Guest writer
PL Liandinga
INHREK CHAR CHUNGCHANG
Kan Assam unaute chuan an tih âwm tawk tak tiin Mizoram a lut tur motor thenkhat an lo sawisa ta ngei mai a, an va han inhmeh tak em ve aw!
Mihring hnuaihnung laklawh khin hi a buaithlakna chu anmahni anga hnuaihnun ve law law loh chuan duh chin hi a inang thei ta thin lova. Keini’n kan thu leh hla kan zah a, anni’n an zah ve si loh chuan anmahni ang bawk a zaktheilo nih ngawt loh chuan inkhin a buaithlak fe mai. Inremna thu sawinaah pawh sawi tel ngai lo angin an Minister te khan an han sawi liam puat puat a, pa chang khati tiat zet (Minister meuh)-in khatianga an sawi tawh hnu kha chuan keini lam tan chuan awih mai awm tak a ni. Mahse chuti chung chuan an thu chu engemaw ti tiin an pawt sawi kual ni ta tehreng tur a ni a. Silchar khaw chhung, Mizoram House atangin Mizoram pan turin an han chhuahpui te te a, chutah kan rin phak bakin Lailapur thlen hmain an han din khawmuanpui chiam mai a. Chutah Lailapur lamah mihring an lo inhawr khawmin khua a lo tlai lam tawh a. An va thlen phei meuh chuan engmah sawi hman lohvin an motor an lo tâwng ta chiam mai a. Anmahni hruaitu tur sipai te leh an roreltute hmel hmuh tur a awm leh tawh si lo emaw, an inrawlh leh duh si lo emaw ni ngei tur a ni.
Heng thil hi a tuartu tan chuan a thinrimthlak duh ngat ngat viau ang a, motor an tihchhiatsak te tan pawh tha a na duh hle ang. Mahse an fin kherek dan chu a pawnlang angreng riau mai. An chhuah dawnin Police hotu, Superintendent tling pha meuh hnen atangin him taka an hruai theih tur thu an dawng a, hemi hma daih hian Aizawl lama Minister level a an inbiaknaah khan an Minister (Atul Bora) khan kawng dan chungchang chu an tihfel zui nghal mai tur thu a sawi a. An inbiak zawh hnu lawk (khami ni la la) khan Assam sorkar chuan Mizoram a zin lo tura an mite hnena thurawn an chhuah (Travel Advisory) chu an sut leh nghal a. Sorkar chuan a tihtur chin ti ta ni awm takin a insawi theih ang a. Mahse Mizoram House atanga Mizoram pan tur motor, tlai dar thum vela an han chhuahpui ta kha darkar khat leh tlem vela Lailapur tlan tlang mai tur kha Silchar khaw pelh felah an han ding khawmuang leh ta reng mai a. Khua a lo tlai lam telh telh a, Lailapur lamah chuan an lo inhawr khawm a ni tehchek ang chu sorkar ve lemin thil ti ve si chu motor te chu an veng zui ta lo nge, an veng a an veng hneh ta lo tih pawh hriat theih lohvin Lailapur-ah chuan khawtual mite chuan an suasam ta a ni.
An insawi leh dan tur pawh a hriat theih nghal nual a, a hnu lawkah motor pawh an chhuah chhunzawm ta bawk a. Thil chiang tak erawhchu Assam sorkar hi an lo zahawm lo hle mai tih a lo lang chhuak leh ta a ni. An Superintendent of Police a zahawm lova, an Minister an zahawm tawh loh chuan an sorkar a zahawm lo tihna a ni.
Pute u, inbiak leh te a awm ngai a nih chuan mahni thutiam a ding lo, mahni thusawi anga awm zui lo an nihna hre hrengin be ve tawh ula, sorkar zahawm lo an nih angin dawr tawh ang che u. Boruak ngam serh sawrhin in duh leh, “We no accept this proposal very many quickly, a chhan pawh in promise-ah in ding nghet never a......” te pawh tihkhum bawrh bawrh mai mai teh u. Saptawng emaw, Mizo tawng emaw a tawngkam nalh tak a dawt sawi ai chuan hriat thiam theih tawngkama thudik sawi leh thu rintlak sawi hi a hlu zawk ngai. Tun hnuah chuan Assam sorkar hruaitute in dawr reng rengin State naupang zawk ang emaw, State tenau zawk aiawh emaw angin awm tawh lo ula, dikna lama tang zawk State aiawh, thudik sawi thin Mizo angin awm teh ang che u. Min kap a, kan kah let vein an tlanchhe leh thuai a, chutah dawt muhlum lianpui pui an vawrh zui a. Chumi hnuah pangngai tak anga langin, “Kal rawh u kan veng ang che u,” an ti a, kan kal a, min veng leh lova. Chutiang mihring awmkhawm thu chu kan thu aiin a zahawm thei lova, keini aia chungnung thawkin an thaw thiang tawh lo.
Chuti chu a nia, thudik lo kan sawi chuan mihring hi kan insawi tê tawlh tawlh a. Engemaw hunlaiin dawt thu han vawrh zauh zauh hi hlawk angin lang mah se nikhaw reiah a hlawk ngai lo. Keini chu kan thusawiah ding thin ila, thudik hi sawi ila, rinawmna nen ding tlat ila a duhawm. Pu Rokunga hla khan, “Rinawmna leh huaina hi a chul thei lo,” a ti a. Anni aia kan rinawm a, kan huai zawk bawk chuan kan chungnung zawk ngei ang. Kan politician te pawh hian khawngaih takin hre teh u, thu dik lo hi sawi lo hram ula, in thusawi hi nangmahni khin let nan che u kan hmang a, kan la hmang zel dawn tih hre teh u.
“Mizoram chu kan hrek char ang a, an thi vek mai ang,” tih thu te an MLA-ten an sawi a. Kan zahawm ta lo hle mai. Duh hun huna hrek char hlum theih angah min ngaih tak hi! He Mizoram, tun kum sawmli dawnlai kal ta chhung a State chem hriam (Pu Laldenga tawngkam takin) hmang a lo enkawltu, Congress sorkar leh MNF sorkar te tan chuan zah ve detna tham chu a ni. Heti em em a kan la intodelh lo hi a tlawmthlak a, mawhphurtu an awm ngai chuan sorkar fawng vuantute ngei kha mawhphurtu chu in ni rih. A chunga kan sawi tawh ang a zahawmna pawh vawng lote tana diriam theih tur leh tawngkhum theih tura kan awm ta hi thingtlang paho dem theih an ni lova, Delhi lam dem theih an ni lo. Kan State a roreltute ngei hi dem tur kan ni. Tunah indem vak ila a sawt lova, muang leiah sawi ila in beng a rawngah in thun si lo. Chuvangin in benga a luh theih hun awm deuh kan zawng ve a nih hi. Dik tak chuan e, pawisa in hmuh hian in buai tlat a. In rilru a retheih em avangin vaibelchhia te, maktaduai te, nuai te in kuta a’n awm hian mipuite ngaihthahin nangmahni inhaivur in tum a, duhsak tur laina in hre thei em em a, in pawl mi leh sa, a dik a dawk thlu lova duhsak tur in hre thuai thuai a. Intodelhna tur leh hmasawnna tur aiin a pawisa lam in ngai pawimawh zel a tun hi kan lo thleng ta a nih hi maw le.
Kan buai apiangin saptawng a, ‘Alternative route’ kan tih, Silchar helna tur kawng dang kan sawi ve ziah a. Mahse buai loh apiangin kan sorkarin a ngaihthah ziah a. Pa pakhat, in chung far, ruahsur laia ‘Ruah a sur a engah a tih theih rih loh,’ titu, ruahsur loh veleh a, ‘A sur lova a ngai lo,’ ti zel thin kha kan ang ngawt mai. Kum sawmthum aia rei chhunga ‘Alternative route’ siam thei lo Mizoram kan lo nih tak hi.
Kan buaina hi min beng harhtu ni sela, a hnam anga kan zahawm lohna chu kan intodelh lo lutuk fahran leh kawng tha kan nei tlem hi a ni tihah hian kan sorkar hruaitute hi chiang sela. Hmuh phak tawk tawkah duhsak tur zawnga phe sek lo hian mipui tana thil tha tur hi ngaihtuah tawh ila a va duhawm em. Kan Mizo thinlung te, kan Mizo sipai te, kan Mizo mipuite hi hetia kan han buai takah chuan an chhuanawmzia hi a lo lang a. Mahse kan sorkarin kum tam tak chhunga a ‘homework’ a lo tih loh rah bawkin min dah hniam a nih hi.
Keia duhdan ang chu ni se August ni 7 zana motor an han suasam chiah khan kan sorkar hian, “An motor tihchhiat hi siamthat vek a nih hma loh chu Mizoramah motor lo lut rih lo lawk teh se,” han tih kha a chakawm teh asin aw. An duh aia thla khata rei han inhrektir ila kan ngam tih te hi han lantir a va tha ve. Reilote atana nawmna um reng reng hian Mizote hi kan awm kumkhua dawn em ni? Pute u, kum sawmhnih chhung thih ngam lu puin zalenna kan lo sual tawh a, kan zahawmna lantir tura thla khat lek hrehawm han tawrh belh leh hi mipuite chuan kan cho tlatin a lang. Khingpuite an buaithlak tlat chuan duh lo teh mah ila buai inhuam ve chin hi a awm a ngai a nia - kan inkap ta ang khan.