VANZAU THREE STAR TOURIST DESTINATION

Tunhnaiah Central sorkar chuan Chalfilh tlanga Mizoram Sorkar-in Tourist te hip tura Hotel a sak, a tirah chuan Three Star standard tura a duan chu thiat vek turin a rawn ti a. Thiat turin a rawn ti satliah mai lova, thla khat chhunga thiat vek turin a rawn ti ta mai a. Kan state sorkar hruaitute leh Central mi thiamte karah hian ngaihdan leh ruahman dan inpersan fe a awm ngei zawng a ni.

Chalfilh tlang hi tlang hausa tak, helai hnaivai khuain a kum a khua a châk lak nana an hman, thal chawhmeh leh thal lai lem lo pawh a an chak lakna a lo ni thin a. Chu chauh ni lovin a chhehvel khaw sawmpasarih zet hian Chalfilh tlang atangin tui in tur an la niin an sawi nghe nghe. MNF sorkar hmasa khan helai Chalfilh tlang sangah hian Tourist te hip turin Hotel nuam tak mai leh changkang tak mai din luah mai ila, ramdang atang pawhin Tourist ten an rawn pan ruih ruih ang a, Mizoramin kan hming that phahin kan hlawk phah dawnin a ring a ni tehchek ang chu Mizorama tlang lang ve phak Chalfilh tlang chhip a Tourist hip thei tur Hotel din chu a rel ta rup mai ni tur a ni.

Mahse Tourist-ten an pan theihna tur chuan kawng tha ve pangngai tak a awm a lo tul a, Hotel ropui tak mai sa tur chuan pawisa tam tak sen a lo ngai a. Hotel ropui tak kiangah chuan hnathawktute khawsakna tur te buatsaih a lo ngai lehzel a, chung zawng zawng chuan Chalfilh tlang bawm ngaw thiah dar a ngiat chho zel ni tur a ni. Mi thenkhat hlauhthawn ang ngeiin he Tourist te hip thei tur Hotel sak tum a a panna kawng an han laih takah chuan Chalfilh tlang pang leh a tlang vela thing te chu thing mamawhtuten an kit rem zo ta a, an chak lakna thin, kum tam tak a vela khawsa te inhnangfakna chu a lo bua zo ta a. A Hotel lah chu a puitling ta chiah lo ni ngei tur a ni, Tourist te intawllen thawm leh hawi khawthawng hmel hmuh tur a awm lovin chuta tanga kan pawisa lak luh thawm pawh chu kum sawm chuang a ral hnuah pawh kan hre ta chuang hlei lova. A tlang bawmtu thing lian tha pui pui a lo chereu takah chuan a hnuai leh a bul vela thil chi hrang hrang awm thin, chhungkaw tam takin eizawn nan te, mahni chawhmeh zawn nan tea an lo hman thin hruizik te, aidu te, hnephnawl dang te pawh chu a lo khawbaw zo ta a. Tunah phei chuan India sorkarin kan Hotel ropui tak tura Mizoram Tourism Department-in a lo duan chu kum sawm lai hnuah thiat darh vek turin min han ti leh ta a. A pawiin a buangbarthlak a, Chalfilh tlang leh a pang vel ngaw leh nungcha leh hnephnawl te kha a uiawm ta ngawt mai.

Hetiang hmalakna hlawhtling lo te hi pawi kan tih lohva, kan ngaimawh loh zel chuan kan tuar ngei dawn a ni tih hi a chiang a, dik tak chuan kan tuar tawh sa reng zawk a ni. Kan thiltih apiang, tha taka kan tih loh chuan tih tawh sa te tih nawn lehzel a ngai a, thawh zawh ni leh thawh zawh sa kan nei lo chu a ni mai. Kan tih tawh tih that loh pawizia chu a hrechiang ber State zinga mi kan ni ve ang tih theih hial turin kan tuar a. Kan tuar dan hi a kawp a thuahin a lo thleng a, heti chung pawh hian tam tak chuan tu Party emaw thiltih leh sulhnu a nih chuan kan pawm lui tang tang thei a. Kan mit a del hlâwm hlauh ni berin a lang. Chhawr tangkaitu awm lo kawngpui, pawisa tam tak senga Mizoram sorkarin a sial apiang hian khua leh tuite tan chuan khawi hmunah pawh awm ila a pawi tih kan hriat a tha. Kan Mizoram sorkar hmalakna awmze nei lo a awm apiang hian mipuiin kan tuar a. Hei hi ram changkang leh mifing tamnaah chuan khua leh tuiten an hrechiang a, chuvangin dem hlauvin sorkar a fimkhur thin. Mahse keini zawng kan politics kalphungah hian, ‘Mipuiin an sawi rei peih lo,’ ti a tuang tichhah peih te hi politician nihna kengtu anga ngaihna te hi kan la nei a.

He Chalfilh Tourist Destination ti a vuah, Chalfilh tlanga Hotel pawh hi a tir atang reng khan mi tam tak chuan an pawm lo. Ram pilril, khawilai tlang chhipah emaw a Hotel changkang fe mai lo awm nelh hi a ram pumpui rorelna leh kalphungin a ken tel loh chuan thil tih theih a ni lo tih thuah kan chiang lo sa tlat a. Thil awm thei lo kha awmtir thei angin kan inngai tlat a ni te pawh kan ti thei ang. Kan chian loh bul intanna pakhat chu India ram pilril, Burma ram epah hian engtin tin emaw a changkang fe anga inlantir kan tum rilru tlatin a lang a. An zawn hauh loh, an hmuh peih tawh loh hi keini’n ropui tlatin kan lo la hria a, chu chu intih theihna hmanruaah hman kan tum ni berin a lang. Mahse chu changkang anga kan hriatna chu Tourist te leh ram pawn atanga Mizoram rawn tlawhtute thil zawn a ni tlat lova. An zawn chu keimahni khawsak dang pangngai dik tak hmuh te, kan hnam zaia kan zaidan dik tak te, kan ram leilung a awm ang anga kan khawsakpui dan te leh kan ram leilung dik tak zawk te hi a ni. A tawi zawngin hnam changkang vak lo leh hmun pilril a awm kan nihna lantirtu zawk hi Tourist te lo kal chhan a ni. Three star Hotel emaw, Five Star Hotel emaw lam an zawng lo tih kan hre thei tlat lo hi a buaithlakna a ni. Chalfilh tlang mawina leh ropuina chu kan motor kawng sialah awm lovin a ngawpui dur pik zawngah te, a panna kawng hahthlak zawngah te leh a ram bawmtu thing leh thildang, nungcha lam, khawih chingpen lovah te a awm zawk a. Keini thlirna atanga thlir a, kawng nuam tak te, a hmun han thlen a Three Star Hotel pangngai ve deuh te lam hi a ni lo.

Kan Tourism Department hian a tir atangin kawng a zawh fuh lo te pawh ti hial ila Department mi leh sa tan ngaihthlak a hrehawm lutuk palh ang em? Tourism thilah hian kan neih loh hralh kan tum a, mi duh loh leitir tum ang tlatin kan awm ni berin a lang. Tourist te chuan hmanlai an rawn zawng a, keinin tunlai lo hlui phet kan tum a. Chhawlbuk an zawn laiin Three Star Hotel a thlentir kan tum tlat a. Kea kal an rawn inhuam em em laiin motor a chuantir phet kan lo tum a. Mizoram Tourism Department leh khawvel hmun dang atanga Tourist lo kal te hi kan inman tawn lo ni berin a lang.

Chalfilh Tourist Destination kan buatsaih lai khan Environment Clearance te kha kan lo mangnghilh a ni ta ve ang, ngaw pawimawhzia leh mithiamten khuarel thil awmsa an zahzia leh an ngaih pawimawhzia kan lo hre tawk lo ni ngei tur a ni. Kan Hydel Project pakhat an buatsaih laia kelral (keite chi khat) avanga kan buaina te, kan World Bank kawng sial laia daidep (dragonfly) tlemte avanga kawng zawn a khaihlak lek lek thu te leh thildang dang ngaihtuahin Chalfilh ngawpui, eng khaw sawi set set lova han vah duai duai emaw, kawngpui han sial thawr mai emaw kha India ram chhung thing leh mau dinhmun ngaihtuahtu sang, National Green Tribunal tan chuan a rapthlak duh ngawt ang. Chutih laiin keini lah chuan vaibelchhia an sawi rik dek dek tawh chuan thing leh mau te, ngaw bawmtu rannung leh ramsa te chu kan duh duha kan tih theih emaw kan ti si.

A bul vela michengten chak lak nana an hman ram ngaw leh hnephnawl hmun te kha Tourist engemaw zat hmu tura kan inrin avanga han chawh chereu vek mai te kha kan ngai pawimawh lo a ni maithei, mahse mithiam leh chinchang hre zawk te chhutna atang chuan ‘compensation’ tlemte inpek avanga thawidam mai theih a ni lo. Chalfilh ngawpui hi lo chereu ta se khaw engzatin nge tun atanga kum 50 lo kal leh turah tuar thei ang a, eng kawngin nge an tawrh ang tih kan ngaihtuah hauh lo.

Theih ni se Chalfilh tlang leh a pang vela kan thing leh hnephnawl chakkhai zawng zawng kha dah let leh vek a, a hmaa awm anga awmtir leh theih kha a chakawm mang e. He leilung hi a ral thei a, kan chenna khawvel hi thing leh mau leh ramsa te nen kan luah tlan tur a ni tih kan ngaihtuah ngai loh avangin kang thei ngai reng reng lo tura kan rin kan Tlawng lui te chu kan lo dâwt kâm dawn ta mai a. Tunhmaa hlauhawm lo anga kan ngaih leh thleng thei lo tura kan ngaih, Aizawl khawpui chawmtu Tlawng lui kâm nasa lutuk te a lo thlen takah chuan pawisa hi khawilaiah emaw chuan a ‘ringawt’ thei tih ngaihtuah a ngai. Tunhma chuan Delhi khawpuia khawsa phak nih kha a hlu viau thin a, tunah chuan Delhi khawpui boruak chu khawvela boruak bawlhhlawh ber a lo nih ta a, Delhi tlawh lo thei nih te hi intih theihna tham a ni ta lek lek mai. Chumi hria ni awm tak chuan kan boruak thianghlim te hralh thu kan sawi ta vuai vuai a, mahse chutih mek lai chuan kan Chalfilh ngawpui chu dim baksak lovin kan tukdar si. ‘A sawia sawi mai zawng a awl, nunah a tak hmuh tur awm si lo,’ tih hla te pawh min hriat chhuahtir.

Mihring leh sik leh sa, ramngaw leh nungchate ngaihthah a, changkanna ni anga kan rin ni si, thil changkang tak tak ni lem si lo um reng reng hian khawsa lo thei ila a va duhawm em!