AMC PAWISA HMANNA

He thu chanchinbua a lo lan hi chuan AMC inthlan a zo tawh ang a, chuvangin AMC inthlan thlira he thu hi ziah a ni lo tih hriat a harsa lovang.

AMC term liam tain a pawisa hmanna te tarlan a ni a. Kan rin phak bakin thil a lo awm tlat mai a, hmanlai UT hlim chhawng ang vel khan pawisa hmanna lam han en chuan AMC chhungkuaah hian pawisa chungchangah thil fel lo engemaw tak chu a lo awm a ni ngei ang tih a rin theih a. Hetiang thil hi tunlaia thleng tawh lo tura ngaih, kan hnar hnuaia lo thleng reng si a ni a, a zialo angreng ngawt mai. 

Mi fate hi an huaisen te hi ka ti thin. Keini aia an sual bik vang ni hauh lovin kumkhuaa anmahnia châm tur ser, eirukna thila an han insiam mai ngam tlat mai te hi a mak ka ti. Mawi takin, nalh takin, nalh leh lan mawi tum takin uluk takin an inchei a, mahse an thiltih hriat chhuah palh a an tana kumkhuaa tute emaw mita tuihnai tawh ngai reng reng lo tura an han khawsa mai ngam te hi mak ka ti thin a. Chutihlaiin khawlai len dawn vela lan mawi tumna kawngah keini aiin an fimkhur peihin an taima leh fe zawk si.

AMC pawisa hmanna chung­changah zinna senso (Travel Expenses) hi ka suangtuah thiam chiah lova, tute nge zin a, khawiah nge an zin a, eng hi nge zinna senso ti a an vuah tak chiah ka hre lova, chuvangin a sawi ngaihna ka hre mai lova. Han en thuak chuan kum li (covid kum 2020, kum 1 chhung paihin) a Councillor a zawng chuan Councillor pakhatin cheng nuai ruk zinna senso atan hmang ang vek an ni tihna a ni dawn a. Tum hnih vel foreign emaw, phaiah emaw an zin chuan heng hi chu a ral mai thei. Councillor-ho zinna senso chauh ni lovin AMC Staff te pawhin zin nan an hmang ve thei bawkin a rinawm a. Chuvangin Travel Expense hi an hmang tam nge a tlem tih ka hrethiam lova. Mizoram pela an zin a nih loh erawh chuan an zinna senso hi a tam tham deuh chuan a lang. AMC an nih miau avangin an hna ber chu Aizawl khawpui huam chhungah a awmin a rinawm si. 

Street Light chungchangah hian pawisa senso atanga chhut thuakin Aizawl veng hrang 83-ah Street Light 153 theuh dahna daih ni awm takin a lang a. Kan vengah chuan a man, cheng 3500 hi mimalin kan chawi a, (kei pawhin pakhat man chu ka thawh ve tain ka hria), sawm leh pahnih an rawn vuah bawk a (November-December 2020 vel khan). Mahse Aizawl a veng lian pawl tak kan ni lem lova, chutih laiin veng lian deuh tam takah (Dawrpui te angah) chuan dahna tur te hi a vang ve viau thei a. Veng tinah engzah theuh nge an dah tih te hi tarlan theih ni ta sela thil kan hre fiah lehzualin a rinawm a. A enga pawh ni se veng pakhatah za chuang dah hrim hrim chu amah Mapuia te tihdan takah ‘A pui dawn e!’ Mahse ngaihtuah tur dang awm ve leh chu Rs. 3500/- hi engtia kan chawi nge ni a, AMC hian pakhat cheng engzatin nge a lei a, an inbiakna (a vuahtu company te nen hian) kan hre leh ta lova, pakhat cheng singhnih man te hi mipuiah cheng 3500/- in min vuahsak a, AMC hian pakhat zelah hian cheng sing khat leh sangruk vel hi a lo hekpui (subsidised) em ni tih kan hre ta lo a ni. Tuna ral atanga thlirtuin pakhat cheng 3500/- man anga kan ngaih ang hi chuan sawifiah tur a tam thei fu a. Chutih laiin AMC lam tan pawh thil sawifiah harsa lo tak tur niin a lang. 

Pawisa hmanna reng reng hi ‘Miscellaneous” hnuaia a tam viau chuan ruahmanna fel lo hnuaia hnathawh tihna ang deuh a ni a. Mimalah lo teh chhuak ta ila, chhungpuinu bazar, tum mumal nei lova pawisa nena chhuak, a kalna lama a mit la zawng apiang leh a kianga awmte thu thu a thil lei ta chiam ang deuh a ni ang. Khawtlang hnatlang tur han chhuah khawm lawih a, thlen khawm hnua ro han rel chawp a, chutah hnathawh laklawh laia ngaihdan kan neih thar tak thut leh khawilai emaw atanga tute rawtna emaw kan bawhzui thut thut chuan kan pawisa hmanna chu ‘miscellaneous’ deuh vek te pawh a tih theih ang. Mahse AMC ve riang ruangin hetianga ‘miscellaneous’ (ruahman lawk loh/ hmanna lian tham bik sawi theih loh/ hmuh lawk loh a pawisa hmanna) hnuaia pawisa heti zat an hmang hi Office Administration fel tihdan a ni lo. Hetianga hman mai tur chi hi ‘Contingent Fund/Impressed money’ ti te pawhin an sawi thinin ka hria. Hetianga ruahman loh pawisa ni a lang tam tak mai hmanral hi a hnam tan pawh a zahthlakin a lang. Chutah nepnawi thila hmanna ni awm tak, ‘Stationery’ a hranpain a la awm leh ta nghal a. ‘Stationery’ leh ‘miscellaneous’ te hi a inhnaih thei viau a. Eng hi nge ‘miscellaneous’ hnuaiah an dah a, eng hi nge ‘Stationery’ tih hnuaiah an dah tih hriat phawt loh chuan mak lo tih ve phawt mai hi kan tih ve tur reng ni awm tak a ni. 

AMC thlan dawnah MNF AMC sorkar tur khan thalaite hnenah Aizawl khawpuia Free Wi-Fi kha a tiam a. Chutah cheng nuai 92 an sen hnuah a hman leh theih chuang loh an ti a. Inthlan dawn emaw, inthlan dawn loh emaw, patlingin kan intiamna kan tihlawhtling lo a nih chuan thil tha a ni lo. Kan intiamna chu cheng nuai thum pek a ni emaw, AMC Ward Committee hnathawk thei din a ni emaw, Free Wi-Fi a ni emaw, Chakma District Council thiah a ni emaw, a zung chawpa corruption phoro emaw, kan intiam a nih chuan tihpuitlin a tha. 

Tihpuitlin leh ngam loh emaw, tihpuitlin tak tak theih loh emaw ti tur anga intiam pawh a tha lo. Chutianga thutiamtu, tipuitling leh ta si lo pawh ngaihsan loh nachang kan hre lo a nih chuan thil tha nei tlak kan ni lo. Cheng nuai 92 te hi chu Rangvamual zu lei nan hmang ila, sermon hrep khawpa tu te tan emaw chuan chhiatna tling tham a ni ngei ang. Mimalin zu an in a, mimalin zu an zuarin a duhtute chauh hnenah a leitute pawisa laksakin an zuar a. An thiltih chu anmahni tan a tha lova, midang tan a tha chuang lo nachungin a dawrtute leh a zuartute duhdan (personal will) ve ve a ti, a duh lo leh a inhnamhnawih ve duh lote huam ve thei lo thil a ni a, chu chauh ni lovin thil tha lo langsar kan do luih luih tam tak hi chuan mi tlemte, a ti duhtu leh a kaihhnawih mi tlemte chauh a huap a. Chutihlaiin he Free Wi-Fi hlawhchham hi chu Aizawl khawpui mihring zawng zawngin kan tawrh thil, Aizawl khawpui chauh pawh ni lo, thingtlang mi, Aizawla lo kal tawh dek dek phawt chuan an tawrh tel ve, kan pawisa hmanga an tih mai ni lovin ti tura an intiamna a ni a. Pawisa cheng nuai hlir 92 lai mai hetia a riral ta mai tur kalhmang hriatfiah hi kan chanvo a ni. 
Free Wi-Fi, mi puitlingin a intiamna dawta chantir khawpa lo hlawhchham ta chu kan ngaihven hian a Party ang pawhin, a thalai ang pawhin, a mimal ang pawhin kan tih ve awm tak a ni. Mipui hnena intiamna tipuitling si lo, thil nihphung hrilhfiah si lo leh ngaihdam dil chuang bawk si lova cheng nuai 92 zet senso ngawih bopui hi kan tihtur a ni lovang. 

Mipui pawisa tihriralna ni lo thildang hi kan buaipui viau thin a, chutih laiin mipui pawisa tihriral ngaihthah hi kan tawrh ber chu niin ka hre thin. Mahni in lawiluhna kawtkai bawlhhlawh kân thauh thauh chunga banglaia Film Star thlalak tar ngai pawimawh zawk te pawh kan angin ka hre thin. Kan duhdana kan banglai chei chu a pawimawh tho nain kan in kan luh dawna kan paltlang ngei ngei tur kan kawtkai, kan hriselna thlenga khawih theih (chetsualna thlen thei bawk) ngaihven si lova banglai tihnalh ai chuan kan in lawilen nuam chu a pawimawh zawk ang. 

AMC pawisa hman hi kan pawisa a ni a, a enkawltu tura ruat kan nih ve loh avangin a pawisa fai chu kan khawih ve a thiang kher lo; mahse a enkawltu an nih avangin an nawm an makin an hmang thiang bik hauh lo. Enkawl tura hlawh neia kan rawih te, tha taka enkawl tura intiam chunga kan khawngaihna dil a kan vote avanga tling ta te hlirin an enkawl a. An enkawl dan hriatfiah hi kan chanvo a ni a, min hrilh duh lo thiang lo.