Guest writer
PL Liandinga
Zahthlak leh zahthlak lo
Thil hi a inher a inher a, ngaihdan hi a inthlak kual a inthlak kual a. Pi leh pu huna thiang lo leh tih loh tawp tura kan ngaih te kha a bo zo tial tial a. Kawr kapkalaka in sak te kan serh ta hauh lova, tunhma District Council hunah khan tuihawk luankawr kam, fit ruk nge, fit thum nge, metre thum emaw ni, Kawr Rizap (Drainage Reserve) te kha a awm thin a ni ngai a. Tunah chuan kawr kama awm te hian hmun thenkhatah chuan kawra tui luantir pawh hi an la khap mai ang tih hlauhawm khawpin kawr chu an ram chhung angah an chantir ta hlawm a. Mimal hian kawr hi an ta neih ta fur mai ni hian a lang. Kawrpui an nekchep avanga zak zawk tura ngaih hi an zak mang hlek lova, vantlang tana thusawitu chu an mimal pawisawitu angin an la bing ta zel zawk a. Vantlang hian kan sawi tha ngam ta meuh lo. Kawr nek chep rawk khawpin an pal an va pingin an in an va sa a, an pal pin dan leh an LSC enfiah miah lova an duh loh zawnga thil a kal chuan engphiarin an tang mai si. Heng hi chu pi leh pu hun aṭanga kan awmphung kan bawhchhiatna a ni a, kawr kapa in sa te lakah pawh vantlang kan inthlahrung zawk ta. A zak zawk tur hi a zak lo zawkah kan tang chho ta zel niin a lang.
BPL kan han tih tirh lai khan BPL List a tel loh hlau khan khawimaw lai laia pa awm thei fu fu anga inlantir tum te kha engphiar phiarin an tang lawi a. BPL List a telh lotute chu an chachhuah ngam mai kha niin a lang a. Mizo kalphungah chuan patling chuan khaichhuah ngai nih kan khan zak thinin hmeithai leh chhumchhia te dinhmuna ding anga sawi nih kha kan duh lo a ni ngai a. Mahse India sorkar tehfunga mirethei bakberh takmeuh meuh, kutdawh u deuh chiah a awm a, an tan khua a var loh em avanga chhawmdawlna pawisa leh hamthatna danga bika vulh ngai an siam chhuah dinhmun chu kan bawh ta tlat a. Buhfai man tlawm emaw dawng reng chung si a mi neih ang zawng zawng neih tum ve leh tlat te kha kan awm zauh zauh. Zak awm tak kha kan zak ta tlat lova. Hmeithai pachhe dinhmun a ding anga inlantir avanga pawisa dawng duh si, engemaw nikhuaa, ‘Nangni BPL te kha chu....’ han tih dawn a lo inchei ve zuar si ang kha kan awm nual. Khawvelah hian retheih hi kan dinhmun a zirin thil zahthlak a ni hauh lova, kan dinhmun leh kan ngaihtuah dan a zir vekin retheih hi thil zahthlak tawpkhawk a ni thei bawk. Kum upat vang te, vanduaina avang te, hriselna avang tea rethei ni lo, mi ang pangngai anga lan tum reng chunga BPL nih zak hauh lo te hian eng rilru tak nge an put kan hriatthiampui phak ve ta lo zawng a nih mai hi.
Tuna kan sorkar hrawn mek hian NLUP hi a sem lo tawp tura ngaih, an Party mi leh sa, khawilai biala ding tur emawa an hual te hi an semtir ta mai a. Heng sorkar pawisa hi hetia Party mi leh sain an duh duha an chin leh tura sorkarin a dah ta mai hi a mak em em a. India ram hmun dangah a awm ve ang em aw, tih ngaihtuah tham tak a ni. Laloo Parasad Yadav te ang, sorkar kalphung leh tihdan engmah zahpah lo te khan ti ve tak maw. Sorkar pawisa hi a zahawm thin kha a ni ngai a, kherkhiap taka kalpui tur a nih laiin hetia Party mi leh sa te kuta dah tak mai hi thil mak a nih tehlul nen mak ti ngam kan awm lo nge, mak kan ti peih tawh lo nge, a nachang kan hre lo hrim hrim tih thlenga Research beihna tham niin a lang. An sem hi kan Budget aṭanga pawisa sih thlak, mipui pawisa a ni a. Mipui pawisa, hetia ruahmanna fel tak awm si, Party mi leh sa kuta an dah ta mai hi a mak ngawih ngawih mai.
A nihna takah chuan hetia sorkarin a ti ta mai hi mipui min hlauh lohzia leh min zah lohzia te, min pawisak lohzia te lantirna a ni hialin a lang. A bial neitu MLA te pawhin sem dawn se sorkar mi leh sa (dan naranin BDO-te) kut aṭanga lak tur ni awm tak a ni a. Hetia Party mi leh sa kuta an han dah ta mai hian sorkar pawisa an zah lohzia leh chu chu mipui zah lohna a nihzia lantirna chiang takah ka ngai a. Heng bialah te hi chuan NLUP dawngtu lo zawng zawng hi tan khawm a, ‘Hei hi sorkar pawisa chinleh dan tur a ni lo,’ ti a eng thawm emaw neih hi a awm viauin a lang. Hetianga kan sorkarin a ti hi mimal takin pawi ka ti a, ka lo zak ngawih ngawih a, heti khawpa mipui zah lotu sorkar han neih hi Mizo mipui tan mualphonaah ka ngai a ni. Chief Minister lahin, ‘Min phurpui ve lotute kuta dah hi kan duh lo,’ ti ang lam khan a sawi a. Chutianga sorkar thil hi kan tih zel dawn chuan a tha lo hle dawn a. A dawt lehah chuan, ‘Heng kan Scheme te phurpui ve lotu bial, kan MLA candidate te thlang tling duh lotute bialah hian sem kan ba lo,’ an ti leh lovang tih hi tunge sawi thei? Hei baka hleih nei sorkar hi a awm leh thei ang em? Heti a nih chuan Opposition MLA te hi an MLA Fund pawh hi an laksak chak zek zek ang tih a rin theih. Hetiang te chu thil zahthlak tak ni a a lan lai hian a titute hian a zahthlakna lam chu hrechang lovin ti thei an nihna hi an uanpui zawk niin a lang.
Kan Party Worker emaw, Unit emaw ten hna an han thawk a, a mipui leh a hna thatna tur ngaihtuah hauh lo mai a, “Kan inhlawhna tur a ni a,” an han ti ngawt zel mai te hi a zahthlak hlein ka lo hre thin a. Mipui pawisa, mipui tana thawktuten a mipui lam theihnghilh a, an inhlawhna tur a nihna lam, pawisa sum a an hlawkna tur an han dah lian ber leh, a lang a pauva an han sawi lawng lawng mai ngam ta te hi thil zahthlak, kan zahpui lem mang hauh loh a ni ta.
Kan NLUP pawisa chu ualau takin Campaign nan an hmang ta chu a ni ber a, keini ang State te tak te, mihring tlemte awmna hmunah hian hetiang hian sorkar pawisa hmanga Campaign hi kan pawm dawn em ni? Miin thil zahthlak a tih leh tih loh hi kan thliar thiam ve lovang maw? College zirlai te kan awm a, University zirlai te kan awm a, khawvel politics hi TV-ah te kan thlir ve a. Chung aṭanga kan hriatna bawhchhia chuan duh ang angin miin min chinglet kual a, ngawi rengin kan pawm mai dawn em ni?
He kan Budget aṭanga sum dah, Congress Party-in Campaign nan an hman fai tak vek, cheng vaibelchhe tam tak mai hi ngawi rengin kan thlir dawn em ni? Mi an zah theih loh viau avanga ngawih reng ringawt hi felna a ni lova, a chang chuan, ‘Ni love,’ tih hi felna lantirna a ni zawk. A zaktheilo apiang en liam zel mai hi kan tihtur niin a lang love.