ZIRTIRTU THA

TV lamah Zirtirtu tha thlan chhuah pathum an kawmna ka lo en a, a lawmawm ka ti ngei mai.

A tirah chuan zirtirtu tha thlan chungchang hrim hrim hi ka en duh vak lova, a chhan pawh zirtirtu tha lawmman dawng zinga pakhat hi kum engemaw zat kal taah khan ka hre ve vuai vuai a, Office lama hotute a lenchilh peih vang ringawta dawng ni tlatin ka hre tlat pek a. Sikulah a awm tlem si, an sikul result a chhe si, a thawhpuiten an ngaisang der si lo, a hawiher aṭanga han enin politician lam a ang riau mai a. Chuvangin zirtirtu tha thlan hi hun engemawchen chu thil rintlakah ka ngai lova, kan tihdanglam ve theih si loh thilah mi pawi sawi te pawh a hlauhawm a, ka ngaihsak duh ta vak lo a ni.

Education Department pawh hi kawng hrang hrang hian duh tawk lohna a awm thin a, thil mak pui pui, Mizorama thleng ve hauh lo tura kan ngaih te he Education Department hnuaiah hian a thleng thin niin ka hria a. (Zirtirtu thi tawh, kum hnih chhung zet hlawh lo la ve ngat ngat te; mahni awmna tur thingtlang hmuna kal duh reng reng lo chunga hotuten an ngaihhnathiam tlat te; hindi thiam hawt lo hindi zirtirtu atan a lak te; Recruitment Rules anga thiamna nei an awm reng laia chutiang danin a phut ang thiamna nei ve lo zirtirtu atana lak tak tlat te; thingtlang zirtirtu, an hriat hauh si lohva an hminga MR lo bill-sak vak vak te; CEO personal peon, a hming neituin chutiang hna a thawk tih inhre reng reng lova kum tam tak chhung awm, an han hriat chhuah tak china a hlawh chanve an pek tak ziah te leh eirukna chi hrang hrang te ka lo hre ve a) Heng avang hian Education Department hi a pianphunga Department hlu tak leh ropui tak si, kan Mizoramah chuan ngaihsan harsa angreng zeta khawsa Department niin ka hria a. Chuvangin zirtirtu tha an thlan te pawh hi ngaihven loh law law hian rilru a hahdam zawkin ka hria a, rei tak chhung chu ka ngaihven duh miah lova. Ka tlanchhiatsan ni berin ka hria.

Mahse tunhnaia an zirtirtu tha thlan te an kawmna ka’n en a, a lawmawmin an chhuanawm ka ti hle mai. Zirtirtu tha hlutzia leh a tha lovin pawi an khawih nasat theihzia te han ngaihtuahin zirtirtu tha khatiang kan lo nei kha Mizoram kan vannei ka ti a, anmahni kawmna an han ti chhuak han hmuh pawhin beiseina te, lawmna te leh chhuanna te a lo lang a. Anmahni zirtirtu tha te pawh kha an ngaihsanawm takmeuh mai. Hetianga hnathawktu tha thlan hi fimkhur ngai em em mai niin ka hria a, thlan fuh loh chuan ka rilru ang hi miin an pu thei tlat. Sorkar hna ka thawh lai khan (tun thlengin ka thawhna hluiah khan an la thlang zel ang chu ka ti mai a) hetianga hnathawktu tha thlan hi theih ang tawk tawkin ka buaipui a. Tumkhat kan mi thlan kha kan lo ti fuh vak lova. Kan thlan fel hnu daih, lawmman te pawh kan pek hnu daihah a hmunah ka va tlawh a, a hnathawhna hmunah khan a lo kal mumal chiah lo ni tur a ni, a hnathawhna hmun kha a bel lo riauva, an thenawm pitar khan kan Department kha a ngaihsan loh hmel khawp mai. Chuta tang phei chuan tihdan thar te pawh kan duan phah ta hial.

Hnathawktu tha leh tha lo inthliar hi thil pawimawh tak a ni a, a tha chawimawi a, a tha lo te chunga hremna lek hi sorkar tihtur pawimawh tak a nih laiin kan sorkar hrawn tawh hian a sual pawh hrem fumfe lo, a tha pawh chawimawi chuang lem lo, a nawlpui ang hian min enkawl hialin a lang a. Kaisanna te pawh hi a pawi khawih nasa lo deuhho zingah a indawtin kan sem kual mai mai ni te pawhin a hriat theih. Zirtirtu ngat hi chu an thawh that avanga Office lama an han kaisantir daih mai te hi chu a kawngkal lo te hian a lang rum rum thei. Anmahni hna zelah khan an kaisanna tur ang hlawh kha pe mai se a tha hial te hian ka hria a. Zirtirtu leh Daktawr te an thiamna anga chhawr lova, ‘administration’ kan han khawihtir daih mai te hi a uiawm hian ka hre thin.

Zirtirtu tha pakhat chu zirtirtu tha lo sawmhnih pawh hian an hen thei lo reng reng a. Zirtirtu tha pakhatin danglamna a siam tam theihzia chu a hriat mai a, zirtirtu tha lovin pawi an khawih theihzia lah a hriat bawk. A khaw pum, a sikul pumpuia kum engemawzat hun rei tak chhung naupang an han chawr chhuak fumfe lo te hi chu sorkar hian ngaihven vut vut tur a nih laiin pawi nasa tak leh langsar, haider theih loh (Party pawi khawih, naupang khuaikhem leh zu ruih leh kohhran hruaitu thenkhatin an ngaih theih loh thu an sawi ruk tih ang emaw) an khawih a nih ngawt loh chuan sorkarin tihdan engmah vak a nei lo anga lang te hi a manganthlak ka lo ti a. Education Director hlui pakhat chuan Mizoram hmun hrang hrangah in hmun lo ram tam tawk tak a nei tih thawm te pawh a awm. Khatiang Director kha a hrem dan kan thiam lova, kan ngam lova, kan ngaihsak lova, kan se zawl chhuah mai mai a, chu chu Mizoram hian kan tuar a ni.

Zirtirtu tha an kawm te kha chuan tih tak takin zirtir hna an thawk a, anmahni fin leh varna an hman tangkai bakah an thahnemngaihna avangin an thawhna sikulah dang­lamna an thlen a, Mizoram tan an hlu a ni. Anmahni pawh an nun a nuamin he khawvela an cham chhung zawng chuan mahni inrin tawkna leh hlawhtlinga inhriatna nen an hun an hmang ang tih ka beisei a, ka duhsak bawk a, ngaihsanna dik tak nena zah taka an dam chhunga en tawh tur mi engemawzat an han nei hi chu an awhawm ngawt mai. Sorkar hna a ni emaw, ni lo emaw, midang nena inkaihhnawih thei hna kan thawh phawt chuan rin tlaka thawh hi a pawimawh lehzual a. Chung zingah chuan tihdam hna thawktu leh zirtir hna thawktute hi an langsar zual lo thei lo. Zirtirtu tha tak kan neih chhung chuan he hnam hian beisei tur kan la nei a. Kan sikul hi a rintlak chhung chuan tuna kan retheihna hi chu kalsan hun kan la nei ngei ang.

Sorkar Department hrang hrang hian hnathawktu tha leh fel te chawimawina hi ngai pawimawh sela, Ministry danglam hlek a tihdan thlak zung zung lovin tihdan fel tak awm thlap se a tha ngawt ang a. Chutih laiin hnathawktu tha lo chawlhtir dan leh hrem dan kawng hi tun aia fet a kalpui dan awm se a duhawm hle bawk ang.