THING PHUN

Fur a lo thleng a, thing kan phunin kan sam leh ta sup sup mai a. Kumin aṭang hian thing engzah tak lo chawr tharin lo awm thar ang maw ti a nghakhlel taka lo thlirtu tan chuan a lawm­awm duh ngawt mai.

Mizoram kawng dung hmun tam takah thing phun mawi tak tak a lo awm thar a, a lawmawmin hmuh a nuam ngawt mai. Thildanga a ṭangkaina sawi tel lo pawhin thing phun hian nun a tinuam a, kawngpuia tlan rau rau pawhin kawng sira thing a din tlar thliah chuan tlan a nuam bik a, rilru a nuam zual a, zin kawng a hahdamthlak bik ṭhin.

Thing phun enkawl chungchangah hman deuh lai ai chuan hma kan sawn ve tawh khawp a, mi ṭhenkhat leh Department ṭhenkhat chuan uluk takin an enkawl tih hriat takin a hungna te pawh an ti ṭha khawp mai. A lawmawmin beiseina te, lawmna te min siamsak a, hah a dam sawng sawng thei. Departmental picnic ang deuhva ṭha deuh mai si thingphun hna an thawk hmel han hmuh te kha a nuam riau a nih kha. Hna ṭangkai si, hlim tak bawk si a sorkar hnathawkten an han ti te hi an lawmpuiawm ka ti ṭhin.

Thing phun chungchangah hian a sorkar bawk hi ngaihtuahnaah chuan a awm. Kaihhruaina fel zawk leh tihdan ṭha zawk deuh hlek hmanga han tih hian Mizoramah chuan kan leilung leh kan sik leh sa hi thing tam ber hian a ngeih em a, thing phun hi thil awlsam tak a ni tih a lang a. Thing phun hi kum li vel han en zui deuh chuan a puitling titih mai zel a. Kum li hnu velah chuan chuti taka enkawl loh pawhin hnimin a bawh hlum mai tawh bik lo tih a hriat theih. Kan tihsual pakhat chu a phun tam zawngah te ṭhahnem kan ngai a, a phunna ‘function’ lam te hi kan dek uluk angreng a, mahse a enkawl lamah kan hnufum leh ṭhin.

Kawngpui kamah ṭhahnemngai takin thing kan phun a, mahse kawngpui alkatra thleng rawkin tu pain emaw lo atan a rawn vat a, kum sawm chhung lai sorkarin a lo enkawl tawh thingbuk ṭha tak tak te an hal hlum leh mai a. Sorkar hian kawng reserve chin hi tichiang deuh se chu a duhawm khawp mai. Thing phun lohna turah tha leh tui sengsovin thing kan lo phun nge, kawng kama lo emaw, huan emaw neitute hian an tih loh tur an ti tih thuah hian ka chiang ngam ta mang hauh lo. Kan awmdan teh ngawt hi chu a mak lek lek a ni.

Thing duhthlan bik nei lova, ngaw hrim hrim kan duh a nih chuan Mizoramah hian a awlsam angreng khawpin a lang. Thing phun ai chuan a awmsa vulh a, a awmsa enkawl hian reiloteah ngaw a lo awm mai tih a taka hre vetu-ah ka inngai. Ka pension hma khan sorkarin kan Department enkawl tura min bituksak ram kha ka hovin kan enkawl a. A tirah chuan phairuang leh hmutau hling nei hmun ram bua mai a ni a. Thing te pawh phunin kan han enkawl a, mahse kan phun chawp ai chuan a awmsa zuah a diptu kan kih emaw, kan ṭhenfai mai emaw khan reiloteah ngaw a lo piang mai. Hetianga sam fai hunah hian ṭhahnemngai ta lutuk a, kih fai chak lutuk chi hi an hnawksak phian thei. Kih thluk uar lutuk lovin, zuah lam uar ila, zuah tawh hnua kih thluk chu thil awlsam tak a ni. Kih thluk lam uar lutuk a hnim lo chawr tur diptu tur zuah loh chuan hnim kan hneh lo mai ṭhin. Kum khata vawikhat sam fai tura thawk chhuak thei chauh tan chuan kan kal loh chhung zawnga hnim lo dip zaptu tur engemaw kan zuah loh chuan hnim kan hneh lo tih ngaihtuahna neih a tul. Chuti lova a kih nuam tawk apiang kit zung zung a, hnim dip theitu tur pawh a kih thluk lama kan ṭuanran tlat chuan ngaw a siam theih loh. Ngaw siam lawi si lo, hnim leh hruizam veng hneh chuang si lovin ram bua kan siam duh khawp mai. Thing kan phun chawp te ai chuan a tualṭo sa hi an tuarchhelin an nung khaw chhuak duh zawk ni te pawhin a lang bawk.

Huan siam tum a vat fai vek a, tum anga enkawl zui leh ta lem lo leh tum mumal nei lo tam tak hian an huan te hi thingin lo tikhat zawk sela chu vanneihpui zawk kan awm nualin a rinawm. Chutih laiin uluk deuh hleka kum 10 emaw enkawl peih huan duhawm tak tak nei pawh kan kat ve ta nuk mai a, a lawmawm ngawt mai. Zawi zawiin hma kan sawn ve hret hret tih chu kan huan lo ram ṭhandan han en hian a lang a, kan kawng dung thingphun aṭangin a lang bawk a, kum tinin ram kang a tlem hret hret niin a lang bawk a. A lawmawm lam thlir chuan lawmna tur tam tak kan nei a, kan kawngpui dung tam tak pawh tun aiin a hmuhnawm thuai a beiseiawm.