RAM LEILUNG HUMHALH

Ramri chungchang kan vei a, hmun tinah kan sawi sup sup a. Kan ramri chungchang han ngaihtuah hian a hnam ang chuan thin a thawk hma lo thei lova, thinlung hi a vilh thuai zel mai. 

Ramri chungchang te kan vei a, a lawmawm hle. Mipui hian vei ta hauh lo mai ila a buaithlak ang a, ram roreltute tan pawh tihngaihna a vang viau mai thei. Chutih laiin thil hi a tawk chiah chiah tih hi a har ve khawp mai a, chuvangin kan duh ang aia nem leh dam deuhva ngaihtuahtu kan sorkar milian leh sorkar hotute hi thahnemngai zual deuh tan chuan khawpkham loh awl tak an ni.

Kan State ramri kan buaipui em em lai hian kan khawtlang theuhah hian khawtlang hruaitu hrang hrang hian keimahni awmna khua leh veng a vantlang ram te, sorkar ram te hi humhalh a, enkawl that a pawimawhzia ngaihtuah chhuak thei ila tha hlein ka hria. Ka hriat ve phak chinah chuan Mizo khawtlang hrang hrang hian vantlang ram leh sorkar ram hi kan humhalh tha tawk lo hle mai a, a hnu lama kan buaina tam ber hi chu a hun laia khawtlang roreltuten vantlang ram leh sorkar ram an humhalh loh vang a ni. 

Tunhma khan District Council leh Pu C.Pahlira khan Mizoram hmun hrang hrangah vantlang hmun tur leh kalkawng tur an duang a. Luikawr te pawh humhalhin luikawr hnaih lutuk a in sak te leh in hmun pass neih te kha an phal lova, a lawmawm tehreng nen thangtharin kan kengkawh zui ta lova, a pawi ngawt mai. Khaw tam tak leh Aizawl veng tam tak chu tunah hian sorkar hmun pawimawh tur (Health Sub-Centre te leh Anganwadi etc.) nei fumfe lovin kan awm a. Bazar tur te, mipui thut chawlhna tur te leh YMA (vantlang) bungraw dahna hmun tur te pawh a vang ta. 

Mimalin vantlang ram anga lang emaw, ram ruak emaw, sorkar ram emaw, vantlang kawng emaw kan nek a. Tunhma deuh, UT hlim phei kha chuan vantlang kawngpui nek nasa sa kha mi fing ang leh thiltithei anga ngaih hun lai kha a awm ni hialin ka hria. Chung te chu khawtlang roreltuten an dodal ngam lova, Land Revenue Department lahin awmze nei thamin an rin tha thei hek lo. Kawng siamtu PWD lahin (lo haw lem lo se) kawng siam zim te chu pawi tih loh chang an nei tlat a (alkatra leh ilo senso a tlem zawk miau a). Khawtlang hruaitu tan pawh kawngpui kama in neitu leh chu lai kawng siamtu tang kawpin kawngpui tihzim an hnial loh viau tawh chuan rorel a harsa talh thin. 

Hetiang thu te han ngaihtuah chang hi chuan Pu C.Pahlira kha awm ta lo se Aizawl khawpui hi engtin tak nge a awm ang tih ka ngaihtuah a, ka tim uai uai thin. Aizawl chauh ni lo, Champhai, Serchhip leh Kolasib te pawh Pu C.Pahlira avanga hetiang khua lo ni pha ta hi a ni. Pu C.Pahlira hnathawh ropui tak mai chawisan kawngah kan sorkar hrawn tawh te hi duh ang tawkin an awm lova, hei hian kan ram leilung humhalh leh enkawl that kawnga kan benghawn tawk lohzia a tilangin ka hre thin. Chawimawi phu leh hriatreng hlawh tlak te thur chhuah ai chuan naupangin Idol leh Icon te a khaw nawt a an hmuahna hmun vela thusawi pha nih vel hi kan tuipui tawk a ni mai ang tih hlauhawm tak a ni. India ramin a zalenna (Independence) a ngai hlu tih a hriat theihna pakhat chu khawpui tin tih theih deuhthawah Mahatma Gandhi lim hmuh tur a awm hi a ni. Kan ngaihsan leh kan chawisan atang hian kan rilru thenkhat chu chiang takin a lang thin.

Tualchhung ram leilung humhalh a, keimahni leh keimahni khawtual nawmsakna tur ngaihtuah kawngah kan thangharh tawk lovin a lang a. Tualchhung leh kan chenna khawtlang ram leilung pawh awmze neia enkawl hlei thei lo chuan kan State ramri hi kan lo ngaihsak tawk lo a nih chuan kan tih awm tawk kan ti te pawh a tih theih ang. Pa fel chuan a ram chin a hung fel a, pal ban a phun tha a, thenawm tan nek a remchang lo. Pa fel lo chuan a theih chhung chu thenawmte nena inramrina a ngaihthah a, a pehhel a, sawi loh maiah a tlak thin a. A tawpah chuan buaithlak tak a ni thin. Keini pawh kan State sorkar hian ramri chinfel tum tak takna nei lovin, kum sawmli zet a lo khawhral tawh a. Tunah pawh hian engemaw ti ti a kan intha then theih chuan kan lawm leh viau thei a. Mahse chutianga kan tih chuan engtikah emaw he ramri chungchang hi a la puak chhuak leh ngei ang a, tun ai hian a na hret maithei. Buai hrep a, a tawpah fel chuang lova inthen leh ngawt thin hi a patling hna lo ve hle chuan a lang.

Kan ramri hi fel ta se kan tual­chhung khawtlang theuh vantlang leh sorkar ram hi kan enkawl tha sawt ang em? Kan ramri buaina atanga mahni awmna khawtlang a sorkar leh vantlang ram chin fel kawnga thangharh kan awm belh ang em? Veng leh khaw tam tak hi chuan mahni mawngkhak hmu lo lekin kan sorkar hi kan dem palh thei.