Guest writer
PL Liandinga
KAN AIRPORT
Tunhnaiah kan thlawhna chuan man a to thar thut mai a, chu chauh ni lovin Guwahati nena inkar thlawhna an titawp der mai a; Mizoram mipui tan chuan a buaithlak ngawt mai. Hetia thlawhna man to ta thut mai leh Guwahati thlawhna service an titawp ta mai hi kan han tuar nasain kan han tuar chhunzawm nasa dawn khawp a, tuar ve lo tur emaw inti tam tak hian kan tuar dawn tih hriat a tha khawp mai. Mi faten leilung pumpui lum leh vawt chungchang hi an buaipui a, khawvel sik leh sa lum zel tur hi an vei a, khawvel letliam aṭangin an mihringpuite nawmsakna leh hriselna ngaihtuahin thing phun belh turin min rawn ngen tawk tawk a. Chutia khawvel letliam aṭanga min rawn vei lai chuan keini chu keimahni chhungte leh kan thiante, kan Mizo pui te pawh nghawng nghal a, keimahni thleng pawh a min nghawng thei thilah mahni tanghma zim te, mawlmang taka tuten emaw an hai vangin heng thil hi kan cho chhuak ni te pawhin a hriat theih a. Kan la inti Kristian tha em em zui lehnghal a, a hahthlak ngawt mai.
Hetia kan thlawhna chungchang a buai ta rup mai hian chhan a nei ngei tur a ni a, a nei reng bawk a. Khawvelah chhan nei lovin hetiang thil lian tham hi a thleng thei lo tih chu mi pangngai tan hai theih a ni lo. Kan buai nachhan langsar tak chu sum leh pai nei hauh si lovin thil enkawl hautak zet mai Airport enkawl kan tum ve tlat vang a ni ber. Tihngaihna dang awm lo chu ni se kan sorkar hian a theih ang ang leh a sum neih ve tawk ang angin Airport hi a enkawl ang a, chuta kan buai chuan a tawrh te pawh kan tawrh mai nak lovah. A lungchhiatthlak lai ber chu Airport enkawl hi a hautak em avangin India ram state sorkar dang zawng zawng (Kochin tih loh) chuan Airport Authority of India an enkawltir vek a. A state rethei ber zinga miin ‘Keimahni’n kan enkawl ang,’ kan ti tlat hi a ni.
Hetia tlin lo chung chunga Lengpui Airport, kan state sorkarin a enkawlna thuah hian a mawhphurtu lawk mi pali vel, inthurual hauh si lo an awm niin ka ngai a. Kan Chief Minister te hian an hun chhunga kan thlawhna tumhmun, AAI kuta hlan tura an bei tawk lo ni a lang hi a pawi ka ti a. Chutihlaiin Civil Aviation lamin State sorkar kuta awm tura an duh tlat anga lang hi a mak ka ti bawk a. Thlawhna tumhmun enkawlna tur pawisa hi kan nei zo ngang lova, State dang te pawhin an nei zo lo, anni chuan chu chu hriain AAI kutah an thlawhna tumhmun te an hlan mai a, keini erawh chuan intih ropui tum nan leh nuam tawl nan hman kan duh avangin kan hlan ve duh lo a ni berin a lang. Chu chu tunah kan tuar ta a ni.
Airport enkawlna pawisa hi thil hautak tham leh thil buaithlak a ni ngei ang, India ram thlawhna tumhmun za chuang zet zingah hian keini aia State hausa leh pawisa nei leh intodelh dang te chuan Airport Authority of India an enkawltir vek a. Anmahni state sorkarin an enkawl lo. Keini baka thlawhna tumhmun, state sorkar enkawl awmchhun chu Kochin chauh a ni a. State sorkar dang reng rengin thlawhna tumhmun an enkawl lo. AAI kuta hlan theih a nih loh pawhin Air Force lam enkawltir mai pawh a tha zawk. Silchar Airport te pawh Air Force-ho ta a ni a, buaina engmah a awm lo. Thlawhna tumhmun enkawl hi state sorkar tan hmingthatna te, inchhuanna tur chi te ni se state dang zawng zawng hian an duh vek ang a, keini aia tlin zawk tur state hi an tam khawp mai. Chuti chung chuan State dang chuan an enkawl lova, keini erawh chuan kan han kuah bet chat mai a. A tawpah tun dinhmun hi kan lo thleng ta a ni. Kan rilru kalphung chu thui tak a langin ka hria a, hetiang Airport tenau, Lengpui te angah hian kan ram hruaitute chuan VIP nih an chak ngawih ngawih a, a kawngkapui zawnah pawh kan inhlangthla ve thei lo. Mipui lam chan ngaihtuahna ai chuan anmahni VIP anga an awmna tur an ngaihtuah tih hi khu VIP Enclosure khuan a tichiang viau.
Kan Airport neih chhun enkawlna tur neih loh vanga Airlines-hovin min tinsan mek lai hian kan Development pawisa chu Development theory kalhin a sema sem kan ching a. Kan State thenawmah thlawhna 13 te a service laiin keini chu pakhat pawh kan nei fumfe lova, a lungchhiatthlak takzet a ni. Kan chunga thil thleng hi vanduai vang liau liau te chu ni se lungawi taka tuar hi mi tuarchhel zia a ni ang. Mahse tu te nuam chhek duh vang emaw ni tlat a a lang hi a na hle a ni.
Kan thlawhna chuan man to te, Guwahati Flight kan nei ta lo te hi kan han tuar nasa dawn khawp a, a tuar lo pawl tak tura ngaih kan infiam mi te daih daih te hi a tuar tur an ni. Inkhel tura Silchar pan hmasak phawt a ngaih tawh chuan hisap pangngai bakah ni khat belh tel a ngai ang a, senso nasa takin a pung ang a. A chang phei chuan kan tlai fo dawn tihna a ni. Kan tu leh fate phai lama awm zawng zawng senso a pung hluai ang a, hun leh tha a hek sauh dawn. I pu fate enkawlna senso sang kha nang, thing tlangmi an chhungte hian tawrh chin i nei dawn. Thlawhnaa i zin ve loh avang maiin i tuar ve dawn lo tihna a ni lo. Chubakah pawh Department hrang hrang hnathawh entu Central mi leh sa tam tak chu he thlawhna harsatna avang hian an lo kal lo ang a, thu leh hla pawimawh keuh thlu pha lo an rawn tir emaw, an theih chhung an thulh emaw a ni ang a, chu chuan eng chinah emaw hian eng Project emaw hi a nghawng ngei ngei dawn. Sorkar Department pawh ni lo, kan University-ah te hian mithiam an rawn lawr tlem ang a, chu chu he Mizoram hian nasa takin a tuar ang a, a tuar tih kan hriat meuh chuan kum engemawzat a lo liam ang a, kan tawrhna erawh a nep lovang.
Thildang ber aia kan tana a tawrh har lai chu damloh thil hi a ni. Kan tan dam loh a hlauhawm lehzual ta em em a, tih theih engmah kan nei si lo. Dam loh thila vairam a kan kalna reng reng hi hmanhmawh leh chawpchilh taka tih ngai a ni fova. Chung zawng zawngah chuan thlawhna ticket man to uchuakin kan lei ang a, chu chauh ni lovin a to pawh chuan kan chang em tih ngaihtuah fe a la ngai zui.
Mizoram Finance Department chuan he Airport hi AAI kuta hlan tumin rawtna a siam thin a, mahse Civil Aviation Wing vel hian an tizuzi thin niin mi thenkhatin an sawi. Congress hun laiin AAI kuta hlan theihna tur awm tak hun remchang kan nei a, MNF hunah kan nei bawk a. Mahse kan bawhpelh ve ve a. Congress hun laia sorkar hnena thurawn petu leh MNF huna thurawn petu ni a rin te hi a hrang ve ve ni mah se Civil Aviation hian AAI kuta kan Airport hlan hi an tuipui lo niin thil hria ten an sawi. Zeldin thubawl mai loh chuan hetiang thil lian tham, tlin lo chung chunga kan kuta kan kawl tak tlat nachhan hi sawi zui dan pawh keini chuan kan hre lova. Pu Hawlan AAI kuta hlan tura a beih loh nachhan chu a ngaihtuah tak tak loh vang a ni thei a, Pu Zoraman hlan tura a beih loh chhan erawhchu ropui phah dawn tlat a a inhriat vang te pawh a ni ve thei. A tu a te ve ve pawh hian Airport lama VVVVIP nihna hi an lo thlahlel ru riau a ni thei. ‘Ka pu, hetiang kan hnam rohlu te chu vaiho kuta dah lova kan Mizoram sorkar ngeiin a enkawl zui hi a tha ang,’ titu te an awm a nih chuan chung mite thu mawlmang tak, chapona thinlung aṭanga lo chhuak chuan an thinlung kawngkhar kik hawngin State rethei tak kan ni chung pawhin India ram zau pui maiah Airport nei State nih chakna thinlung an lo nei ru khiau a ni thei.
Tute emaw vulh lal man hi Mizo mipui nawlpuiin vawiinah kan tuar ta mai em ni? Eng vangin nge State Budget-in tlin lo chung chung a Airport hi kan enkawl luih tlat? AAI lam pawhin enkawl hi an chak lova, mahse chutih nak alai chuan Mizorama thuneitute hian hlan hi an la ui ve khanglang a, kan hmabak hi a thim hlein a hriat theih. AAI kuta Airport hlan duh loh ringawt hi duhamna mawlmang tak, tlin lo chung chung a, ‘Ka ta,’ tih chakna aṭanga lo chhuak niin a ngaih theih.
Tunah hian thlawhna chuan man tlawm kan mamawh a, Guwahati Service kan mamawh a, chu chauh ni lovin a rang thei ang bera AAI kuta kan Airport hlan hi kan thatna tur a ni. AAI kuta Airport hlan tur hian kan hun remchang neih vawihnih kan bawhpelh tawh a, AAI hian chuti maiin a lak pawh min laksak duh kher lovang. Kan hun remchang kan lo bawhpelh kha a va pawi ta em!