TRAFFIC JAM LEH TAXI CHUAN MAN

Mizoramin hma­sawn­na anga ngaih theih chiah loh, ngaihtuah loh hleih theih si loh kan neiin ka hria a. Chungte chu :
1. Sikul zirtirtu sem rual
2. Zu khap leh khap loh
3. Traffic jam
4. Sorkar hnathawk hlawh pun leh pun loh.

Heng thil te hi sorkar thenkhat chuan heti heti takin an buaipui lo mahna le. Kan traffic jam hi a bul berah chuan kan khawpui mamawh tawk kan ti dawn nge, kan khawpui dawlh zawh tawk kan ti dawn, aia tam lirthei kan Aizawl khawpuiah a lo awm tak vang a ni ber mai a. ‘A tihngaihna a awm lo,’ tih ngawt theih a ni lova. Inthlan dawn a, ‘Traffic jam awm lohna khawpui...... AWM CHHUN!’ han tih te lah kha a thu a ropui tehlul nen kan thla a muang chuang lo. Traffic jam tihrehna atana kan ruahmanna ropui ber, kawng chhawng (Elevated Road) kha peng thuam kalkahlenna (Flyover)-ah chantir kan tum ni awmin a lang a, chu pawh chu ka hre sual a nih loh chuan kan ngaih ang rawk a ni lo ni awm tak a nia. 

Traffic jam tireh tur chuan ngaihtuah dan mawl angreng tak chi hnih a awm theiin ka hria a :
(1) Motor tlanna tur kawng siam belh.
(2) A motor lam tihtlem.

Pathumna ni awm tak, motor tlan dan ruahman fel hi chu ka ngaihtuah dan chuan a lang lian vak lo, a motor hian kan kawng hi a bawh hneh hrim hrim a ni. Entir nan, Aizawl khawpuiin Taxi kan kawl mek hi kan kawngah hian nitin a vaiin service ta vek se kan kawng hian a daih tawk vel chauh ni awmin a lang a. Sorkarin ngaihtuahna fumfe nei lova kum sawm hma lama Taxi permit a lo pe chiam mai kha kan la tuar ta ngar ngar a ni mai a, kan la tuar chhunzawm zel dawn pawh niin a lang. Taxi permit kan pek dawn hian mithiamte thurawn lain, khawpui dang dinhmun te zirin Taxi awm thei zat tur hi a ‘vel’ talin ngaihtuahna fel tak nei awm tak kan ni a. Mahse mimal eizawnna inngaihtuahsakna hmanruaah kan hmang hmiah mai a, kan duh zah zah kan pe ta mai kha a lo pawi ta hle niin a lang. 

Kawn remchang zawng zawng Taxi leh Two-Wheeler stand atan kan han zuah titih ngawt a. Heng eizawnna lirthei, Taxi leh Two-wheeler Taxi te hi a bul berah chuan kan Aizawl khawpui mamawh tawk aia tam kan khawlaiah hian kan kawl a. Manganthlak tak mai chu heti khawpa tam si hi a chuan man hi a to em em mai a, khawvela Taxi chuan man tona ber state kan ni hial awm mang e a tih theih.  

Aizawl khawpui kawngpui tlangdungah hian Taxi hi tlan ve ta lo se, kan Aizawl khawpui traffic jam hi a fel duakin a rinawm. Bus pakhat leh Taxi pahnih hi an kawng awh thui zawng a intluk vel a, Taxi pahnih chuan mi pariat a phur theih laiin a kawng awh thui zawng tlukpui bus pakhat chuan mi 40 a phur thei thung a. Bus 40 phurh theih zat phur tur chuan Taxi 400 kan mamawh thung. Kan Taxi 400 chuan fit 4400 a thui kawng a awh laiin kan bus 40 chuan fit 880 a thui chauh a awh dawn. Kan Taxi hi Bus vekin thlak ta ila chu englai pawhin Aizawl khawpui kawngpui tlangdungah hian fit 3520-in kan hlawk zawk reng dawn a ni. Fit 3000 vel hi kilometre khata thui a nih chuan kan Taxi hi Bus-in thlak ta ila chu kan thlak rual rualin km 1 aia thui fe chu kan Aizawl khawpui tlangdung kawng hi a awl thei ang tihna a ni. 

Mahse chutianga Taxi nuai bo ngawt chu thil theih a ni lova, Taxi tel lovin kan awm thei lo tih chu tlang hriat a ni. Amaherawhchu Taxi tam lutuk hi chu kan mamawh lo. Mamawh aia tam Taxi awm reng chung si a a chuan man a to em em tho si hi chu rorelna fel loh vang a ni. 

Tun dinhmunah chuan Taxi leh Two-Wheeler Taxi hian an duh zah zah (a ni ber law maw ka ti mai a), chuan man an khawn a. Sorkar hian chu chu a veng hneh hlawl lova, heti khawpa Traffic jam a nasa chung pawhin Taxi khalh hi a hlawk viau tlat a, taima lo tan pawh Taxi hi neih reng theih a ni. Cheng 50 chawina turah cheng 100 te min thing a, cheng 80 man turah hian 150 te min thing a. Chutianga titute chu simtir kan tum lova, chutianga ti lo tura enkawl thei ni pawhin kan inhre lo niin a lang. Sorkar rate bituk ang chuan Two-Wheeler Taxi hian Sikulpuikawn aṭanga Bawngkawn thleng hi cheng 50 man vel tur a ni a, mahse chutiang chuan hman tur a awm lo a nih loh vek pawhin kei chuan ka hre fuh lo a ni tal ang. Hlawk uchuak taka ke li nei leh ke hnih nei Taxi te hi an awm avangin kan khawpui hi a tawt zual a. Hemi siam fel thei leh veng thei mihring hi Mizoramah an awm ngeiin a rinawm si a, a tihngaihna hre lo awmkhawmin enkawl reng mai hi a hahthlak lu hret a ni. Aizawl khawpui, mihring nuai thum vel chenna hmuna lirthei khalhtu mi sang thum sang li velin dan lova ro min relkhum reng mai hi a ninawm ta khawp mai. Kan Taxi chuan man bituk hi a hman theih lohva, awmzia a awm lo a nih chuan sorkar hian rate hi bithliah tha sela, chuti pawha traffic jam hi a la ziaawm loh fo chuan kawng dang ngaihtuah a tul ang tih a rinawm.  

Bungraw dang zawng zawng chu MRP anga hralh tur a nih laiin kan Taxi te erawhchu duh dan danin an tal a ni ber a. Kan sorkar hian heng mipui rawkna hmanrua, nitina chhun khaw enga kan tualchara thleng reng, awlsam em em a man chhuah theih mai hi bitum hmasa sela mipui tan a hlawk chawpchilh nghal ang. Hekna leh hlawkna aia la pawimawh zawk, dik leh dik lo chungchangah Mizoram kan thangharh ang.  

Taxi chauh a ni lova, mimal two-wheeler leh motor dang pawh enkawl kan ngai, No Tolerance Week kan han hman meuh chuan kawngpui a thawl hawk a. Heta tang pawh hian inenkawlna tha (good governance) nei ila chu kan Traffic jam hi a ziaawm ang tih a hriat theih nghal. Sorkar thupek leh kan dan te hi sawihona thu chhuak satliah ang mai maiin kan kalpui ta em maw ni tih tur a nih laiin kan incheina leh kan Office lam chu a ropui thei khep khep hle si. Sorkar hian eng tak hi nge a hlauh hriatthiam a har a. Sorkar ve ngei si, dan siam a mahni dan siam pawh kengkawh thei tlat lo sorkar hi dictio­nary lamah engtinnge an hrilhfiah ka hre lova, kei chuan a sawi ngaihna ka hre chiah lo.