PLASTIC KAN DO DAWN TA

Eng chin nge kan do dawn tih chu hun inherin a la hril chhoh turah ngai ila, a hrilhfiahna lam chu buaipui ve ta vak lo mai ila.

Plastic lam chi kan han do tur hi a nghah­hlelhawmin ka hria a. Ka lo thlir ngat ngat a, ka lo beisei ngat ngat bawk a. Kan mithiamten do tur chin an han puang fel ang a, dan leh inzirtirna hmangin kan han do dawn chu a ni a, a phurawm takzetin ka hria.

Mithiamte’n plastic lam chi hlauhawmzia an sawi ka hriat aṭangin thil ka lei pawh hian a theih hram chuan polythene hi ka pumpelh ve hram hram a, mahse do ngawrh luattuk te pawh a mimal ang chuan hlauhna chin te ka’n nei rawl vei nen. Ka inti-do lutuk ang a, kan sorkar leh kan khawpui enkawltute hi ka hmer tel ang tih te ka lo hlauva. Mahse ka theih chinah chuan ka thil lei te pawh polythene a min funsak an han tum hian ka hnar ve zauh zauh. Chutianga mahni tawka tha lo thawh ve chu ka nih avangin kan AMC hotuten polythene khap an han tum hi chu ka lawm ngang mai.

Hmanah khan kan thian pakhat, chinchang hre rual fe mai hian, ‘Plastic hi kum 50 chhung chu a dam ve hrim hrim a, hal ral vek mah ila, a sawr tawh hnu hrikpui tiat lek pawh kum 50 chhung chuan a riral tak tak thei lo,’ tih thu min hrilh a. Chuta tang chuan ka ngaihtuah a, kan bawlhhlawh paihna hmun te, bawlhhlawh paihna hmun ni lem lova kan polythene thehthang liam mai mai hian kan lui tui leh kan ram leilung a tichhe nasa hlein ka ring a. A hlauhawm ka ti khawp mai.

Thenkhat chuan remchanna leh awlsamna ngaihtuahin kan dam chhung chuan khap miah lo se kan duh ngeiin ka ring a. Leilung leh a boruak te hi chuti takin kan ngaihtuah lem lova, kan thlaphang lo angreng khawp mai. Hmanah kan CM pawh hian, ‘Ram te chu kang mah se hnim a lo to leh mai alawm,’ ti angreng khan a sawi tawhin ka hria a. Kan thlirdan a inang lo angreng khawpin ka hria. Hmanah bawk khan kan tleirawl laiin kan awmna veng pa pakhat pawhin, ‘Tuikhur chhaka hnim kan sam laiin, ‘Han pawt fai vek mai ila tui hi a tam sawt mai asin,’ a ti mai a. Kei lahin thing leh mau leh hnim chenin leilung venghimtu leh tuihna siamtu angin ka ngai a, ka lo ren viau mai si a. Kan ngaihdan a inang leh bawk khawp mai.

Mi tam tak chuan polythene a thil han khai mai kan duh avangin polythene khap hi tul lo te kan ti palh ang tih te thleng thlengin ka lo ngaihtuah a. Polythene hi kan neih loh chuan hnahthialin thil fun kan uar ang a, kan ramah eizawnna a pung ang a, kan ngaw te leh kan ram leilung aṭanga chhuak thil te kan uar ang a, kan tan a tha ang tih ka lo ngaihtuah a. Lehkha chhia te kan han khawr ang a, chu chu thenkhat tan eizawnna a ni ang a, bawlhhlawh paih tur a lo tlem ang tih te ka ngaihtuah bawk.

Tangkai takin polythene hi hmang mah ila a tel lova khawsak hi thil theih niin ka hria a, polythene chhuah hma pawhin kan bazar sup sup a, mahni thil kenna tur chu kan ngaihtuah mai kha a nia. Chu chauh pawh a ni lo, thildang, kan ram chhunga kan siam chhuah leh thar chhuah ve theih te a lo hlu sawt ang a, bawlhhlawh kan nei tlem ang tih te ka beisei a. Polythene kan han khap tur hi chu lawmawm ka ti takzet mai. Kan ram aṭanga chhuak ni lo, hmanrua eng pawh kan hman tam poh leh kan sum hmuh ve ang ang hi kan insem rualkhai lo zual dawn tih thu mawl tak hi ka hriatthiam ve tawk a nia.

Chaw ei nana thermocol thleng kan hmang chiam chiam te hi changkang lo ka ti angreng a. Amah hrim hrim hian ngaihno a bei lo ka ti a, pawisa a hek ka ti bawk. Chutah kan hman zawh hnuah hian engtinnge a awm tak zel tih ka ngaihtuahin thermocol thleng a chaw ei hi nuam ka ti famkim thei lo. Han tleirawl that leh a, vantlang chaw eina sil rual vel han nih a, a siltua han tan leh te ka chak rum rum a. Mahse a sawi ngawt pawh a zahthlak ta lek lek - mahni insawi theihna rawng a kai avang leh kan thalai tam takin an ngaihsan loh turzia ka ngaihtuah hian. Chaw eina chungchang sawi takah chuan Hnam Chhantu hian thlangra te chi hawh theih, a chunga changel hnah emaw, hnahthial emaw, hnah hlai thianghlim dang eng pawh (aidu hnah te pawh a ni thei ang chu) phah a hman mai theih, man tlawm tea hawh tur an buatsaih a ni awm a. Heng te hi a changkangin a tihchi dawn hlein ka hria.

Eng pawh ni se AMC-in polythene an khap tur hi a lawmawm a. Harsatna eng eng emaw an tawk mai thei a, tha thlah lovin, rilru nghet tak puin khap tlang zak sela, kawng chanveah hnungtawlh hauh lo se ka duh ngawt mai.