LEM ZIAK KHA

Lem ziak (painting) hi khawvelin a ngaisang a, lem ziaktu ropui te hi chu an thi thei tawh lo (immortal) hial awm mang e tih turin lem ziah thiam hi a hlu a ni. Keini ang takngial pawhin Vincent Van Gogh te, Leonardo Da Vinci te, Rembrandt te, Goya te leh Picasso te leh khawvel lem ziak thiam dang te pawh an hming chauh chu kan lo hre ve a. Mizo zingah pawh Tlangrokhuma te, Biaklara te leh tu tu te emaw kan hre ve hial a. Ka pension khan min thlah nan ka thawhpui pawl pakhat chuan chawlhni zing lem, Mizo kut chhuak min pe a, kan banglaiah ka tar a, vawiin thlengin ka en chang apiangin a hlu ka ti thin. 

Lem ziak pho chhuahna te hi kan Mizoramah mah chuan Vana Pa Hall, pan awlsam em em maia an han buatsaih te hi hlu ka ti thin a. Mahse chhuanlam sawngnawi te te hmangin ka lo chhim lo leh thin a, a zahthlak thei ngawt mai. Lem ziak thiam te hlutzia leh ropuizia te ka ngaihtuah hian a awmze hre mang lo chung hian thuthmunah a chang chuan ka inthlahrung thin. 

Tunhnaiah Vana Pa Hall-ah lemziak an pho chhuak a, nidang ang bawkin en ka tum tehlul nen an hawn hun laiin ka’n mangnghilh leh khauh zel a! En ve ka tum tak tak meuh chuan an hawn hun darkar a lo pel tawh a, ka ui khawp a. Mahse engemaw ti tiin TV lamah chu lemziak pho chhuahna aṭang chuan thil langsar tak mai pakhat a lo chhuak nawlh a, Whatsapp lamin a rawn umzui zel a, ngaihven loh theih lohvin a rawn irh chhuak chho ta zel a. Mi tam takin kha lem ziak kha kei ang bawkin an hmu ve ang. 

Lem ziak thiam te hi thiamna hi a’n hlu khawp a, kutphah bawk lekah te, lehkhapuan phek khat lekah te hian thil awmdan hi an tarlang fiah uar mai a. Hmeichhe thenkhat thil sawi an tum nen hi chuan an danglam khawp mai. Hmeichhe thenkhat hi chuan nasa takin an ban an vai a, uar deuhvin bul an tan a, an sawi fe tawh emaw tih hnuah, ‘Ka sawi thiam lo..... a chuti tawp a ni mai.....’ an han ti a, an sawi chhunzawm zel dawn nge an sawi zo ta tih pawh hriat hleih theih lohva an sawifiah thiam loh hi artist chuan mawlmang tak leh ho tak anga lang si hian fiah deuhvin an tarlang thei. 

Vana Pa Hall-ah kan la hriat ngai loh Lalthlanchhuahan milem pakhat a tar chhuak a, chu chu Zoram mipui tana hriat loh theih loh turin thalai rual pawl khatin an rawn vawrh chhuak a. Hre hauh lo tur leh en chik hauh lo tur mi tam takin kan ngaihven zui tak avangin kan hriat phah a, kan en chik phah ta bawk a. A ziaktupa tan hian khang thalai rual kha lawmthu hrilh tur nge an chunga lungawi loh tur tih hriat a har viauin ka ring. Lem ziak erawhin Mizoramah hmun a luah phah ve hret a, Artist te pawimawhzia te, an ngaihtuahna rilzia leh an ngaihtuahna chu an pho chhuah thiamzia te chu a hriat uar uar mai. 

Tunhnaia kan milem buaipui tak ber chu Pu Zoramthanga nui lai lem a ni. Kha milemah khan hlim hmel takin Pu Zoramthanga a nui a, chu deuh zawng chu a ni. Pu Zoramthanga hlim hmel ni maia kan hriat kha tu te emaw chuan an lo haw em em mai a. An huat tak viauah chuan a lemziak te an chhuhsak a, mipui hmuh theih loh turin an dah a, thu chhuahin an vawm zui a. Mahse eng tak nge an huat tih erawh an ziak chiang chuang hauh lo. Chuti na na na chu a hmaa lo hre hauh lo leh ngaihven hauh lo khan kan ngaihven lo thei lova. TV lamah te an rawn tarlan tak zelah chuan, ‘A lo ni dawn maw!’ kan ti ta a ni ber mai. 

Pu Zoramthanga lemah khan engmah huat tur a awm lova, an haw hek lo, mahse a lem ziak haw hauh si lo chuan a cheina rawng leh thildang, a mihring ni lo lai kha an haw ta viau mai a. Mak angreng tak a nih laiin a hawtu tan chuan a huatthlala viau ni tur a ni. 

He lem ziak chungchanga ka rilrua thil lo lut ka ngaihtuah hian a nuihzatthlak ka ti angreng. Rawng pawimawhzia te ka ngaihtuah a. Rawng hnathawh ropuizia leh rawngin thil a hril tam theihzia te pawh ngaihtuahnaah a lo lut a. A milem tak ngai haw mang si lova a milem rawng pawh ni lo, a bul vela rawng ngaih huat tak em em mai chu tih te thlengin rilruah a lut. Hetiang hi khawvelah pawh a lo awm ve daih tawh a. Lem ziak hmingthang thenkhat chu, ‘A ziahna rawng a langsar lutuk hi a huatthlala,’ ti te pawhin khawvelin a lo buaipui tawh a. ‘A ziahna rawng hi a thim lutuk a, hei hian pawi a sawi a ni,’ te pawh an lo ti tawh bawk a. Tun tuma kan Mizoram luahtu lem ziak pawh hi rawng chungchang a ni. 

Lemziak hmanga sorkar emaw, pawl emaw, ram roreltu khalh ngil tum an awm tawh thin a. Chung zinga tam tak chu vawiin thlengin hmuh tur a la awm. Ram tinah ram roreltute thiltih dan hi milem hmangin mi tam takin tarlan an lo tum tawh thin a. Lemziak thiamte tumdan leh rilru hre pha lova thinrim tawk fe fe hi an awm teuh tawh. Tunhnai lawka Vana Pa Hall a lemziak aia ngeiawm hmel kha a tam tawh ngawtin a rinawm. 

Khati taka an han huat takah chuan kha lemziak khan takna a nei a ni ang tih min ngaihtuahtir ta tlat a nih hi.