Guest writer
PL Liandinga
MIN TILAWMTUTE
Tunhnaiah lehkhabu chhuak thar leh hlawhtlinna eng eng emaw a awm a, hringnun a tinuam hlawm ngawt mai. Lehkhabu tha thlang thintu MAL lam thlirna aṭang chuan ka lehkhabu sawi tur te hi lehkhabu tha atana thlan chi a ni meuh hlawm lo maithei a. Anni chuan lehkhabu nihphunga a ziahdan tha leh a remkhawm dan dik te, a ziahna tawngkam te an ngaihtuah a tul a, mahse ka lehkhabu han tarlan duhte hi chu mahni thil tawn ziahna ngaihnawm leh min cho phur thei leh Mizo anga kan inchhuan ve theihna tur min petute niin ka hria.
Dr Thangchungnunga ziah, Ka tawn hriat tih bu ka chhiar a, zan khatah ka chhiar zo vek mai a. Lehkhabu hi ka chhiar hlei thei ta vak lova, ka ngainatna chu a la pangngai titih nain ka mit te hian a zo ta vak lova, zan khata chhiar zawh lehkhabu hi chu ka nei ngai ta meuh lo. Chutichung chuan Dr TC-a lehkhabu chu ka chhiar zo tlat mai a, ngaihnawm ka ti fe zawng a nih ka ring. Sorkar hna a thawh laiin tha tak maiin a thawk a, Riangtlei khuaah te faina beihpui a lo thlakin a thawhna hmun Biate pawhin fainaah ram pum hriat a hlawh zui bawk a. A lawmawm ka ti ngei mai. Rulnganin a chuk chungchangah a tawrhchhelna leh huaisenna leh paukhauhna te avang ni bawk mahse amah inenkawl nana a thiamna a hman thiam avang chauhva dam chhuak a ni a. A lawmpuiawmin beng a tivar a, a ngaihnawm ngei mai. Ramchhuah chungchang a sawi te kha a ngaihnawm a, a pu khan mipa turin a zirtir a, amah zirtir tlak a lo ni bawk a, an inkawp fuh putu khawp mai. Mizo mipa, lehkhathiam thei tak bawk si, rilru nghet leh ngaihdan fel tak nei a ni tih a lehkhabu
aṭangin a lang a. Daktawr a nihna anga a hnuhma hnutchhiah te kha ropui tak leh lawmawm tak a ni a. Khatiang daktawr kha chuan tihfuh loh pawh lo nei zauh zauh se a awm viauin ka hria. Daktawr tam tak hi chuan mahni hmingchhiat hlauh vangin mi manganna an hawisan chang a awm thinin ka hria a. An thiamawm tho nain TC-a anga hmingchhiat huama mi tanpui hi a ngaih chang awmin ka hria. A lehkhabu chhung thu leh a lehkhabu pumpui thlirdan thui tak ziah ka tum lova, mahse miin hetia an tawn hriat an ziah ngei hi a lo hlu a, lungphun tha tak a ni. Hre teuh anga ngaih, mahse ziak ve ta lem lo, han ziak hlauh mai se ti a kan ngaihtuah tam tak an awm. Kan ziah tam ber chu rinna lam thil leh Pathian rawngbawlna lam a ni a, nunphung pangngaia kan thil tawn leh kan hnathawhna lama kan thil tawn ziahna lehkhabu hi a tlem viauin ka hria. Kan ziah vek pawhin Pathian thu nena kaih pawlh hram hram kan tum thin.
Lehkhabu dang leh chu Pu C.Liankunga, IAS lehkhabu, Ka zin kawng bumboh tih a ni a. A lehkhabu ka chhiar aṭangin Pu Liankunga hi ka ngaisang sawt mai. A pian leh murna hniamzia leh an harsatzia te a sawi a, inti tumruh si lovin a tumruhzia a thuziak aṭangin chiang takin a lang a. India ram rau rauah pawh Bihar-ah a’n service tluan thak a. Dikna duh mi, mi thilphal tak leh nih ang baka lan tum viau lo mi a ni ang tih a lehkhabu aṭangin a lang. Laloo-a nena an inhrawn chungchang a ziah mawlh hi ngaihnawm ka ti a. Ralkhat aṭangin Laloo-a hi mak ka lo ti em em a, hetiang mihringin midang chunga ro a rel thei leh mipuiin an ngaithei rei viau mai te hi mak ka lo ti a, mahse a thuziah aṭang khan Laloo-a hi pa tumlum, a tih tawh chu ti tlat mi leh thingtlang mite nena inzawm tlat a ni tih a lang a. Midangin an hlauh hlum dawn laia kan Mizo tlangvalin dik a tih loh chinah chuan a’n hnial tlat mai ngam te kha Pu Liankunga tichhuanawmtu a niin ka hria a. Pu Liankunga thawhpuite kiangah Mizo tan inthlahrunna tur a awm lovang tih ka ring. State pawna hnathawktute hian chutiang vek chuan hna thawk hlawm ila chu Mizo hian ngaihsan kan hlawh ngei ang. Nitish Kumar-a hnathawh dan tlangpui a rawn tarlang a, a bengvarthlak ka ti ngawt mai. Kan ram hruaitute hian khatiang khan hmasawnna hna hi vei ve se kan han changkang dawn khawp hian ka hria a. A hmuna a awmze hre tak tak tura en a, ngaihven zui hi kan chin loh tlat avangin kan hmasawnna hna hi a kal dik thei lo a ni. Chu lo lehah chuan khatiang taka a huaisen theih avang khan amahah inrin tawkna leh thil tha duhna a awm tih a lang a. Mizoram te ang, thil tha duh leh titu chu tanpuitu tam tak kan awmnaah hian sawiseltu paurau deuh tlemte avangin kan ram hruaitute hi an dawl leh mai thin niin ka hria a. Bihar te ang te chu a boruak a hrehawm a, roreltu tan thil a harsat zawk awm tehlul nen a mak ka ti ngawt mai. Khatiang thu Pu Liankungan a rawn tarlang kha keini ang mi thatchhia, ralkhat aṭanga thil tlemte hre ve ten bengvar phah nan kan lo hmang ve a, a lawmawm lehzual ngawt mai.
Tunlaiah lehkhabu hi kan chhiar tlem ta hlawm hle mai a, thalai tam zawk phei hi chu kan ngaihtuahawm lehchhawngin ka hria. Central service a kan tlin tlem nachhan pakhat pawh hi kan mobile phone te hi a nih ka ring rum rum mai. Thalai, mobile phone kheuh nana hun hmang tam lutuk tan thil zir a harsa a, lehkhabu kan chhiar tlem miau chuan changkan a har em a. Chutih laia Zofaten lehkhabu ngaihnawm tak tak pahnih kan han neih belh leh ta hi a lawmawm ngawt mai.