HRIPUI HI KIANG TAWH SE AW....

“Dam tlang a chhungkua kan han insual nak nak mai te hi chu a nuam ve mang e aw,” titu kha chu pa danglam tak zawng a ni mawlh ang. Mahse kan tunlai hri zet chuan khang thu te kha min ngaihtuah chhuahtir uai uai mai!

Hripui a lo leng a, zingah kan han thova, nidanga ri nak nak thin kan han reh thuap mai a, thawhtanni te hian chawlhni te a ang ta he hu mai a, inthawh tlai siak lamah te kan inel ta emaw tih mai turin veng chhung leh khua a’n reh a. Kan vai mai hian hetia hripuiin min han chenchilh rei tak deuh hnu hi chuan tu te indawr intlanbosan zui leh ta si emawin, ‘Ka hlawk lo ngawih ngawih,’ an ti ang maiin hmasawnna lam thil chu a kal lo ngawih ngawih mai a. Kohhran meuh pawh a rukin an thukawm keuh keuh ta hial emaw tih tur a ni a. A virvat awm chhun leh a thu han vai deuh ber chu LTF kan ti tuah hum reng mai lo thei lova. Dam loh a hrehawm em em a, thih lek phei chu a hrehawm zual a, inneih a huphurhawm a, lawmna engemaw neih ve pawhin entir a remchang lo zel a. Han vuivai dawnin han phunnawi dawn ila vawk hri ringawt pawhin thla a nei ta a ni ang e tih tur khawpin inralkah deuh deuhah a ngaihventuten an hmu chhuak a. A tuartu tan phei chuan a manganthlakzia chu sawiin a siak lo. Chhungkaw rilru budget a lo thun sa rauh rauh a phum bona zawn a’n ngai chuk chuk mai tur te hi a tuartu tam tak ngaihtuahin a lungchhiatthlak ngawt mai.

Vawkpui natna pawh a tawrh­hlelhawm viau chuan mihring lek phei chu hahthlak tak a ni ta. Vawk thi pawh tawrhdan a inan loh em em laiin mihring hetia kan han awm ta burh mai chu tawrhdan a inang lo thei hle ang. Thenkhat chuan an thlakhat hlawh pawh lo thawh tehreng se an chan lam han thlirin ngaihtuahawm vak an ni thei lova. Chawlhkar tluana hnathawh avanga chawlhkar tawpa dawrpui kai ve thei hram te chan leh pension hlawh sorkarin a pe ta beuh emaw tih tur khawpa hahdam a sorkar hna thawk thenkhat chan han ngaihtuah hian a buaithlak ta khawp mai. Dik tak chuan englai mah a chan tha ve ngai lo, Mizoram kuthnathawktute bawk hi a tuar na chu an ni leh a. He ram, Pathian hnam thlan ramah hian a rethei te retheihna chu nunphung pangngaia buaithlak kha nunphung pumpui a buai zual takah hian a lo nasa zual a. A tawpah chuan a tuar nasa bertu an han ni leh ta hian tah a ti chhuak.

Heng hun harsa te a lo thlen hi chuan kan sorkar (tuna MNF Ministry tihna kher lo), Mizoram sorkar hian sorkar zem zen awm lohna in, chutiang khatiang chin te tan chuan ‘Electric bill tihhniam a ni,’ ‘Tui bill lak a ni dawn lo,’ te han ti ve thei sela. ‘Nitin hlawh bi rate neia inhlawh thin, sorkara inziak lut te tan chuan chutiang khatiang chu chhawmdawlna a awm e,’ te han ti ve thei hlauh sela aw....... Sorkar hnathawkte hlawh hi Office kai theih loh tihin engti zawng mah a a tihdanglam ve loh si chuan khawilaiah emaw hi chuan tihdan dik lo engemaw hi kan sahuai thing vawn tlat a ni awm mang e a tih theih hial awm e. Mipui zingah thawk hauh si lo, hlawh pangngai reng la ‘bik’ awm a nih hian rorel a rual lo angin a lang thei.

Heng hun harsa a lo inbuatsaih a, Welfare State kan nih theihna tura thuneihna leh inbuatsaihna hun hi kan kut liau liauvah kum 1987 (kum 34 kal ta) atang khan a awm a. Mahse home-work ti lem lo khan mi tihdan copy kual velin kan lo tlingtla rei lutuk ni ngei tur a ni . Kan sorkar chuan ‘resource’ chhek khawl lovin ‘leiba’ a chhek khawl a. Kan changkanna leh intodelhna tur chu a thawh a thawk chhuak lovin a sawiin kan sawi chiam chiam a. Hun ralmuangah pawisa insem huk ‘policy’ kan tuipui mauh mai a. Pawisa sem thei anga insawi apiang bawh ta dur dur chu hei hi kan lo thleng ta ni te pawhin a lang. Delhi khawpui, hmakhawsang atanga kan lo hriat thin, a chak chak lalna ram, a thei theiin mi chak lo zawk an rawkna ram kha Arvind Kejriwal-a a lo lan meuh chuan an Electric bill a tlahniam dawr dawr a. An tui dawn a pung a. Mirethei leh harsa zawk sorkarin a ngaihhnathiamna a pung thur thur a. Anni chuan khawilai ‘resource’ emaw chu an hai chhuak ni ngei tur a ni.

Kum tina sakhaw thila an punkhawmna hmun, Ram Lila Ground te chu mipuite mamawh chhawk nan ICU khum 1000 awm theihna turin Covid19 maichamah an hlan a. He ring lo mi ram hruaitu khawsak dan hi chilputin Pathian nung betu intite hian kan thlir a. He Pathian hnam thlan Mizo awmna hi chu ni se ICU khum 1000 dah nana hman tum lovin tawngtai rualna hmun atan kan hauh tlat te pawh a rinawm rum rum. Heng milem bia kan tih te hian kan thawnthu hriat leh kan duhthusam aia ropui zawkin thil an ti ta a ni ang e tih palh awl a ni.

Keini zawng, kan inbuatsaih lohna kum a lo rei em mai a. Kan sorkar chawpin eichawp dap ngar ngarin kan lo awm rei ta a, hripui hi kan dawl hlawl lo a ni. Keini ringtute hi chu hripui suasam tlak kan awm ve lo, kan Pathian hian he hnam, Amah ringtute hi chu min zuah hram se, hripui hian kan ramri chinah hian min hel zar zar se tih hi Mizoram ringtute duhthusam leh tawngtaina a ni ang - hripui do tur leh hripui bei let tur hian chakna kan nei ve si lova.

Tunhma khan pawisa te kha kan lo nei a niang chu maw le, kan MLA te hlawh India ramah a sang ber zingah a tel a, MLA ten a thlawna an car dawn theih man te kan han tipung a, Concrete in sa thei, Aizawl khawpuia awm te hnenah thenawmte motor dahna tur an lo sak kepna tur pawisa kan han pe leh mai a, Tlawng kamah in ruak cheng nuai sawmruk chuangin kan vuak thiahtir a, Minister tlukpui lah kan ruat belh teuh mai a, hripui len lai takin Airport chei kan ngaihtuah em em chu sawi loh Airport cheina tur sum ruahman te chu keini mirethei tan chuan diarphawngen teh meuhva tam a lo ni a. Heng zawng zawng hi kan awmdan lehlam a nih laiin mi tlawmngaite chuan veng chhungah chhuanchham an awm leh awm loh an thlithlai ru reng a. He hripui kara kan ngaihtuah leh khawsak dan intuha lo lutuk hi chu aw.....

Hripui hi reh tawh sela chuan miretheite pawh an retheih ang angin mahni inhai khaw chhuah tumin an phar chhuak ve thei ang a. Hripui hi chu reh tawh sela kan natna te pawh kan Mizo dan ngei khan kan intawrhpuiin kan inhnem thei tur a.

Aw, hripui hi chu han reh tawh sela aw...