ENGNGE AIAH ENGTINNGE?

Hmasawn kan tumna kawngah kan thiam dan danin kan tlan a. Kan sorkar pawhin hmasawnna kawnga mipui min hruai tumin kawng hrang hrangin hma a la a. ‘Kan sorkar hian chutiang khatiang chuan ti ve se,’ te kan ti ṭhin. Kan kal tawh dan en hian eng tak nge kan tih, tih ai chuan engtinnge kan tih tih hi a pawimawh zawk mah a ni tih a hriat theih a. Chu chu khawvel kalphung pawh a lo ni reng mai.

Kawlphetha a intodelh tumin kan lui neih ang ang te khuah a ṭhain kan ring a. Tlawng lui kan han khuap a, kan khuap ṭan dawn chauhva kan han pamṭul fel der mai a. Khuah kan tum laia kan pawisa senso zawng zawng chu a lo thlawnin a luangral ta vek a. Tlawng lui khuah tum kha a ṭha tehmeuh mai, mahse a khuaptu turin kan zir loh chuan Tlawng lui kha a khuah theih lohva, kan tumna lama kan senso pawh kha sum sen thlawnna mai a lo ni ta. Sorkarna fawng vuantu ten an zir miau loh chuan thil ṭha kha kan tan a lo ṭha lo a ni.

Tunah Serlui kan han khuap leh a, Mizoram chu kan hek ta hle mai. State pawn aṭanga kan lei chu cheng thum leh pawisa engemawzat a (unit khat) kan chhit theih laiin keimahni khuah, Serlui aṭanga kan thar chhuah ve chu cheng nga leh pawisa engemawzatin kan chhit a ngai ta hlauhva. A lungchhiatthlak hle zawng a ni. Kan beiseinaah chuan, ‘Kawlphetha te hi kan indaih si lova, State pawn aṭanga lakluhna te hi a hautakin a kalkawngah buaina a tam si a, duh ang tawk kan hmu thei bawk si lova, hnianghnar zawk, tlawm zawk, chhum lo chat lova kan hmuh theih nan....’ ti a duhthu samin mahni siam chhuah ngei kan thlahlel a. Mahse kan han khuap ta chiah a, keimahni siam chhuah ngei kawlphetha chu to tak maia kan lei a ngai ta a. Mizoram chu kan hek ta zar zar mai a. Unit tinah cheng khat velin kan sorkar a hek zar zar ang a, kum 99 chhung emaw chu heti hian kan hek dawn ta chu a ni ta pohva. Tui khuah hmanga kawlphetha neih te a that tehlul nen keini tan chuan chutiang lo neih ve chu a pawi ta hlein a lang.

Kan Serlui hian Megawatt 30 pe chhuak theiin chu chu chhi ta ila, Megawatt khat hi Unit 10,00,000 a nih chuan Unit nuai zathum (3,00,00,000) a ni tihna a ni dawn a. Engti zawng pawhin keimahni tuikhuah aṭanga kawlphetha kan chhit avangin cheng nuai zathum aia tlem lo hi nikhatah kan sorkarin a hloh dawn tihna a ni maiin a lang a. Chu chu kum 99 chhung Mizoramin kan tuar dawn tihna a ni. Kan Serlui tuikhuah hian kawlphetha a pek chhuah hnem a, kan chhit hnem poh leh Mizoram chu kan hek tihna a ni dawn a, Serlui kan lo khuap ta kher kher kha chu Mizoram tan a pawi ta hlein a lang.

Tuikhuah hi a tha lo a ni love, mahse a khuah dan a dik loh chuan a tha lo satliah mai pawh a ni lo, thangtharte tan thleng a pawi vawng vawng mai dawnin a lang thei ta. Theih ni se kan tuikhuah hi sah leh vek a, khuah leh loh hi Mizoram tan thil tha zawk tur a nih theihna lai a awm a, mahse sah leh ngawt chu thil theih a ni tawh si lovin a lang. ‘Kan hek phah em mai, kan lei lo mai ang,’ han ti ngawt dawn ila lei lo thei lo turin thuthlung kan ziak tawh si.

Mirethei chawikan tum te hi a thu chuan a tha. Mahse a tihdan a dik loh chuan tum loh law law hi a tha zawk ve thei tho mai. Mirethei chawikan tum hranpa lovin dik takin thil hi kalpui mai ila, chutah chuan mirethei tan din chhuahna a awm vek thovin a lang. Vawiina mi neinung leh hausa tam ber hi chu tunhmaa mirethei, anmahni tana duhsakna engmah sorkarin a siamsak hranpa lohva lo ding chhuak te an ni a.

Mirethei chawikan kan tum kan ti a, a tihdan a dik leh si loh chuan mirethei kan siam chhuak zawk thei. Ram changkang, retheihna ata lo ding chhuak ta chanchin kan chhiar phak leh kan hriat phakah miretheite hnena pawisa fai sem a lo insem ding chhuak ta chhiar tur kan la hre lova. Mahse keini chuan pawisa pe a mirethei din chhuahtir kan tum ni tlatin a lang a. Kan thlen chin pawh he kum sawm chhung hian kan hmu reng bawk. Kan pawisa sem an dawn avanga ding chhuak ta kan thenawmah tute nge sawi tur kan hriat? Heti zat pawisa kan sem ral hnu hian kan pawisa sem avanga ding chhuak te thla kan lak dawn chuan kan pawisa sem an dawn hma pawha lo ding chhuak tawh te bawk kan thur chhuak leh thin.

Mirethei chawikan tum hi a tha, mahse hnathawh inzirtir lova, hnathawh tur insiamsak si lova pawisa fai inpe zawnga mirethei chawikan tum chu mi ram te pawhin an tih duh loh, kan tihdan hriat chhun niin a lang a. A aia rotling zawk leh tha zawk kan ngaihtuah buai peih loh vang te leh mirethei kan hmangaih tak tak loh vang te pawh a ni thei ang. Fate zirtir fat fat aia pawisa pe a tihlungawi tum ang deuh te pawh a ni mahna.

Lirthei hi a tha e, mahse a hman dan a dik loh chuan tawhsual tawhna hmun a hla mai mai te pawh a ni thei. Lirthei kha a tha lo ni lovin a hmangtuin a hman dan a pawimawh zawk. Mobile phone man tam, hlai hlup maiah miin Games a khelh mai mai ai chuan hnathawktu berh takin mobile phone chhuak hlui chi chhete hmanga hnathawh tur a zawng hmu thei hi a tha zawk. Mobile phone man tam leh man tam loh a ni lo, a hmangtu hmanna leh a hman dan a zir a ni zawk.

Serlui kan khuah avanga Mizoram kan hek takna hi ngaihtuah tham a awm a. Eng vanga hetiang dinhmuna lo ding ta nge kan nih ngaihtuah a tul khawp mai. Kan Serlui hian power pe chhuak thei ta lo se Mizoram hi kan hlawk zawk ang em? tih hi ngaihtuah tham tak a ni ta.