LEI LEH HRALH CHUNGCHANG

Mi ṭhahnemngaiten Consumer Forum an din a, thil leitu mipuiten an chanvo an chan theih nan theihtawpin an bei a. Thil zuartuten dik taka an zawrh theih nan hman aṭang khan an lo bei ngat ngat tawh a. An fakawm takzet mai.

Mipui lam pawh kan ṭhanharh a ngai. He khawvelah hian inbumna te, inrawkna te hi a awm reng dawn a. Tam tak hi chu vanduai vang (a siamtu lamin an siam sual lei palh chungchang) a ni a, kan chunga a lo thlen chuan tawrh mai a ngaih chin a awm thin. Thenkhat erawh hi chu a leitu lam fimkhur loh vang leh hriat tlem luat vang a ni ve thei a. Hriat ve awm tur chin chu hriat ve tum hram hram a tha ngawt mai. Dawrkai rinawm leh sumdawng mi fel hlir kan tawng dawn lova, chuvangin thil awmdan hriat ve chin neih ngei a ngai - pawisa hloh teuh kan huam a nih ngawt loh chuan.

Kum thar kan han chuangkai a, thil man hrang hrang a to chhova, chung zinga langsar tak ka hriat pakhat chu in sak nana kan thir mum hman ber, Iron rod hi a ni. Tunhma aṭang khan Iron rod zawrhna leh hralhna thuah hian inbumna a tam hle a. Dawr thenkhat hi chuan a nawlpuiin anmahni dawrtute hi an bum ngat ngat a ni ber mai a. Chungte chu mi tlawmngai leh mipui tana thawktu thenkhatin an lo ching chhuak a, an dawr hming te pawh an tar chhuah chuai chuai kha. In han sak dawn hi chuan mi rethei te tein pawisa nei lo chung chungin a tlawm tlawm kan zawng a, a titlawm thei ber ber kan pan tawk tawk thin. Mahse a lungchhiatthlak lai tak chu tlawm taka zuartu thenkhat hi chuan an zawrhna aia to zawka hralhtute aiin cheng tam tak min chhuhsak ta tlat hi a ni.

Hmun pakhatah chuan tlawm angreng takin in satu tur mi harsa ve tak te chu thir an leitir a, mahse ngun belh chian chuan quintal engemawzat laiin a lo kim lo reng mai a. Mi tlawmngai leh remhria ten nasa takin an tanpui a, dawr neitute chu an vau a, thubuaia lak tumin an bei a, engemaw ti tiin an dahkhat leh thei ta hram a. Dawr dang aia a tlawmna kha quintal khatah cheng zahnih te a nih laiin an buk dik loh avanga a leitute hloh chu sang bi chu sawi loh, sing bi a ni a. Chumi hrereng chuan a zuartu chuan an lei duhna ngei turin an chhiar tlawmin an tawlh thla zel tawh mai a. A leitu lahin a rihzawng tur emaw, a tam zawng tur emaw chhut ve ngaihna hre lovin a hawi mai mai tih an hmu reng si a. Chuvang chuan thiam tak leh ngampa takin thil an ti mai a. Khawngaihna leh rinawmna te chu an tlakchham zawng tak a ni a. An sumdawn thiamna chu midang bum theihah a innghat tlat a ni.

Ngaihtuah duh tan leh fimkhur peih kan lo awm tak hlauhvin Iron rod buk rihzawng heti hian sawi ila. A hmang tangkai peih kan lo awm mial chuan kan hlawkpui ngeiin ka ring.

16mm (sut nga) hi metre khat zel kg 1.58 a ni a, 12mm (sut li) hi metre khat kg 0.888 zel a ni a, 10mm (sut thum) hi metre khat 0.617 kg zel a ni a, 8mm (sut hnih leh a chanve) hi metre khat kg 0.39 zel a ni. Hetia en ai hian hriatthiam a awl a. A tak taka han tih chuan a rihzawng tur hi chhut chhuah a harsa lo. Iron rod tlawn kha teh la, fit hmang lovin metre hmang la, chuta i iron rod tlawn sei zawng chu a chunga nambar kan tarlan khian puntir zel la, a chhuak zah chu a rih zawng a ni mai. (Entir nan, iron rod 16mm tlawn khat chu metre 11 a sei lo ni ta se, 11 chu 1.58 a i puntir chuan kg 17.38 a ni tihna a ni mai a. Chutiang tlawn li chu bundle khatah a inphuar khawm a nih chuan bundle khat rihzawng chu kg 69.52 tihna a ni mai.) A zuartuten, ‘Quintal khat chu tlawn nga vel hi a ni mai, a sei deuh a awm a, a tawi deuh a awm a, a rihzawng a hriat theih loh,’ an tih zung zung kha i pawngpaw awih ngawt chuan quintal khat zelah kg 14-in i hek sa titih der a. Rod kha quintal khat cheng 5000 a nih chuan kg khat man chu cheng 50 tihna a ni a, kg 14 chu cheng 700 man a lo ni a. Quintal khatah cheng 700 vel zar zar a i hek chuan quintal sawm chuangah chuan i hekna chu cheng sing a tling awl viau a ni. He inbumna pawnlang leh ualau tak mai laka Mizo mipuiin kan tawrhna hi a nasa hlein ka hria.

Hetianga tih dawn hian a zuartu tam ber chuan fing thiam takin, ‘A sei zawng hi a inchen vek lova, a tih theih loh,’ an ti ang a. Mahse cheng sing chuang hmanna tur thil a ni a, teh chhuah hi a harsa lo. Iron Rod kha a mal mala teh vek a ngai lova, an tel sa hi pali panga zelin an tel khawm a, chung chu dan naranin a sei zawng inang a ni a. A karah a tawi bik engemaw pahnih khat a awm zeuh chauh a ni. Chutiang pawh i ti peih lo a nih chuan bumna avanga pawisa engemawzat hloh i huam tihna a ni ve bawk ang. A zuartu lamin chutiang tih a buaithlak an tih avang emaw, chutianga ti lo tura an thlem che avanga i ti ngam lo emaw, i ti zak emaw a nih pawhin pawisa hloh i huam tihna a ni leh bawk.

Hman deuh aṭang khan Iron rod a inbumna tamzia hi ka lo vei tawh a. Thingtlang mi emaw, khawilai mi emaw, nei lo inti chung chungin in sa turin an han inbuatsaih a, concrete in sa turin theihtawpin an tang a. Chutah thir zawrhna dawrah an hmuh lai ngeiin an han bum ngat ngat mai thin ka hmuh hian a lungchhiatthlak ka ti thin.

Hmeichhiain thuamhnaw an lei dawn chuan uluk takin an en a, rei tak an hai let a. Thlai zawrhna dawrah pawh chuti bawk chu a ni. Kan pawisa hlawm hmanna lian ber te zing ami, mi depde thenkhat avanga tul lova pawisa kan seng thin hi pawi ka ti a. A bumtute lahin an nitin nunah heng thil hi an la lut hmiah a. Keimahni mimal chungah lawm zuina pakhatmah an nei lova, an nei tur pawh a ni hek lo. Anni ngaihah chuan finna khawvela mi mawl cheng ve kan ni mai a. En chiang ngam lo, en chiang thiam lovin thil lei ve kan tum avangin bumna chu kan hmaa awmah an ngai hmiah a, an chawei a tui loh phah lova, an Pathian biak an thulh phah hek lo.

Mi tam tak tan chuan buk lova a tlawna zuar thinte zawrh lei hi a hlawk zawk ang a. Iron rod hi buk lova, a tlawna kan zawrh hunah chuan he inbumna lak ata hi kan him thei ang a. Chutianga an tih hma chuan a leitu lam fimkhur hi kan tih theih tawk a ni rih.