Guest writer
PL Liandinga
KRISMAS
Krismas a lo thlen hunah chuan mitin hi lawmin hlim ila kan duh thin a. Chumi atan chuan kan inbuatsaih a, kan inbuatsaih dan a dang mai a ni.
Kohhran lam atanga thlirtute chuan kan biak-In te chu mawi takin chei ila, hmun thianghlim leh ngaihawm ni thei turin theihtawpin chei ila, Krismas awmtirtu chu kohhran tobul a nih ang ngeiin kan kohhran leh biak-Inah te chuan lang chhuak se kan duh thin.
Zu in mi thenkhat chuan urlawk zan, Decenmber ni 24 a zu in tur han neih a, thimhlim vel atanga intanin a tuk lam lungkham lek lova han thutkhawm tel tel a, a hnu thleng a, ‘Urlawk zan kha chuan,’ tih an duh niin a lang a. An tan urlawk zan aia hun zalen leh zu inna hun thawl a awm leh tawh lovin a lang. Zu in tur ngaihtuah leh zu zawng an inkalthelh leh sung sung ang a, a hmu fuh lo thenkhat chu rilru buai tak leh zu hmuh ngei tumin an phe chhen ang.
Tawngtai mi tam tak chu ngawrh takin an tawngtai ang a, Lal Isua lo piang lawmawmna te, chhandamna te, lawmna te leh thil tam tak ngaihtuahin thahnemngai takin an tawngtai ang a. A then phei chu an mittui a tla zawih zawih ang a, lawm avangin an biangah mittui a luang ang. Chung zingah chuan hla phuah thiam Rokunga te pawh kha a tel ve ni ngei tur a ni, kan nu Kutliani (Upa R.Lalmalsawma nu) phei chuan tum khat phei chu, “Hei a mittui te pawh a tla a nih hi, kan ti a,” tih thu a sawi ka hre tawh. Hla phuah thiam Rokunga khan Krismas thlarau chu a chang chhah fe ni tur a ni.
Mizo mi pangngai han awm mai mai rilruah hian Krismas atanga Krismas hi engemaw ti takin hunbi chhiar nan a hmang tlat a. Nghakhlel teh huam lo mah se a rilruin a nghak tlat a. Ni chhiar nana ni chhuah leh ni tlak a hmang angin kum chhiar nan a rilruin a vawng tlat a. Kum tluana thangbo ten Krismas huna mahni in lama haw an ngaihtuah a, kum tluana kan kal theih lohna hmun chhungte hnen thlen nan Krismas chu ni duhawm bik a ni a, Krismas laia khawhar chu a hlauhawm bik a, Krismas laia lungchhiat chu a na bik a, lawmna leh hlimna pawh Krismas laiin a lawmawmin a hlimawm bik bawk. Krismas laia par thin pangpar te chuan hriat an hlawh bik a, lunglen an tizual bik bawk thin.
Tunhnua kan Mizo Krismas a mak angreng tak pakhat chu khawtlang hruaitute thlirna atanga ‘Duty’ tul tlata kan hriatna hi a ni awm e. Hmun tam takah ‘YMA Duty’ tih kan tar ve loh chuan kan Krismas hmuahna chu kim lo tlatin kan hria a. Sualna a pung nge pung lo, kan mamawh takmeuh em tih lam kan ngaihtuah chiah lo ni te pawhin a hriat. Tunhnu, Pavalai kan tih tak hnu hian reh ta deuh awm tak a ni a, mahse a reh ta chiah em tih erawh kei chuan ka hre lo. Eng thuneihna emaw kil khata lo hum ve khiau duh vanga tih te pawh a ang thei rum rum tawhin a lang thei a. Mahse thlirna lehlam atang chuan Kristian hlir awm khawmnaah Remna Lal lo piang lawmnaa ‘Duty’ tul tlat a hriatna hi a mak ve thei. Hnam dang hian hetiang tlukpui hi nei ve tak maw.
Mizoram sik leh sa ngaihtuahin Krismas lai hi a lunglenthlak lai a ni. Ngaw dur leh thing leh mau dang, thal ni sain a em hlum tur leh a em chereu tur te an la thi hman lova, khua a tuihul tawh avangin ramhnuai a thelh nuamin a nelawm a, zing ni chhuak a lum nuamin a lawmawm a, tlai ni tla tur a lunglenthlak a. Lungleng mi tan chuan lunglenna tur a tam hun lai tak a ni. Hnathawk mi tan lah Krismas lo thleng mai tur ngaihtuah a tan nat hun lai tak leh Krismas hlimawm tak maiin a hmuak chunga thawh hun a ni a, a phurawm.
Krismas a lo thlen chuan mi kan thilphal bik ni te pawhin a hriat a. Mi thenkhat lahin thilpek leh midangte chhawmdawlna tur pawisa leh hmanraw dang hmangin mamawhtute barakhaih kan ching a. Hetiang titute hi Krismas hmangtu hrang hrang zingah a lungawi thei pawl tak an nih te a rinawm bawk. Mi tam tak chuan kan lei rosum bawm te midangte tan an sawh keh a, mihring nungchang pangngai - midangte tana engemaw tih avanga an lawm hmel hmuh theihna hun atan an siam thin.
Krismas lai leh hlimhlawp a inhmeh a, khawpuiah phei chuan hmun hrang hrangah hlimhlawp kan bawl thin. Krismas hi kan sakhaw biak kan thlauhthlak hma loh chuan a hlu rengin a mawi reng ang a, kan sakhaw biak lah chu kan thlakin a rinawm hauh si lo. Hlim taka Krismas leh kum thar hmang turin chhiartu zawng zawng duhsakna ka hlan a che u.