawh loh chinah chuan kan paihthla hneh viau thin tih chu kan sorkar kal tawh aṭangin a hriat theih ang. Heng hi kan hawihhawm vang a ni. A tir lamah chuan hawihhawm takin kan sorkar hrawn te hi kan thlir a, mi insiam that hun te leh sorkar kaldan an chheh rem hun te beiseiin dawhthei takin kan thlir kan ti thei ang.
Thlirna pakhat leh aṭang chuan hnam ngurchuai angreng tak, harh chhuak mawh angreng zet kan ni kan ti thei ang. Kan sorkar hrawn tawh ten thiltih awm lo deuh an han tih te hian kan rilrua a thawh hun hi a tlai hrim hrim a. Phulpui hlut chi ni awm tak te hi kan ngawihpui veng veng thei thin a. Kan mak angreng viau a ni. MNF sorkar hmasak laia House Leader-in contractor hnen aṭanga 3% an lak thu House a a sawi mai te kha mipui mimir pawhin duh loh entirna lantir luai luai hial awm ni a ka ngaih a ni a. Chuti takin kan phulpui lem lova. Kan sorkar kal tain Dihmunzawl a in pakhat thiah nana cheng nuai 62 ngawt mai a hmang te kha kawng zawhna tham niin ka hria a. Vawiin thlengin kan la thlir liam ta deuh mai mai niin a lang a. Kan tih awm tak, mipui tana thil pawi leh ram tana hmingchhiatna nasa tak ni tura ngaih te hi ka rin angin kan duh lohna kan lantir lova. A chhan ber pawh a nghawng kan ngaihtuah chhuah fel loh vang leh kan ngaihsak loh vang ni tein ka hre thin. Hnam harhvang tak kan ni lo mai awm mang e a tih theihin ka hria.
Heng thlirna pahnih ka’n sawi te hi kan hnam awmphung anga ngaih theih ve ve niin ka hria a. Kan hawihhawm pawh lo ni se, kan lo ngurchuai deuh pawh ni se kan sorkar thar te chuan a tira sawisel kan tawh loh pawhin hna tlo leh belhchian dawl thawk se a duhawm hlein ka ring. Mipui mit lak nan leh mipui rilru hneh tum avanga tawngkam thiam taka insawi fihlim anga lan theih mai te hi rin aiin a tlo lova, sap thufingin, ‘Engemaw chen atan tu emaw chu i bum thei a, mahse mi zawng zawng chu englai pawha bum theih an ni ngai lo,’ a tih hi a dik khawp a, kan sorkar thar hian hrereng se ka duh ngawt mai.
Mimal fel lohna, mipui nghawng thil ni lem lo insawi chhuahsak te hi chu a tul lo thei, mahse sorkarin thil dik lo a tih leh chumi nghawng te chu mipuiin an hriat ve hi Democracy ram kalphung a ni tih hriat a tha khawp mai. Chuti a nih chuan sorkar fel lohna te, tihdan dik lo leh hlemhletna te hi chu miin an hai lan a, an sawichhuah hian sualna lam a ni lo, bengvarna lam thil zawk a ni. Sorkar pawisa hi mipui pawisa a ni a, mipui pawisa enkawltu chu sorkar a ni mai zawk a ni tih thuah hian chiang tlang ila ka duh ngawt mai. Chu chu thil awmdan dik a nih miau avangin sorkar pawisa hmanna zawng zawng hi mipui tan hriat ve thiang a ni a, hriat ve hi kan ‘right’ a ni. Chu kalphungin a ken tel chu mipui hriatpui tlakin sorkar chuan pawisa a hmang tur a ni tihna a ni.
Ka rindan chuan hun engemawti chhung chu sorkar sawiselna lam hi a dai rih ngei ang. Kan sorkar thar hi kan ngaichang ang a, an kalphung hi kan thlithlai ang a. Kalphung dik mang lo pawh miin an sawisel mai loh avanga an kalpui viau chuan engtikah emaw a rawn puak chhuak leh ngei ang. Chutih hunah chuan a hun a laia an tawrhna hre lo khan an tawrhdan an rawn hre chhuak ve ang a, thu tling chiah lo nen belh khawmin inthlan hnaihdan azir zelin kan phun nasa ang.
Kan sorkar liam ta kha eirukna lamah sawi tur a tam lova, Dihmunzawl te ang te kha a langsar pawl chu a ni mai a. Mahse kawng chhia kha an tuar ta hlein a lang. Kawng chhiat nachhan pawh sorkar tirh aṭanga lu leta an beih loh vang te, an tih chin chin pawh a that loh chhoh zel avang te pawh a ni thei ang. Chuvangin kan sorkar hrawn mek pawh hian a tir phat aṭang hian inhruaina mumal duang chhuak se ka duhpui ngawt mai.